Za szkody, które wyrządzisz innym na drodze, płaci Twoje OC, za własne auto po kolizji z Twojej winy tylko autocasco (AC), za uraz kierowcy i pasażerów NNW, a za holowanie assistance. Obowiązkowe jest wyłącznie OC posiadacza pojazdu, reszta to dobrowolne dodatki. Gdy sprawca uciekł albo nie miał polisy, w części przypadków wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG). Poniżej rozbijamy to na konkretne sytuacje, kwoty z ustawy i terminy.
Które ubezpieczenie komunikacyjne jest obowiązkowe?
Przymus dotyczy tylko OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, wymienionego w art. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Umowę zawiera się najpóźniej w dniu rejestracji, a ochrona musi trwać przez cały czas, aż do wyrejestrowania pojazdu (art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 23 ust. 1a). Wyjątki dotyczą między innymi pojazdów historycznych.
Polisa zawarta na 12 miesięcy odnawia się sama na kolejny rok, jeśli najpóźniej dzień przed jej końcem nie złożysz pisemnego wypowiedzenia (art. 28 ust. 1). Zakład musi przysłać informację o nowej składce co najmniej 14 dni wcześniej (art. 28 ust. 1b), więc masz czas na porównanie cen. Przy sprzedaży auta umowa OC przechodzi na nabywcę i wygasa z końcem okresu, na który ją zawarto, chyba że nowy właściciel wypowie ją wcześniej na piśmie (art. 31 ust. 1); automatyczne odnowienie wtedy nie działa. Za brak polisy na samochód osobowy w 2026 roku UFG nalicza 1920 zł przy przerwie do 3 dni, 4810 zł przy 4-14 dniach i 9610 zł przy dłuższej (art. 88, od płacy minimalnej 4806 zł). Więcej o samym obowiązku przeczytasz w tekście o tym, kto musi mieć OC auta.
Za co płaci OC sprawcy?
OC sprawcy pokrywa szkody na osobie i w mieniu, które kierowca albo posiadacz wyrządził innym w związku z ruchem pojazdu (art. 34 ust. 1). Ruchem jest też wsiadanie i wysiadanie, bezpośredni załadunek i rozładunek oraz zatrzymanie lub postój (art. 34 ust. 2). Uderzenie otwartymi drzwiami w sąsiednie auto na parkingu to więc szkoda z OC.
Minimalne sumy gwarancyjne na jedno zdarzenie wynoszą 29 876 400 zł przy szkodach na osobie i 6 021 600 zł przy stratach w mieniu, bez względu na liczbę poszkodowanych (art. 36 ust. 1). Zakład nie odpowiada za cztery rodzaje strat z art. 38 ust. 1:
- uszkodzenie mienia posiadacza przez kierowcę jego własnego auta, także gdy oba zderzone pojazdy należą do tej samej osoby,
- przewożone za opłatą ładunki, przesyłki i bagaż, z pewnymi wyjątkami,
- utratę gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, dokumentów i kolekcji,
- zanieczyszczenie lub skażenie środowiska.
Jak przejść likwidację krok po kroku, opisuje poradnik o tym, jak zgłosić szkodę z OC sprawcy.
Kiedy zapłaci Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?
Fundusz wypłaca odszkodowanie, gdy sprawcy nie ustalono albo gdy znany kierowca nie miał obowiązkowego OC (art. 98 ust. 1). Zakres różni się jednak w obu sytuacjach. Przy nieznanym kierowcy UFG pokrywa szkody na osobie, a uszkodzenia mienia tylko wtedy, gdy ktoś z uczestników zginął albo doznał rozstroju zdrowia trwającego dłużej niż 14 dni.
W tym drugim przypadku świadczenie za samochód pomniejsza się o równowartość 300 euro według kursu średniego NBP. Przykład: kierowca uciekł z miejsca zdarzenia, Twój pasażer leczył się 3 tygodnie, naprawa auta kosztuje 8000 zł, a 300 euro przy przeliczniku przyjętym tu umownie 4,30 zł daje 1290 zł; z funduszu dostaniesz za pojazd 6710 zł. Gdy nikt nie został ranny, a sprawca zniknął, za blachę zapłaci wyłącznie Twoje AC.
Za co płaci autocasco?
AC to dobrowolna ochrona własnego pojazdu: pokrywa uszkodzenie, zniszczenie i zwykle kradzież, także wtedy, gdy zawinił kierowca auta. Zakres określają ogólne warunki (OWU), bo przepisy o polisach obowiązkowych go nie regulują. Typowo obejmuje zderzenia, zdarzenia losowe, wandalizm i kradzież całego pojazdu lub części.
Granice wypłaty wynikają z Kodeksu cywilnego i OWU. Przy umyślnym spowodowaniu szkody zakład nie płaci, a przy rażącym niedbalstwie odmówi, chyba że umowa stanowi inaczej albo przemawiają za tym względy słuszności (art. 827 § 1). Najczęstsze wyłączenia z OWU, takie jak jazda po alkoholu czy kluczyki w aucie, zebraliśmy w tekście o tym, czego nie pokrywa ubezpieczenie AC.
Czym różnią się NNW i assistance?
NNW wypłaca kierowcy i pasażerom ustaloną kwotę za uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć wskutek nieszczęśliwego wypadku, a assistance organizuje pomoc na drodze. Pierwsze jest polisą osobową w rozumieniu art. 829 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego, więc świadczenie należy się niezależnie od winy i od tego, czy sprawca ma OC. Przy sumie 20 000 zł i uszczerbku ocenionym na 5% zwykle dostaniesz 1000 zł, jeśli OWU liczą wypłatę jako procent sumy.
Assistance nie płaci gotówki za szkodę, tylko usługę: holowanie, naprawę na miejscu, auto zastępcze, nocleg. W wersji podstawowej transport lawetą ma często limit kilometrów, dlatego przed zakupem sprawdź, czy obejmuje awarię, czy tylko wypadek, i jaki dystans pokrywa.
Która polisa zapłaci w typowych sytuacjach?
Odpowiedź zależy od tego, kto zawinił i czyja rzecz ucierpiała. Tabela zestawia najczęstsze przypadki według przepisów opisanych wyżej.
| Sytuacja | Kto płaci | Podstawa |
|---|---|---|
| Ktoś uderzył w Twoje auto i ma OC | OC sprawcy | art. 34 ustawy |
| Zawiniłeś kolizję, auto drugiej strony | Twoje OC | art. 34 ustawy |
| Zawiniłeś kolizję, Twoje auto | Twoje AC | OWU |
| Sprawca znany, bez OC | UFG | art. 98 ust. 1 pkt 3 |
| Sprawca uciekł, nikt nie ranny | Twoje AC | art. 98 ust. 1 pkt 2 |
| Uraz pasażera Twojego auta | NNW i OC sprawcy | art. 829 KC |
| Awaria na trasie | assistance | OWU |
Z zestawienia wynika, że bez AC sam pokrywasz koszt naprawy swojego samochodu w dwóch częstych sytuacjach: przy własnej winie i przy ucieczce sprawcy bez rannych.
W jakim terminie przychodzi odszkodowanie?
Z OC zakład wypłaca pieniądze w ciągu 30 dni od zgłoszenia, a gdy wyjaśnienie okoliczności trwa dłużej, w 14 dni od ich ustalenia, ale najpóźniej po 90 dniach (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Wyjątkiem jest sytuacja, w której wynik zależy od toczącego się postępowania karnego albo cywilnego. W ciągu pierwszych 30 dni towarzystwo musi też pisemnie wyjaśnić, czego jeszcze nie może zapłacić.
Przy AC i NNW obowiązuje art. 817 Kodeksu cywilnego: 30 dni od zawiadomienia, a przy trudnych sprawach 14 dni od wyjaśnienia okoliczności, z wypłatą części bezspornej w pierwszym terminie. Roszczenie z własnej umowy przedawnia się po 3 latach (art. 819 § 1).
Jak porównać oferty ubezpieczeń komunikacyjnych?
Przy OC porównujesz głównie cenę i obsługę szkód, bo zakres i minimalne sumy wyznacza ustawa, więc w każdym zakładzie są takie same. Przy AC różnice są duże i warto zestawić cztery parametry:
- sumę ochrony i sposób jej aktualizacji w trakcie roku,
- wariant rozliczenia: kosztorysowy (gotówka według wyceny) albo warsztatowy (naprawa w zakładzie partnerskim),
- udział własny: przy 10% i szkodzie 6000 zł otrzymasz 5400 zł,
- potrącenie za zużycie części i zasady przy kradzieży kluczyków.
Pakiet łączony OC z AC i NNW bywa tańszy niż suma osobnych polis, ale przy rezygnacji z jednej części sprawdź, czy rabat nie zniknie. Opis usług pomocy drogowej znajdziesz w tekście o pełnym i ograniczonym assistance.
Artykuł przedstawia zasady ogólne według przepisów z października 2026 r. i nie zastępuje lektury OWU ani rozmowy z likwidatorem w konkretnej sprawie.
komentowanie wyłączone