Jeśli myśląc o inwestowaniu czujesz, że Twoje serce bije szybciej, a w głowie pojawiają się myśli „Co zrobię z tysiącami zarobionymi na kryptowalutach?” – to sygnał, że czas zwolnić. Bycie uczestnikiem rynków inwestycyjnych to doskonała szansa na poznanie siebie i swoich emocji, a także sprawdzenie, jaki mamy stosunek do pieniędzy. Warto jednak hamować nadmierny optymizm i zawsze mieć na uwadze możliwość potencjalnych strat.
Określenie celów finansowych
Jeśli już umiesz zapanować nad emocjami, pomyśl, co jest Twoim celem inwestycyjnym. Długoterminowe oszczędzanie na emeryturę, a może szybkie transakcje kupna i sprzedaży nastawione na zysk na dynamicznym rynku walutowym? Każdy początkujący inwestor musi zmierzyć się z zadaniem, jakim jest wyznaczenie sobie konkretnych celów inwestycyjnych. Czy zależy Ci na budowie kapitału przez następne 20–30 lat, czy raczej na wypracowaniu dodatkowego przychodu w perspektywie kilku miesięcy? Od odpowiedzi na to pytanie zależy dobór instrumentów i strategii.
Cel określa także horyzont czasowy — im dłuższy, tym większą zmienność portfela możesz zaakceptować bez ryzyka przedwczesnej utraty środków. Jeśli planujesz zakup mieszkania za trzy lata, stabilne narzędzia będą bezpieczniejszym wyborem niż akcje spółek wzrostowych o wysokiej zmienności notowań.
Ocena własnej tolerancji ryzyka
Jeśli nie jesteś fanem nadmiernego ryzyka – wybieraj stabilniejsze oferty inwestycyjne, dające mniejsze zwroty, ale więcej spokoju. Jeżeli natomiast chcesz sprawdzić, jak mogą pracować dla Ciebie pieniądze i nie boisz się całkowitej utraty środków przeznaczonych na inwestycje (jeden ze scenariuszy wejścia na giełdę!) – możesz postawić na bardziej ryzykowne instrumenty. Pamiętaj przy tym, aby nigdy nie inwestować środków których nie możesz stracić – potrzebnych Ci do spłaty zobowiązań lub bieżącego utrzymania.
Tolerancja ryzyka nie jest cechą stałą — zmienia się wraz z etapem życia, sytuacją rodzinną i doświadczeniem rynkowym. Osoby młode, bez kredytów i osób na utrzymaniu, mogą pozwolić sobie na większy udział aktywów zmiennych w portfelu. Z kolei inwestorzy bliscy emerytury powinni ograniczyć ekspozycję na wahania kursów i chronić zgromadzony kapitał.
Poznanie podstawowych strategii inwestycyjnych
Spekulacja, krótka sprzedaż, strategia kup i trzymaj, a może wyczucie rynku lub strategia cenowo-wskaźnikowa? Niezależnie od tego, który styl inwestowania będzie Ci bliższy, ważne, aby zapoznać się z najczęściej wybieranymi sposobami tradingu. I choć żaden z nich nie da Ci 100% gwarancji na lukratywne zyski, to jednak pozwolą rozpocząć inwestowanie łatwiej i z większym przygotowaniem.
Strategia „kup i trzymaj” sprawdza się u osób nastawionych na długoterminowy wzrost wartości aktywów — zakładasz, że firma czy rynek będą rosły przez lata, więc ignorujesz krótkoterminowe spadki. Dollar cost averaging polega na regularnym dokupowaniu aktywów za tę samą kwotę, co uśrednia cenę zakupu i zmniejsza ryzyko wejścia w najgorszym momencie. Strategia wartości koncentruje się na poszukiwaniu niedowartościowanych spółek, których cena jest niższa od rzeczywistej wartości fundamentalnej.
Wybór strategii powinien wynikać z Twojego stylu życia — jeśli masz ograniczony czas na monitorowanie rynku, unikaj podejść wymagających częstych decyzji transakcyjnych.
Rozpoznanie dostępnych instrumentów finansowych
Jak wspominaliśmy już wcześniej, na rynku dostępnych jest naprawdę sporo ciekawych propozycji inwestycyjnych:
- akcje firm
- obligacje
- fundusze inwestycyjne lub ETF
- instrumenty pochodne
- kryptowaluty
- tradycyjne nieruchomości
- kruszce
Wybierz to, co jest najbliższe Twojej strategii inwestowania. Pamiętaj też o dywersyfikacji, czyli podzieleniu portfela na różne pomniejsze inwestycje. Rozkładając kapitał między kilka klas aktywów ograniczasz wpływ ewentualnej bessy w jednym sektorze na całość Twoich oszczędności. Dobrze skonstruowany portfel może łączyć np. akcje z obligacjami skarbowymi, funduszami ETF i niewielkim udziałem metali szlachetnych.
Każdy instrument wiąże się z innymi kosztami transakcyjnymi, płynnością i poziomem ryzyka — zanim zdecydujesz się na konkretny wybór, przeanalizuj te parametry w kontekście swoich możliwości finansowych i czasu, jaki możesz poświęcić na zarządzanie portfelem.
Przygotowanie planu inwestycyjnego
Skoro wiesz już, dlaczego chcesz wejść na giełdę, rozumiesz, jaki stopień ryzyka jesteś w stanie zaakceptować, znasz podstawowe strategie i instrumenty – czas stworzyć swój własny plan inwestycyjny. Dokładnie określ budżet inwestycyjny. Pamiętaj, aby były to pieniądze, których utrata nie będzie dotkliwa. Najważniejsze, aby inwestować dodatkowe środki, czyli takie, na których stratę możesz sobie pozwolić.
Plan powinien precyzować, ile kapitału alokowujesz w poszczególne aktywa, jak często będziesz dokonywać przeglądu portfela i w jakich sytuacjach zdecydujesz się na sprzedaż. Ustal też maksymalny dopuszczalny poziom straty, po przekroczeniu którego wycofujesz środki z danej inwestycji — to zabezpieczenie przed emocjonalnym trzymaniem tracących walorów w nadziei na odwrócenie trendu.
Warto także zapisać, z jaką częstotliwością planujesz dokładać nowy kapitał. Regularne wpłaty pozwalają budować portfel systematycznie, nawet gdy dysponujesz niewielkimi kwotami — z czasem efekt procentu składanego zacznie pracować na Twoją korzyść.
Ciągłe poszerzanie wiedzy o rynkach
Wejście na giełdę bez odpowiedniego przygotowania to jak przejażdżka kolejką górską. Taka przygoda może zmrozić Ci krew w żyłach, a co gorsza poczujesz po niej zawroty głowy… Szukaj więc informacji o technikach inwestowania, czerp wiedzę z doświadczenia znanych traderów, a także śledź strony najlepszych brokerów. Zwróć również uwagę na informacje pojawiające się na stronach organów regulacyjnych.
Sporo rzetelnej, a do tego w pełni darmowej wiedzy znajdziesz na AvaTrade School. AvaTrade oferuje m.in. dostęp do platformy e-learningowej z ciekawymi blokami tematycznymi, a także kilkadziesiąt godzin nagrań o inwestowaniu. Śledź raporty kwartalne spółek, analizy makroekonomiczne i komunikaty banków centralnych — wszystkie te źródła pomagają zrozumieć mechanizmy wpływające na wycenę aktywów.
Nie ograniczaj się do jednego medium — czytaj książki o analizie fundamentalnej i technicznej, słuchaj podcastów inwestorskich, a jeśli masz możliwość, weź udział w webinarach lub warsztatach prowadzonych przez doświadczonych analityków. Im szersze spojrzenie na rynek, tym lepiej rozpoznasz okazje i zagrożenia w swoim portfelu.
