czym jest terminal płatniczy i w jaki sposób działa w praktyce
Terminal płatniczy, nazywany też terminalem POS, to niewielkie urządzenie pośredniczące w płatnościach bezgotówkowych. Dzięki niemu za zakupy bądź usługę można zapłacić kartą płatniczą, elektroniczną albo BLIK-iem.
Oprócz tego terminal umożliwia wypłatę gotówki z niektórych punktów handlowo-usługowych podczas robienia zakupów. Można też za jego pomocą doładować telefon lub zapłacić rachunki. Urządzenia te stanowią obecnie podstawowe narzędzie obsługi transakcji w polskich sklepach — od niewielkich osiedlowych punktów aż po duże sieci handlowe.
mechanizm działania terminala płatniczego
Pierwotnie terminale odczytywały karty za pomocą paska magnetycznego. Obecnie wyposażone są w klawiaturę do wpisywania numeru PIN albo opcję transakcji zbliżeniowych. Podczas dokonywania płatności należy wsunąć kartę do terminala lub zbliżyć do jego ekranu kartę, smartfon bądź smartwatch. Następnym krokiem jest podanie numeru PIN, jeżeli kwota transakcji przekroczy 50 zł.
Terminal za pośrednictwem centrum autoryzacyjnego nawiązuje połączenie z bankiem klienta. Jeśli na koncie będzie znajdować się wymagana kwota, transakcja zostanie przyjęta. Na zakończenie terminal drukuje potwierdzenie dokonania transakcji dla klienta oraz jego kopię dla sprzedawcy. Cały proces — od zbliżenia karty do wydrukowania paragonu — trwa zwykle kilka sekund, co znacząco przyspiesza obsługę przy kasie.
korzyści z wykorzystania terminala w punkcie handlowym
Jeśli posiadamy w sklepie terminal, zwiększa się nasza konkurencyjność, ponieważ klienci preferują płatności bezgotówkowe i wielu z nich nie nosi przy sobie gotówki. Chętniej więc odwiedzą sklep wyposażony w terminal płatniczy. Jednocześnie robią też większe zakupy. Przy płaceniu gotówką klient jest w pewien sposób ograniczany — musi brać pod uwagę, czy starczy mu na wszystko, co chciał kupić. Przy płatnościach kartą klienci chętniej rozszerzają swoją listę zakupów o dodatkowe artykuły.
Kolejnym plusem jest zwiększone bezpieczeństwo transakcji. Im mniej gotówki, tym mniejsze ryzyko popełnienia błędów przy przeliczaniu pieniędzy i wydawaniu reszty. Zmniejsza się też ryzyko kradzieży — złodziej zyskuje dostęp jedynie do niewielkiej ilości środków przechowywanych fizycznie w kasie. Zaletą nie do przecenienia jest skrócenie procesu płatności, które przekłada się na poprawienie tempa obsługi klientów.
Terminal w sklepie to mniej gotówki w kasie. A mniej gotówki w kasie oznacza zaoszczędzenie na cash handlingu — czyli zabezpieczaniu gotówki, przeliczaniu jej i zawożeniu do banku. Przedsiębiorca unika wizyt w placówce bankowej z torbą pełną monet i banknotów, co w przypadku dużych obrotów stanowi znaczące ułatwienie operacyjne.
wpływ terminala na wizerunek firmy
Obecność terminala płatniczego wpływa pozytywnie na postrzeganie punktu sprzedaży przez klientów. Sklep wyposażony w nowoczesne rozwiązania budzi większe zaufanie — świadczy o profesjonalizmie właściciela i dostosowaniu się do standardów rynkowych. Zwłaszcza w segmencie usług, gdzie transakcje bywają jednorazowe i wymagają szybkiej realizacji (np. gastronomia, salony fryzjerskie), terminal staje się elementem niezbędnym do zachowania konkurencyjności.
ograniczenia i ryzyka związane z terminalami
Oczywiście terminal płatniczy wiąże się nie tylko z korzyściami. Minusem jest z pewnością możliwość awarii urządzenia lub odmowy transakcji. Wszystkie zaawansowane maszyny mogą się czasem zepsuć, więc dotyczy to również terminalu. Tymczasem przy płaceniu gotówką takie ryzyko oczywiście nie występuje. W sytuacji awarii sprzedawca musi dysponować alternatywnym sposobem przyjmowania płatności — najczęściej gotówką — aby nie tracić klientów.
Oprócz tego trzeba być gotowym na koszty związane z obsługą terminalu. Wlicza się tu:
- opłatę za dzierżawę urządzenia (lub jego zakup)
- prowizję od każdej transakcji (najczęściej procent wartości płatności)
- opłatę za instalację i uruchomienie systemu
- opłatę aktywacyjną przy zawieraniu umowy z operatorem
prowizje i ukryte koszty operacyjne
Wysokość prowizji zależy od dostawcy usługi oraz rodzaju działalności. W przypadku małych punktów handlowych może ona wynosić od 1% do nawet 3% wartości transakcji. Dla firm z dużym obrotem stawki bywają niższe dzięki wynegocjowanym warunkom umowy. Warto dokładnie przeanalizować oferty różnych dostawców — różnice mogą być znaczące, zwłaszcza przy uwzględnieniu rachunku firmowego oferowanego w pakiecie z terminalem.
Dodatkowym kosztem może być opłata za transfer środków z konta rozliczeniowego terminala na rachunek bankowy przedsiębiorcy. Niektóre umowy przewidują natychmiastowe przelewy bez dodatkowych opłat, inne nakładają prowizje lub wydłużają czas oczekiwania na środki. Przed podpisaniem umowy należy sprawdzić wszystkie zapisy dotyczące rozliczeń — szczególnie te zapisane drobnym drukiem.
kwestie techniczne i infrastrukturalne
Terminal wymaga stabilnego połączenia z internetem — przewodowego lub mobilnego. W lokalizacjach o słabym zasięgu sieci może to stanowić problem. Awaria łącza oznacza niemożność przeprowadzenia transakcji bezgotówkowej, co w godzinach szczytu może prowadzić do utraty sprzedaży. Właściciele sklepów powinni rozważyć backup w postaci dodatkowego źródła internetu (np. modem z kartą innego operatora).
Nie bez znaczenia pozostaje także obsługa urządzenia przez pracowników. Choć większość terminali jest intuicyjna, zdarzają się sytuacje wymagające interwencji — anulowanie transakcji, zwrot środków, obsługa reklamacji. Personel musi zostać odpowiednio przeszkolony, aby unikać błędów mogących skutkować stratami finansowymi lub konfliktami z klientami.
