Od 15 listopada 2014 roku obowiązuje ustawa z dnia 10 października 2014 roku wprowadzająca zmiany w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wdraża ona do polskich przepisów dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z 9 marca 2011 roku w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. Dyrektywa ta zapewnia obywatelom Unii Europejskiej przejrzyste zasady korzystania z prawa do zagranicznej opieki zdrowotnej. Pacjent ubezpieczony w jednym z państw członkowskich otrzyma zwrot kosztów świadczeń zdrowotnych uzyskanych w innym państwie członkowskim. Zwrot ten jest dostosowany do stawek obowiązujących w kraju ubezpieczenia pacjenta. Warto wspomnieć także o nowelizacji ustawy o działalności leczniczej – nakłada ona obowiązki informacyjne oraz zobowiązania do wystawienia rachunków za udzielone odpłatnie świadczenie zdrowotne.
Dokumenty niezbędne przy planowanym leczeniu za granicą
Ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą musi być zgodne z praktykami i zaleceniami Narodowego Funduszu Zdrowia. W przeciwnym wypadku ubezpieczony zawsze będzie je pokrywał samodzielnie. Jeśli wiadomo, że leczenie za granicą jest konieczne, należy złożyć w NFZ wniosek do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Wniosek ten składa się w placówce NFZ w swoim mieście. Zaświadczeniem uprawniającym do leczenia za granicą jest formularz E112 wydawany przez oddział Narodowego Funduszu Zdrowia. Ten sam oddział dokonuje także weryfikacji, czy faktycznie leczenie pacjenta jest możliwe tylko za granicą, czy można je przeprowadzić w kraju. Procedura rozpatrywania wniosku kończy się decyzją prezesa, która wpływa na dalszy przebieg sprawy oraz ewentualną refundację kosztów.
Jak ubiegać się o zwrot kosztów – krok po kroku
Aby dowiedzieć się, czy można starać się o zwrot kosztów leczenia za granicą, należy sprawdzić, czy posiada się prawo do świadczeń w NFZ. Można to zrobić korzystając ze Zintegrowanego Informatora Pacjenta. Jeśli mamy takie prawo, kolejnym krokiem jest zapłata za zagraniczne leczenie. Następnie trzeba wypełnić wniosek o zwrot kosztów. Do wniosku należy dodatkowo dołączyć imienne rachunki szczegółowe, faktury, recepty oraz potwierdzenia zapłaty tych kwot. Ważny jest fakt, że dokumenty te muszą być złożone w oryginale – kserokopie nie są akceptowane przez wojewódzkie oddziały NFZ. Proces ustalania zwrotu kosztów odbywa się pomiędzy Wojewódzkim Oddziałem NFZ i instytucją w państwie pobytu pacjenta. Po 4 miesiącach braku odpowiedzi ze strony instytucji zdrowotnej danego państwa, oddział NFZ wysyła ponaglenie, które może być ponawiane każdorazowo po upływie 6 miesięcy. Kiedy tylko NFZ otrzyma odpowiedź od instytucji danego państwa o stawce za leczenie, informacja o zwrocie kosztów jest natychmiast wysyłana ubezpieczonemu i przekazywana na jego konto osobiste.
Korzystanie z polskiej służby zdrowia przez osoby pracujące za granicą
Jeśli ktoś pracuje i mieszka na stałe w innym kraju, tam także płaci składki na ubezpieczenie zdrowotne. Oznacza to, że przez polską służbę zdrowia traktowany jest jako obywatel innego państwa. Kiedy natomiast osoba pracująca za granicą przyjeżdża do Polski w odwiedziny, aby leczyć się w naszym kraju, musi wyrobić Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Ona bowiem upoważnia do bezpłatnego leczenia w Polsce w razie nagłej choroby lub wypadku. EKUZ jednak nie pokryje wszystkich kosztów, na przykład nie obejmie zabiegów, o których pacjent od dawna wiedział, że będą konieczne. Podobną sytuację mogą przeżywać Polacy przebywający w innych krajach europejskich, gdzie zasady dostępu do świadczeń różnią się w zależności od systemu ubezpieczenia. Jeśli pracuje się za granicą, tam należy wystarać się o formularz E112 na odbycie zabiegu w Polsce. Wtedy zgoda ta jest jednoznaczna z opłaceniem zabiegu przez polską służbę zdrowia.
Na co zwrócić uwagę przy planowaniu leczenia za granicą
Zwroty kosztów leczenia są możliwe tylko wtedy, jeśli o planowanym leczeniu poinformuje się NFZ i wypełni odpowiedni wniosek. W przypadku pracy za granicą trzeba mieć zgodę instytucji zdrowotnych na przeprowadzenie leczenia w naszym kraju. Karta EKUZ nie zapewnia bowiem pokrycia przez Polskę wszystkich kosztów leczenia – działa jedynie w sytuacjach nagłych, nieprzewidzianych podczas krótkiego pobytu. Sytuacja finansowa polskich szpitali sprawia, że coraz więcej pacjentów decyduje się na korzystanie z usług medycznych poza granicami kraju, gdzie standardy i dostępność zabiegów są często wyższe.
Kiedy natomiast wykupimy ubezpieczenie turystyczne, również możemy liczyć na zwrot kosztów leczenia zagranicznego, ale pokrywa je ubezpieczyciel. Ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą online jest możliwe w wielu towarzystwach ubezpieczeniowych. Wystarczy zapoznać się z polisą i ogólnymi warunkami, by wybrać coś dla siebie. Naturalnie trzeba liczyć się z tym, jaki kraj wybraliśmy i oszacować możliwe ryzyko. Ale warto też pamiętać, że problemy zdrowotne mogą pojawić się niezależnie od tego, gdzie pojedziemy.
