Wzrost aktywności frankowiczów w sądach
Według najnowszych badań, w tym roku znacznie wzrosła liczba spraw dotyczących kredytów frankowych przeciwko bankom. W pierwszym kwartale br. do sądów wpłynęło 2 tysiące spraw dotyczących hipotek walutowych, czyli o połowę więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej! Co więcej, sądy coraz częściej orzekają na korzyść frankowiczów. Czym może być to spowodowane? Najprawdopodobniej wyrokami Sądu Najwyższego z kwietnia i maja tego roku oraz stanowiskiem Rzecznika Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które było przychylne dla kredytobiorców frankowych.
Takie statystyki sprawiają, że pokrzywdzeni klienci banków, widząc korzystne rozstrzygnięcia, coraz chętniej idą do sądów. Obecnie nie brakuje także kancelarii prawnych, które specjalizują się w obsłudze frankowiczów, pomagając im już na etapie postępowania reklamacyjnego. Doświadczeni prawnicy reprezentują frankowiczów w postępowaniach sądowych (zarówno w przypadku pozwu indywidualnego, jak i zbiorowego). Czy istnieją jednak inne formy pomocy dla frankowiczów?
Oczekiwany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
W tym roku dobre wieści dla frankowiczów docierają z Luksemburga. Tamtejszy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) we wrześniu 2019 r. ma ogłosić odpowiedź na cztery pytania zadane w kwietniu 2018 r. przez warszawskiego sędziego. Pytania dotyczyły tego, jak należy oceniać umowę kredytu frankowego, gdy zawiera ona klauzule niedozwolone, naruszające interesy konsumenta.
Mimo że na wyrok TSUE wciąż czekamy, to opinia wydana 14 maja br. przez Rzecznika Generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Giovanniego Pitruzzelliego daje nadzieję na korzystne dla frankowiczów rozwiązanie. O czym mówił Rzecznik Generalny? Wskazał on cztery główne zasady, które powinny stosować polskie sądy analizujące umowy kredytów waloryzowanych kursem CHF. Podkreślił m.in., że podczas rozstrzygania sprawy, sąd musi brać pod uwagę aktualny interes konsumenta, a nie jego interesy z chwili zawarcia umowy kredytowej. Stanowisko to może oznaczać, że sądy będą mogły unieważniać umowy zawierające nieuczciwe klauzule, nawet jeśli w przeszłości kredytobiorca akceptował ich treść.
Nowelizacja ustawy o pomocy w spłacie kredytów
W lipcu 2019 roku prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o pomocy w spłacie kredytów hipotecznych, która w dużej mierze bazowała na jego własnym projekcie złożonym w Sejmie dwa lata temu. Mimo że te posunięcie jest pomocne dla frankowiczów, to wciąż nie stanowi przełomu w sprawie.
Z nowelizacji usunięto główne rozwiązanie zaproponowane przez Dudę, czyli stworzenie nowego funduszu, który miałby skłaniać banki do przewalutowania kredytów w walutach obcych na złote, po kursie znacznie korzystniejszym dla klientów banków. Pozostawione przepisy mają doprowadzić do większego niż dotąd wykorzystania Krajowego Funduszu Wsparcia Kredytobiorców działającego przy BGK. Fundusz ten udziela wsparcia osobom, które znalazły się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej i nie są w stanie spłacać rat kredytu hipotecznego — dotyczy to również umów waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego.
Dostępne formy wsparcia dla frankowiczów
Oprócz działań legislacyjnych i rozstrzygnięć sądowych, kredytobiorcy posiadający umowy we frankach mogą korzystać z różnych form pomocy. Specjalistyczne kancelarie prawne oferują bezpłatną analizę umowy kredytowej, która pozwala ocenić, czy zawiera ona niedozwolone klauzule umowne. Na podstawie takiej analizy można przygotować reklamację do banku lub skierować sprawę na drogę sądową.
Warto również zwrócić uwagę na możliwość negocjacji z bankiem. Część instytucji finansowych decyduje się na ugodowe rozwiązanie sporu, proponując korzystniejsze warunki spłaty lub częściowe umorzenie zadłużenia. Jednak frankowicze powinni pamiętać, że każda ugoda wymaga dokładnej analizy — nie zawsze propozycja banku jest najkorzystniejsza w długoterminowej perspektywie.
Perspektywy na przyszłość
Choć rok 2019 przynosi frankowiczom nadzieję na pozytywne rozwiązanie ich sytuacji, nadal istnieje wiele niewiadomych. Kluczowym momentem będzie wydanie ostatecznego wyroku przez TSUE, który może stworzyć precedens dla tysięcy podobnych spraw w całej Europie. Polska nie jest jedynym krajem zmagającym się z problemem kredytów denominowanych w obcych walutach — podobne kwestie dotyczą również innych państw Europy Środkowo-Wschodniej.
Niezależnie od rozwoju sytuacji prawnej, frankowicze powinni aktywnie monitorować zmiany w przepisach i orzecznictwie. Warto również korzystać z konsultacji z ekspertami finansowymi i prawnymi, którzy pomogą wybrać najlepszą strategię działania — czy będzie to droga sądowa, negocjacje z bankiem, czy skorzystanie z programów wsparcia oferowanych przez państwo.
