Pożyczki pozabankowe to chętnie zaciągane produkty finansowe. Kusi przede wszystkim ich łatwa dostępność, wówczas mało kto przejmuje się opłatami, jakie wiążą się z uzyskaniem popularnych chwilówek. Kosztów może być całkiem sporo i dotyczyć mogą nie tylko odsetek. Jakie są więc elementy składające się na całkowity kosz zobowiązania w parabankach?
- Czym różnią się chwilówki od bankowych kredytów
- Odsetki, prowizje i opłaty przygotowawcze
- Dodatkowe składniki kosztów pożyczek
Czym różnią się chwilówki od bankowych kredytów
Pożyczki pozabankowe to najczęściej słynne chwilówki. Są to z reguły niewielkie kwoty udzielane przez prywatne firmy zwane parabankami. Maksymalnie wynoszą one kilka tysięcy złotych. Zobowiązania trzeba spłacić w ściśle określonym terminie, głównie jest to 30 lub 90 dni. To, co wyróżnia te krótkoterminowe pożyczki to minimum formalności. Zazwyczaj wystarczy dowód osobisty, żeby już w ciągu kilku godzin otrzymać potrzebne pieniądze na konto.
Niektóre parabanki mogą mieć inne wymagania co do udzielenia pożyczki. Może to być na przykład ograniczenie wiekowe. O finansowanie najczęściej mogą ubiegać się osoby mające co najmniej 18 lat lub w niektórych przypadkach 21 lat. Niektóre firmy zabezpieczają także górną granicę wiekową, może to być na przykład 75 lat. Część instytucji wymaga również podania numeru telefonu kontaktowego oraz aktywnego konta bankowego, na które zostanie przelana kwota pożyczki.
Odsetki, prowizje i opłaty przygotowawcze
Koszty pożyczek pozabankowych nie należą do najniższych. Wyjątkiem jest oferowana przez większość parabanków promocja zwana „pierwszą chwilówką za darmo”. Ma ona na celu przyciągnięcie klientów i zachęcenie do korzystania z usług prywatnych firm pożyczkowych. Proponowana pierwsza pożyczka faktycznie nie jest wtedy obciążona ani odsetkami, ani żadnymi innymi dodatkowymi kosztami. Klient zazwyczaj musi zwrócić dokładnie taką samą kwotę, jaką otrzymał. Najważniejsze, by spłacił zobowiązanie w terminie, wtedy uda mu się uniknąć dodatkowych kosztów.
Kolejne pożyczki pozabankowe są już jednak obciążone kosztami. Na chwilówkę składa się bowiem kapitał, odsetki i koszty dodatkowe. Poza kwotą pożyczaną, opłaty zarówno odsetkowe, jak i pozaodsetkowe mogą być zróżnicowane, ponieważ są ustalane przez konkretne firmy. Firmy pożyczkowe mają prawo stosować własne cenniki, pod warunkiem że mieszczą się w granicach prawnych wyznaczonych przez ustawę antylichwiarską.
Do kosztów pożyczki pozabankowej zaliczyć można oczywiście oprocentowanie. Jest ono regulowane przez tzw. ustawę antylichwiarską. Nie może przekroczyć czterokrotności stopy lombardowej ustalanej przez Narodowy Bank Polski. Obecnie wynosi ona 3%. Inną kwestią jest Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO), która też podnosi koszty pożyczki i zazwyczaj jej wskaźnik jest bardzo wysoki, ponieważ jest liczony w skali roku. RRSO uwzględnia nie tylko odsetki, ale również wszystkie obowiązkowe opłaty pobierane przez pożyczkodawcę, co pozwala realnie porównać różne oferty pod względem faktycznego kosztu.
Dodatkowe składniki kosztów pożyczek
Dodatkowe koszty różnią się w zależności od wybranego parabanku. Wśród nich wymienia się między innymi prowizję za udzielenie chwilówki, ubezpieczenie pożyczki — są to produkty wysokiego ryzyka, dlatego parabanki muszą zabezpieczać się na wypadek braku spłaty — oraz opłatę przygotowawczą za przygotowanie wniosku. Niektóre firmy pobierają także opłatę za uruchomienie środków, która może wynosić od kilku do kilkudziesięciu złotych, niezależnie od kwoty pożyczki.
Wysokie są koszty, które narzucają parabanki osobom, które nie spłaciły pożyczki w terminie. Nie tylko rosną odsetki za każdy dzień zwłoki, ale opłaty pobierane są także za monity upominające klientów. Warto zapoznać się z tabelą typowych składników kosztów:
| Rodzaj opłaty | Typowy zakres | Uwagi |
|---|---|---|
| Oprocentowanie nominalne | 0–10% (pierwsza pożyczka często 0%) | Promocja dla nowych klientów |
| Prowizja | 2–15% kwoty | Zależna od firmy i kwoty |
| Opłata przygotowawcza | 0–100 zł | Jednorazowa opłata |
| Ubezpieczenie | 1–5% kwoty | Często fakultatywne |
| Odsetki karne (zwłoka) | do 4× stopy lombardowej NBP | Naliczane za każdy dzień opóźnienia |
| Opłata za monit | 20–50 zł | Za każdą wysłaną wiadomość |
Decydując się więc na pożyczkę pozabankową warto zapoznać się z każdym punktem umowy i wszelkimi opłatami związanymi z uzyskaniem i spłacaniem tego produktu. Brak dokładnej analizy może prowadzić do znacznie wyższego obciążenia finansowego niż pierwotnie planowane. Klienci często nie zwracają uwagi na szczegółowe warunki spłaty, a także na możliwe konsekwencje przedłużenia okresu kredytowania, które mogą drastycznie podnieść całkowity koszt zobowiązania. Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić także opinie o konkretnym parabanku oraz upewnić się, że firma działa legalnie i jest wpisana do odpowiedniego rejestru.
