Czym jest leasing zwrotny i jaki jest mechanizm jego działania?
Leasing zwrotny polega na tym, że przedsiębiorca sprzedaje firmie leasingowej środek trwały, a następnie na mocy podpisanej umowy cywilnoprawnej uzyskuje zezwolenie na jego użytkowanie. Firma leasingowa staje się nowym właścicielem przedmiotu, ale jego użytkownikiem nadal jest poprzedni właściciel.
Leasing zwrotny może przyjąć formę leasingu operacyjnego, gdy przedmiot umowy staje się aktywem leasingodawcy, który dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Może to być też leasing finansowy – w takim wypadku objęty umową majątek zalicza się do aktywów leasingobiorcy i to on może wrzucić w koszty uzyskania przychodu amortyzację owego przedmiotu.
Jest to rozwiązanie stosowane przez przedsiębiorców borykających się z przejściowymi kłopotami finansowymi i stanowi wartą uwagi alternatywę dla tradycyjnych form finansowania działalności.
Mocne strony rozwiązania
Czy leasing zwrotny jest opłacalny? Ma on swoje mocne strony. Jedną z nich jest to, że w ten sposób możemy zrealizować zaplanowaną inwestycję lub przywrócić płynność finansową w chwili czasowego kryzysu. Dla wielu przedsiębiorców taka opcja będzie bardziej zachęcająca niż wzięcie kredytu czy pożyczki.
Poza tym sprzedaż środka trwałego odbywa się na podstawie jego ceny rynkowej, a nie księgowej. Co z tego wynika w praktyce? Otóż to, że kapitał uzyskany przez przedsiębiorcę w drodze leasingu może być wyższy niż ten wynikający z prowadzonej ewidencji księgowej. Jeśli na przykład maszyna została znacząco zamortyzowana w księgach, ale jej rzeczywista wartość użytkowa pozostała wysoka, przedsiębiorca może uzyskać znacznie więcej środków niż sugerowałaby aktualna wartość księgowa netto.
Inną zaletą jest to, że uzyskujemy środki finansowe dzięki sprzedaży jakiegoś przedmiotu, ale nadal możemy z tego przedmiotu korzystać. Zatem można powiedzieć, że wilk jest syty i owca cała. Przedmiot umowy leasingowej pozostaje na terenie przedsiębiorstwa i może dalej spełniać w firmie swoją funkcję, więc nie ma miejsca zastój w jej funkcjonowaniu, zachowana zostaje ciągłość produkcji lub świadczenia usług.
Ponadto umowę leasingową można zawrzeć na takich warunkach, że po zakończeniu jej trwania przedsiębiorcy będzie przysługiwać prawo wykupu użytkowanego przedmiotu. Wartość wykupu zazwyczaj ustalana jest już na etapie podpisywania umowy i często wynosi symboliczną kwotę – od 1% do kilku procent wartości początkowej środka trwałego.
Zaletą leasingu zwrotnego jest też duża swoboda, jeśli chodzi o jego przedmiot – może nim być praktycznie wszystko: nieruchomości, maszyny produkcyjne, sprzęt informatyczny, samochody czy nawet specjalistyczne narzędzia. A ponieważ firmy zwykle są w posiadaniu wielu środków trwałych – nieraz o dużej wartości – dla przedsiębiorstwa nie powinno stanowić problemu pozyskanie funduszy właśnie na drodze leasingu zwrotnego. Dla przedsiębiorcy korzystającego z alternatywnych form finansowania, leasing zwrotny może stanowić uzupełnienie strategii zarządzania kapitałem obrotowym.
Słabe strony rozwiązania
Można uznać, że jeśli chodzi o leasing zwrotny, plusów jest więcej niż minusów. Niemniej rozwiązanie to ma oczywiście również pewne mankamenty. Jednym z problemów jest wycena środka trwałego. Jak już powiedzieliśmy, jest on leasingodawcy sprzedawany po cenie rynkowej. I owszem, daje to szansę uzyskania kapitału większego niż wynikający z ewidencji księgowej, ale z drugiej strony istnieje też możliwość, że za dany przedmiot uzyskamy mniejszą sumę niż wynosi jego zarejestrowana wartość.
W praktyce wycena rynkowa często bywa przedmiotem negocjacji między stronami. Leasingodawca może zastosować bardziej konserwatywne podejście do wyceny, uwzględniając ryzyko szybkiej utraty wartości danego składnika majątku lub specyficzny charakter branży, w której działa przedsiębiorca.
Innym problemem są praktyki leasingodawców, którzy za zakup środka trwałego i tym samym przejęcie ryzyka utraty jego wartości naliczają nieraz znaczne odsetki. W zależności od branży i kondycji finansowej przedsiębiorcy, całkowity koszt leasingu zwrotnego może przewyższać koszt standardowego kredytu bankowego. Należy zatem dokładnie porównać różne oferty oraz szczegółowo przeanalizować harmonogram opłat.
