W reklamach mówią o płatnościach BLIK, widzisz w sklepach logo tego systemu i zastanawiasz się, czym to właściwie jest? Czy każdy może skorzystać? A wreszcie: czy aby na pewno bezpieczne?
- Polski standard płatności mobilnych
- Dla kogo BLIK?
- Jak działa BLIK?
- Jak płacić BLIKIEM?
- Czy BLIK jest bezpieczny?
Polski standard płatności mobilnych
BLIK to rodzimy system płatności mobilnych, który powstał w Polsce i zdobył popularność właśnie u nas. Dzięki niemu użytkownicy smartfonów mogą płacić w punktach stacjonarnych i internetowych, wypłacać oraz wpłacać gotówkę w bankomatach, a także wykonywać przelewy międzybankowe w czasie rzeczywistym. Wszystko opiera się na generowaniu sześciocyfrowego kodu jednorazowego, ważnego przez dwie minuty.
System obsługuje zarówno płatności zbliżeniowe w terminalach POS, jak i transakcje online. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod płatności kartą, BLIK nie wymaga posiadania fizycznej karty płatniczej — wystarczy telefon z zainstalowaną aplikacją mobilną banku oraz aktywne konto bankowe.
Dla kogo przeznaczony jest BLIK
Z BLIK mogą korzystać osoby posiadające smartfon oraz aktywną bankowość mobilną w jednym z banków uczestniczących w systemie. Potrzebne jest więc nie tylko urządzenie mobilne, lecz także konto osobiste w konkretnej instytucji finansowej obsługującej ten standard płatności.
Do grona banków oferujących BLIK należą m.in.: Bank Millennium, Getin Bank, ING Bank Śląski, mBank, PKO Bank Polski, Inteligo, Orange Finanse, T-Mobile Usługi Bankowe, BGŻ BNP Paribas, Raiffeisen Polbank, Credit Agricole, Pekao SA, Alior Bank oraz Santander Bank Polska SA. Lista ta stale się powiększa — przed założeniem konta warto sprawdzić, czy wybrany bank wspiera BLIK w swojej aplikacji mobilnej.
System nie ogranicza się wyłącznie do klientów indywidualnych. Małe przedsiębiorstwa, rzemieślnicy czy sprzedawcy na targach również mogą przyjmować płatności BLIK poprzez dedykowaną aplikację — bez konieczności inwestowania w tradycyjny terminal płatniczy.
Mechanizm działania BLIK
Transakcja BLIK odbywa się między klientem posiadającym aktywną aplikację mobilną banku a akceptantem — czyli sklepem, punktem usługowym, bankomatem lub innym podmiotem rozliczanym przez agenta płatniczego.
Kody jednorazowe — podstawa bezpieczeństwa
Kluczową rolę odgrywają kody jednorazowe, generowane przez system Polskiego Standardu Płatności na żądanie banku użytkownika. Każdy kod składa się z sześciu cyfr losowych i zachowuje ważność przez zaledwie 120 sekund. Po upływie tego czasu można wygenerować kolejny. Cała operacja — od wpisania kodu do potwierdzenia transakcji — zajmuje zwykle kilkadziesiąt sekund.
Kody nie są przypisane do konkretnej kwoty ani konkretnego miejsca płatności. Ich jednorazowość oznacza, że nawet w przypadku przechwycenia — np. przez osobę obserwującą ekran terminala — kod wygasa po dwóch minutach lub natychmiast po pierwszym użyciu, co eliminuje ryzyko ponownego wykorzystania.
Przelewy na numer telefonu (P2P)
BLIK oferuje także funkcję przelewów peer-to-peer. Nie musisz znać numeru rachunku bankowego odbiorcy — wystarczy jego numer telefonu komórkowego. Wpisujesz kwotę, wybierasz kontakt z książki telefonicznej lub wpisujesz numer ręcznie, potwierdzasz kodem PIN w aplikacji — i gotowe. Przelew dociera na konto odbiorcy niemal natychmiast.
Odbiorcy nie muszą korzystać z tego samego banku co nadawcy. System automatycznie identyfikuje bank odbiorcy na podstawie numeru telefonu i kieruje środki na odpowiednie konto, pod warunkiem że odbiorca wcześniej powiązał swój numer telefonu z kontem bankowym w aplikacji mobilnej.
Płatności bez terminala POS
Nie każdy punkt sprzedaży wymaga tradycyjnego terminala. Jeśli sprzedawca korzysta z dedykowanej aplikacji do przyjmowania płatności BLIK w swoim smartfonie, może przyjmować płatności od dowolnego użytkownika BLIK — niezależnie od banku klienta. To rozwiązanie szczególnie doceniane przez małe firmy, rzemieślników czy sprzedawców na targach.
Sprzedawca uruchamia aplikację BLIK Biznes, wprowadza kwotę transakcji i wyświetla się kod QR lub sześciocyfrowy identyfikator płatności. Klient skanuje kod albo wpisuje identyfikator w swojej aplikacji mobilnej, potwierdza transakcję — środki trafiają na konto sprzedawcy w czasie rzeczywistym.
Jak płacić przy użyciu BLIK
Płatności stacjonarne
Sklepy przyjmujące BLIK oznaczają to specjalną naklejką z logo. Warto pytać sprzedawcę, jeśli naklejki nie widać. Po zadeklarowaniu metody płatności uruchamiasz aplikację mobilną banku, generujesz sześciocyfrowy kod, przepisujesz go na ekran terminala i potwierdzasz zielonym przyciskiem. Następnie w aplikacji zatwierdzasz transakcję kodem PIN — i tyle.
Niektóre terminale obsługują płatności zbliżeniowe BLIK — zamiast wpisywać kod, wystarczy zbliżyć telefon do terminala i potwierdzić transakcję w aplikacji. Ta funkcja działa podobnie jak płatności zbliżeniowe kartą, ale wymaga aktywacji w ustawieniach aplikacji mobilnej banku.
Zakupy w internecie
W sklepach online podczas wyboru formy płatności szukasz opcji BLIK. Jeśli jej nie ma bezpośrednio, wybierz jednego z agentów rozliczeniowych, takich jak PayU czy Przelewy24 — oni obsługują BLIK. Przepisujesz kod z aplikacji mobilnej do pola w sklepie internetowym, a następnie potwierdzasz transakcję w telefonie kodem PIN.
Podczas zakupów w sklepach zagranicznych akceptujących BLIK transakcja jest automatycznie przeliczana po aktualnym kursie banku. Nie ponosisz dodatkowych opłat za przewalutowanie, a przeliczenie odbywa się według kursu obowiązującego w momencie autoryzacji płatności.
Wypłaty z bankomatu
Przy bankomacie wybierasz opcję Wypłata BLIK, uruchamiasz aplikację mobilną, generujesz kod jednorazowy, wpisujesz go na ekranie bankomatu i potwierdzasz w telefonie kodem PIN. Gotówka zostaje wydana bez użycia karty płatniczej.
Wypłaty BLIK dostępne są w większości bankomatów w Polsce — nie tylko w bankomatach banku, w którym posiadasz konto. Możesz wypłacić gotówkę z dowolnego bankomatu oznaczonego logo BLIK, bez dodatkowych prowizji międzybankowych. Wysokość jednorazowej wypłaty zależy od limitów ustawionych w aplikacji mobilnej oraz od technicznych możliwości bankomatu.
Przelewy na telefon
W aplikacji banku uruchamiasz funkcję Przelew na telefon, wpisujesz numer telefonu odbiorcy (można wybrać z listy kontaktów) oraz kwotę. Następnie potwierdzasz transakcję kodem PIN. Środki trafiają na konto odbiorcy w trybie natychmiastowym.
Niektóre banki oferują także przelewy międzynarodowe BLIK — w takim przypadku system automatycznie przewalutuje środki według kursu obowiązującego w banku nadawcy. Odbiorca otrzymuje przelew w swojej walucie krajowej, pod warunkiem że jego bank obsługuje odbieranie przelewów BLIK z zagranicy.
Bezpieczeństwo systemu BLIK
BLIK posiada wielopoziomowe zabezpieczenia — zarówno po stronie urządzenia mobilnego, jak i systemu bankowego. Kluczowa jest jednak odpowiedzialna postawa samego użytkownika.
Zabezpieczenia po stronie użytkownika
Powinieneś ustawić PIN lub wzór graficzny do odblokowania telefonu oraz kod autoryzacyjny w aplikacji bankowej. Niektóre banki pozwalają ustalić oddzielne zabezpieczenia w zależności od kwoty transakcji — np. powyżej określonej wartości wymagany jest kod PIN, poniżej wystarczy odcisk palca lub Face ID.
Warto również regularnie aktualizować system operacyjny telefonu oraz aplikację mobilną banku. Producenci aplikacji bankowych łatają wykryte luki bezpieczeństwa w kolejnych wersjach oprogramowania, dlatego korzystanie z nieaktualnej wersji zwiększa ryzyko włamania lub przechwycenia danych.
Zabezpieczenia bankowe
Banki stosują limity ilościowe i kwotowe dla transakcji BLIK — możesz je dostosować w ustawieniach aplikacji. Dostępne są także funkcje tymczasowej lub całkowitej blokady aplikacji w razie podejrzenia nieautoryzowanego dostępu.
Systemy monitoringu bankowego analizują wzorce transakcji w czasie rzeczywistym. Jeśli zarejestrują nietypową aktywność — np. kilka płatności w krótkim odstępie czasu lub płatność w nietypowej lokalizacji — mogą automatycznie zablokować konto i wysłać powiadomienie do użytkownika SMS-em lub w aplikacji.
Jednorazowość kodu
Ponieważ kod BLIK jest ważny zaledwie dwie minuty, ryzyko jego przechwycenia i wykorzystania przez osobę trzecią jest znikome. Po wygaśnięciu kodu poprzedni staje się całkowicie bezużyteczny — nawet gdyby ktoś go poznał, nie będzie mógł dokonać płatności.
System generuje kody w sposób losowy i nie zapisuje ich w pamięci telefonu ani w historii aplikacji. Nawet jeśli ktoś uzyska fizyczny dostęp do telefonu, nie będzie mógł odczytać wcześniej wygenerowanych kodów ani przewidzieć kolejnych. Każdy kod powstaje na żądanie użytkownika i wygasa niezależnie od tego, czy został użyty, czy nie.
