Ceny ropy na światowych rynkach rosną po ataku dronów na instalacje naftowe w Arabii Saudyjskiej. Tymczasem nowy projekt budżetu Unii Europejskiej przewiduje mniej pieniędzy dla Polski.
Atak na saudyjskie zakłady naftowe
W sobotę miał miejsce atak dronów na dwie instalacje naftowe na wschodzie Arabii Saudyjskiej, w miastach Bukajk i Churajs. W efekcie tymczasowo została wstrzymana praca tych zakładów. Mimo że do ataku przyznał się jemeński rebeliancki ruch Huti, władze saudyjskie i amerykańskie są zdania, że został on przeprowadzony przy użyciu manewrujących pocisków rakietowych wystrzelonych z terytorium Iranu lub Iraku.
W rezultacie ataku dzienna produkcja ropy w Arabii Saudyjskiej spadła prawie o połowę, czyli o 5,7 mln baryłek. To oznacza 5-procentowy spadek światowej produkcji ropy dziennie. Ta sytuacja spowodowała natychmiastowy wzrost cen ropy naftowej. Na giełdzie paliw NYMEX skok cen ropy West Texas Intermediate wyniósł 15,5%, osiągając pułap 63,34 USD za baryłkę, co stanowi najwyższą podwyżkę cen od kryzysu finansowego w 2008 roku.
Ropa Brent w dostawach na listopad na giełdzie paliw ICE Futures Europe w Londynie odnotowała wzrost o 10,71% i kosztuje teraz 66,68 USD za baryłkę. W ciągu zaledwie kilkunastu sekund po otwarciu poniedziałkowego handlu zdrożała o prawie 12 USD, czyli ponad 19%, najmocniej od 1991 roku w punktach procentowych i od 1988 roku w wartościach nominalnych.
Prezydent USA Donald Trump poinformował, że zezwolił na uruchomienie w razie potrzeby Strategicznej Rezerwy Naftowej, aby ustabilizować globalne zaopatrzenie w ropę. Międzynarodowa Agencja Energetyczna oświadczyła, że rynki są dobrze zaopatrzone i dysponują wystarczającymi zapasami paliw, co może złagodzić skutki tymczasowego deficytu produkcyjnego. Arabia Saudyjska posiada własne rezerwy strategiczne, które pozwalają na pokrycie niedoborów przez okres kilku tygodni, co daje czas na przywrócenie pełnej wydajności wydobycia surowca w uszkodzonych zakładach.
Mniej pieniędzy z Unii dla Polski
Unia Europejska potrzebuje więcej pieniędzy na ekologię. To oznacza cięcia budżetowe, na których Polska może stracić najwięcej. W nowym wieloletnim budżecie UE w porównaniu z ubiegłorocznym projektem Komisji Europejskiej, Polska może stracić nawet 13 mld euro.
Wcześniejszy projekt przewidywał dla Polski w sumie 91,4 mld euro, co już stanowiło spadek o 14,5 mld euro względem obecnego okresu budżetowego 2014-2020. Był to efekt spadku dochodów per capita, konieczności finansowania nowych celów oraz zmiany kryteriów przyznawania unijnych funduszy. Aktualne prognozy wskazują na jeszcze głębsze ograniczenia środków przeznaczonych dla Polski, co bezpośrednio wpłynie na tempo realizacji projektów infrastrukturalnych i rozwojowych w nadchodzących latach.
Od 1 listopada kadencję rozpoczyna nowa Komisja pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen. Jej priorytetem ma być tak zwany „zielony ład” i to na ten projekt przede wszystkim potrzebne będą fundusze. Oznacza to przesunięcie znaczących środków z tradycyjnych funduszy strukturalnych na działania związane z ochroną klimatu i transformacją energetyczną, co bezpośrednio wpłynie na alokację finansową dla krajów członkowskich. Polska będzie musiała dostosować swoje strategie inwestycyjne do nowych wymogów ekologicznych, co w praktyce oznacza większy udział własnych środków w finansowaniu planowanych przedsięwzięć.
Milionowe wyłudzenia VAT
Funkcjonariusze CBA i CBŚP zatrzymali 8 osób podejrzanych o udział w procederze wyłudzania podatku VAT. Szacuje się, że Skarb Państwa mógł z powodu działalności zatrzymanych stracić ponad 33 mln zł.
Grupa przestępcza wykorzystywała krajowe i zagraniczne firmy do wystawiania faktur VAT poświadczających nieprawdę, które dokumentowały rzekomy obrót paliwami. Faktury te były wykazywane w składanych deklaracjach podatkowych, stanowiąc podstawę do zwrotu podatku, który w rzeczywistości się nie należał. Mechanizm ten opierał się na tworzeniu sztucznych transakcji handlowych między podmiotami powiązanymi osobowo lub kapitałowo, co pozwalało na wielokrotne odliczanie tego samego podatku.
Pochodzące z działalności przestępczej zyski były transferowane do obrotu gospodarczego poprzez inne nielegalne działania, w tym pranie brudnych pieniędzy oraz inwestycje w nieruchomości. Sprawa ma charakter rozwojowy, a służby nie wykluczają kolejnych zatrzymań osób zaangażowanych w mechanizm oszustwa podatkowego. Prokuratura zabezpieczyła dokumentację finansową oraz środki na łączną kwotę przekraczającą wartość szacowanych strat budżetowych, co zwiększa szanse na odzyskanie utraconych pieniędzy.
