RRSO, czyli rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, obliczasz, szukając takiej liczby X, przy której dzisiejsza wartość wszystkich rat równa się kwocie wypłaconej przez bank. Wzór podaje załącznik nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim. Przykład: pożyczka 20 000 zł na 24 miesiące, oprocentowanie 9% i doliczona do długu prowizja 5% dają ratę 959,38 zł i RRSO 14,8%, a bez tej opłaty wskaźnik wynosi 9,4%. Niżej znajdziesz wzór, pełny rachunek z dwiema próbami, porównanie dwóch ofert i limity kosztów z przepisów.
Co to jest RRSO według ustawy?
RRSO to całkowity koszt ponoszony przez klienta, wyrażony jako procent pożyczonej sumy w stosunku rocznym (art. 5 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim). Do tego kosztu wchodzą odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże znane kredytodawcy. Doliczasz też usługi dodatkowe, na przykład polisy, jeśli bez nich bank nie wypłaci pieniędzy albo nie zrobi tego na oferowanych warunkach (art. 5 pkt 6). Wyjątek stanowią wydatki notarialne.
Dzięki temu jeden wskaźnik obejmuje odsetki i wszystkie obowiązkowe dodatki. Sama stopa nominalna mówi, ile kosztuje korzystanie z pieniędzy, a RRSO pokazuje cenę całego produktu w ujęciu rocznym.
Jak wygląda wzór na RRSO?
Wzór z załącznika nr 4 zrównuje sumę przelewów od banku z sumą spłat, każdą sprowadzoną do dnia, w którym dostajesz pieniądze: Σ Ck (1 + X)-tk = Σ Dl (1 + X)-Sl. C to kwoty przekazane konsumentowi, D to raty i opłaty, a t oraz S to odstępy od startu umowy wyrażone w latach.
Załącznik precyzuje założenia rachunku. Umowa trwa przez cały uzgodniony czas, a strony płacą w terminach. Rok ma 365 dni (przestępny 366), 52 tygodnie albo 12 równych okresów po 30,41666 dnia, a wynik podaje się z dokładnością co najmniej do jednego miejsca po przecinku (pkt 3). Przy płatnościach co miesiąc odstęp k-tej wpłaty to więc k / 12 roku. Dopuszczalny jest też zapis jedną sumą przepływów dodatnich i ujemnych, w której bieżące saldo po zrównoważeniu wynosi zero (pkt 3 ppkt 6).
Jak obliczyć RRSO krok po kroku?
Najpierw ustalasz przepływy, potem metodą prób szukasz stopy, która je równoważy. Przykład: bank przelewa Ci 20 000 zł, a prowizję 1000 zł dopisuje do zadłużenia. Dług wynosi 21 000 zł, oprocentowanie 9% rocznie (0,75% na okres), 24 raty o stałej wysokości.
- rata: 21 000 x 0,0075 / (1 – 1,0075-24) = 959,38 zł, razem do oddania 23 025,11 zł,
- równanie: 20 000 = Σ 959,38 x (1 + X)-k/12 dla k od 1 do 24,
- próba X = 14%: prawa strona daje 20 144,92 zł, więcej niż 20 000 zł, czyli stopa jest za niska,
- próba X = 15%: wynik 19 970,33 zł, poniżej 20 000 zł, czyli to już za dużo,
- interpolacja: 14% + (20 144,92 – 20 000) / (20 144,92 – 19 970,33) x 1% = 14,83%, po zaokrągleniu 14,8%.
Arkusz kalkulacyjny zrobi to szybciej. W kolumnie wpisz -20 000, pod spodem 24 razy 959,38, użyj funkcji WEWN.STOPA.ZWROTU (w angielskiej wersji IRR), a stopę dla jednego okresu przelicz na rok: (1 + wynik)12 – 1.
Dlaczego RRSO bez prowizji jest wyższe niż oprocentowanie?
Bo RRSO uwzględnia kapitalizację w skali roku, a stopa nominalna nie. Gdy bank nie pobiera żadnych opłat, a 9% nalicza co miesiąc po 0,75%, wskaźnik roczny wynosi (1,0075)12 – 1 = 9,38%. Przy 12% ta sama zasada daje 12,68%, a przy 6% równe 6,17%.
W tym samym przykładzie rata bez prowizji spada do 913,69 zł, a suma wpłat do 21 928,68 zł. Opłata 1000 zł podnosi więc łączny koszt o 1096 zł (bo od niej też płacisz odsetki), a RRSO o 5,4 punktu procentowego. Własne warianty sprawdzisz w kalkulatorze kosztu i rat kredytu gotówkowego.
Czy RRSO uwzględnia ubezpieczenie?
Tak, jeśli polisa jest konieczna do udzielenia pożyczki albo otrzymania jej na oferowanych warunkach (art. 5 pkt 6 lit. b). Ubezpieczenie dobrowolne, z którego możesz zrezygnować bez zmiany ceny, do wskaźnika nie wchodzi, dlatego dwie oferty z tym samym RRSO mogą różnić się kosztem dodatków.
Przykład: ta sama pożyczka 20 000 zł na 24 miesiące przy 9%, bez prowizji, ale z obowiązkową polisą za 600 zł płatną z góry. Rata nie zmienia się (913,69 zł), lecz do Twojej dyspozycji realnie trafia 19 400 zł, a RRSO rośnie z 9,4% do 12,7%. Gdy w reklamie kosztu takiej umowy nie da się z góry określić, kredytodawca musi jasno poinformować o obowiązku jej zawarcia (art. 7 ust. 3).
Jak porównać dwie oferty przez RRSO?
Zestawiaj RRSO tylko przy identycznej kwocie i tym samym okresie, a ostateczną decyzję opieraj na sumie do zapłaty. Różnica 0,03 punktu w tabeli poniżej to zaledwie 13,39 zł na całej umowie, więc przy zbliżonych wskaźnikach o wyborze przesądzają warunki dodatkowe, takie jak opłaty za nadpłatę czy obowiązkowe polisy. Dwie propozycje na 20 000 zł i 48 miesięcy z prowizją doliczoną do długu wyglądają tak:
| Parametr | Wariant A | Wariant B |
|---|---|---|
| Oprocentowanie | 6,99% | 5,99% |
| Prowizja | 3,9% | 6,0% |
| Rata (zł) | 497,51 | 497,79 |
| Razem do oddania (zł) | 23 880,31 | 23 893,70 |
| RRSO | 9,36% | 9,39% |
Stopa niższa o punkt procentowy w wariancie B nie rekompensuje wyższej opłaty wstępnej, więc oba kosztują prawie tyle samo, z lekką przewagą A. Przy krótszej umowie jednorazowy koszt rozkłada się na mniej miesięcy i mocniej podbija wskaźnik: pożyczka z prowizją 5% i oprocentowaniem 9% ma przy 24 ratach RRSO 14,8%, a przy 12 już 19,9%.
Jakie limity kosztów wyznacza prawo?
Koszty pozaodsetkowe ogranicza art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, a odsetki art. 359 Kodeksu cywilnego. Dla umów na co najmniej 30 dni maksimum tych kosztów wyznacza wzór MPKK = (K x 10%) + (K x n / R x 10%), gdzie n to okres w dniach, a R liczba dni w roku. Nie mogą one przekroczyć 45% pożyczonej sumy (art. 36a ust. 2).
Dla 20 000 zł na 730 dni limit to 2000 + 2000 x 2 = 6000 zł. Odpowiada to 30% pożyczonych pieniędzy, a przy umowie na 365 dni byłoby to 4000 zł, a więc 20%. Przy 4 latach (1461 dni) wzór dałby 10 005 zł, ale obowiązuje pułap 45%, czyli 9000 zł. Odsetki z umowy nie mogą w skali roku przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, a te równają się stopie referencyjnej NBP powiększonej o 3,5 punktu procentowego (art. 359 § 2 i 21); przy stopie banku centralnego przyjętej dla przykładu na 5% górna granica wyniosłaby 17%. Prowizja 1000 zł z rachunku powyżej przy 730 dniach mieści się więc z dużym zapasem w limicie 6000 zł.
Gdzie znajdziesz RRSO w ofercie?
Bank albo pośrednik musi podać RRSO w każdej reklamie z danymi o koszcie, razem ze stopą oprocentowania i całkowitą kwotą do wypłaty (art. 7 ust. 1). W stosownych przypadkach reklama ma też wskazać czas obowiązywania umowy, całkowitą kwotę do zapłaty i wysokość rat (art. 7 ust. 2). Wskaźnik znajdziesz też w formularzu informacyjnym, który dostajesz przed podpisaniem umowy.
Przy kredycie hipotecznym do RRSO wlicza się również koszty prowadzenia rachunku do spłat, jeśli jego otwarcie jest obowiązkowe (art. 20 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym). Przy zmiennej stopie formularz pokazuje dodatkowo przykładowe RRSO obrazujące ryzyko wzrostu stóp (art. 20 ust. 2). Bieżące propozycje z podanym wskaźnikiem znajdziesz w zestawieniu kredytów gotówkowych, a podstawy wyboru w tekście o RRSO przy wyborze finansowania.
Obliczenia pokazują metodę na przykładowych liczbach według przepisów z października 2026 r. i nie są ofertą ani poradą finansową, a wiążące RRSO zawiera formularz informacyjny konkretnego kredytodawcy.
komentowanie wyłączone