Raty malejące kosztują mniej w całym okresie spłaty, a raty równe dają mniejszą płatność na starcie i tę samą kwotę do końca. W przykładzie 50 000 zł na 60 miesięcy przy oprocentowaniu 10% odsetki w wariancie malejącym wychodzą niższe o 1 032,80 zł, za to pierwsza rata jest w nim wyższa o 187,65 zł. Wybór zależy więc od tego, ile możesz odkładać na początku umowy.
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Porównywarka podaje ratę każdej oferty dla wpisanej sumy i okresu. Czy bank daje do wyboru oba rodzaje harmonogramu, sprawdzisz na jego stronie albo we wniosku.
Czym różni się rata równa od malejącej
W racie równej niezmienna jest cała płatność, a w malejącej tylko część kapitałowa. Rata równa, nazywana też annuitetową, przy stałym oprocentowaniu wynosi tyle samo od pierwszego do ostatniego terminu. Na początku większość tej kwoty to odsetki, a z każdym kolejnym przelewem przesuwa się ona w stronę zwrotu długu. Przy 50 000 zł, 10% i 60 ratach pierwszy przelew to 416,67 zł odsetek i 645,69 zł kapitału.
Malejący harmonogram dzieli pożyczoną sumę na równe kawałki: przy 50 000 zł i 60 ratach każdy wynosi 833,33 zł. Do niego bank dolicza oprocentowanie od kwoty, która została do oddania. Zadłużenie topnieje szybciej, więc z każdym terminem ta dodatkowa część jest mniejsza, a z nią cała należność.
Raty równe czy malejące: przykład na 50 000 zł
Przy tych samych warunkach suma odsetek w racie malejącej wychodzi niższa, bo dług znika szybciej. Liczby przyjęte do ilustracji: 50 000 zł, oprocentowanie 10% rocznie, 60 miesięcy, bez prowizji.
| Moment spłaty | Rata równa (zł) | Rata malejąca (zł) |
|---|---|---|
| Pierwsza płatność | 1 062,35 | 1 250,00 |
| Dwunasta płatność | 1 062,35 | 1 173,61 |
| Trzydziesta płatność | 1 062,35 | 1 048,61 |
| Ostatnia, sześćdziesiąta płatność | 1 062,35 | 840,28 |
| Suma odsetek | 13 741,13 | 12 708,33 |
Wariant malejący staje się tańszy co miesiąc od 29. raty, a przez pierwsze 28 płacisz w nim więcej. Łącznie oddajesz 62 708,33 zł zamiast 63 741,13 zł, czyli o 1,6% mniej.
Jak długość kredytu zmienia różnicę między ratami
Im dłuższy kredyt, tym większa przewaga rat malejących w sumie odsetek, a różnica pierwszych płatności zmienia się niewiele. Ta sama kwota 50 000 zł przy 10% w trzech wariantach długości:
| Liczba rat | Odsetki przy ratach równych (zł) | Odsetki przy ratach malejących (zł) |
|---|---|---|
| 24 | 5 373,91 | 5 208,33 |
| 60 | 13 741,13 | 12 708,33 |
| 96 | 22 835,99 | 20 208,33 |
Przy 24 ratach oszczędność wynosi 165,58 zł, przy 96 już 2 627,65 zł, czyli od 3,1% do 11,5% odsetek naliczonych w układzie annuitetowym. Pierwsza rata malejąca przewyższa równą o 192,75 zł przy dwóch latach i o 178,79 zł przy ośmiu, więc wysiłek na starcie jest podobny, a zysk rośnie z czasem trwania umowy.
Jak samodzielnie policzyć ratę równą i malejącą
Obie wartości policzysz w arkuszu albo na kalkulatorze, znając sumę, stopę i liczbę rat. Najpierw przelicz oprocentowanie roczne na jeden termin płatności: 10% / 12 = 0,8333%.
- Rata równa: K × r / (1 – (1 + r) do potęgi -n), gdzie K to pożyczona suma, r stopa z poprzedniego kroku, a n to wszystkie raty; dla K = 50 000 zł, r = 0,008333 i n = 60 wychodzi 1 062,35 zł,
- rata malejąca: K / n plus saldo × r; za pierwszy termin 833,33 zł + 416,67 zł = 1 250,00 zł, za drugi odsetki naliczasz już od 49 166,67 zł.
Wynik z takiego wzoru pomija opłaty dodatkowe i ubezpieczenie, więc do pełnej ceny dolicz je według oferty. Jak prowizja i okres wpływają na RRSO, pokazuje kalkulator kosztu i wysokości rat.
Kiedy wybrać raty malejące, a kiedy równe
Raty malejące wybierz, gdy pierwsza, najwyższa płatność mieści się w budżecie z zapasem, a zależy Ci na niższym koszcie. Bank ocenia zdolność przed umową, a w tym wariancie na starcie musisz udźwignąć więcej, w przykładzie wyżej 1 250,00 zł zamiast 1 062,35 zł. Raty równe pasują, gdy wolisz przewidywalną kwotę przez cały okres albo gdy wyższy początek zjadłby rezerwę na nieprzewidziane wydatki.
Przy kredycie gotówkowym różnica w odsetkach bywa mniejsza niż cena prowizji: 6% od 50 000 zł to 3 000 zł, prawie trzy razy więcej niż 1 032,80 zł z przykładu. Dlatego najpierw zestaw oferty po RRSO, a dopiero potem rozważ układ rat.
Gdy oprocentowanie jest zmienne, obie formy reagują na każdą zmianę stopy. W racie równej bank przelicza całą płatność na nowo, a w malejącej inna jest tylko część odsetkowa, bo kapitał do oddania w danym miesiącu pozostaje ten sam.
Jak sprawdzić rodzaj rat w ofercie banku
Rodzaj rat zobaczysz w harmonogramie, który przy umowie na czas określony dostajesz na wniosek bez opłat, z podziałem każdej płatności na kapitał, odsetki i inne koszty (artykuł 37 ustawy o kredycie konsumenckim). Z takiego zestawienia od razu widać, czy kolejne kwoty spadają, czy stoją w miejscu. Przed podpisaniem bank przekazuje też formularz informacyjny z wysokością raty, ważny co najmniej 1 dzień roboczy, więc zdążysz położyć go obok drugiej propozycji.
Gdy oferta nie mówi nic o układzie spłaty, zapytaj o to przed złożeniem wniosku. Przy dwóch propozycjach z różnymi harmonogramami porównuj całkowitą kwotę do zapłaty, a nie pierwszą ratę.
Pytania i odpowiedzi
Raty równe czy malejące przy wcześniejszej spłacie?
Przy planowanym wcześniejszym zamknięciu kredytu raty malejące zostawiają mniejsze saldo. W przykładzie 50 000 zł po 12 płatnościach do oddania jest 40 000,00 zł w wariancie malejącym i 41 886,59 zł w równym. Prawo do zwrotu długu przed terminem masz przy obu układach, w każdej chwili, a koszty przypadające na skrócony okres maleją (artykuły 48 i 49).
Raty równe czy malejące w kredycie hipotecznym?
Mechanizm jest ten sam, ale przy większej sumie i okresie liczonym w dekadach różnica w odsetkach rośnie, co widać już w tabeli dla 96 rat. Przykłady dla finansowania mieszkania zawiera osobna strona o ratach przy hipotece, a oferty na dowolny cel zbiera dział kredytów gotówkowych.
Wyliczenia mają charakter poglądowy i nie są poradą finansową, a rodzaj rat oraz ich wysokość potwierdzisz w formularzu informacyjnym banku.
komentowanie wyłączone