Podstawowe różnice między bankiem a parabankiem
Potrzebujesz gotówki na nagłe wydatki? A może chcesz zorganizować wymarzone wakacje, tylko zabrakło ci środków? W takich wypadkach możesz zgłosić się po kredyt lub pożyczkę. Sprawdź, ile będzie cię to kosztować.
Gdzie możesz otrzymać kredyt lub pożyczkę
Na początku warto wiedzieć, czym się różni kredyt od pożyczki oraz gdzie znajdziesz te produkty finansowe.
Kredyt to zobowiązanie, które możesz zaciągnąć wyłącznie w banku, o czym stanowią przepisy zawarte w ustawie Prawo bankowe. Umowa między bankiem a kredytobiorcą zawsze musi mieć formę pisemną, a także spełniać wymogi formalne.
Kwestie związane z udzielaniem pożyczki reguluje prawo cywilne. Oznacza to, że pożyczki może udzielić każdy – zarówno osoba fizyczna nieposiadająca działalności gospodarczej, jak i bank bądź też inna instytucja finansowa. W praktyce pożyczki stały się popularną ofertą parabanków.
A jakie są różnice w pożyczaniu gotówki w banku, a w parabanku?
Koszty pożyczania gotówki w instytucji bankowej
Zanim bank przyzna ci kredyt lub pożyczkę, dokładnie sprawdzi twoją zdolność kredytową, czyli zdolność do spłaty całej sumy wraz z odsetkami w określonym czasie. Na zdolność wpływają m.in. zarobki, rodzaj umowy o pracę, a także historia kredytowa. To wszystko ma na celu zmniejszenie ryzyka kredytowego – banki chcą się ustrzec przed sytuacją, w której klienci przestają spłacać swoje zobowiązania. Jednocześnie jest to pewna forma zabezpieczenia.
A skoro ryzyko jest niewielkie, to można zaproponować korzystniejsze warunki, czyli oprocentowanie, prowizję, dodatkowe opłaty. W przypadku pożyczek i kredytów gotówkowych oprocentowanie wynosi najczęściej między 7 a 8%, czasami dochodzi do tego kwestia prowizji, która może zaczynać się od 3%, a sięgać nawet do 12%.
Przykładowe koszty w banku
Jak to wygląda w praktyce? Załóżmy, że chcesz pożyczyć sumę 5 000 zł i spłacić ją w przeciągu 12 miesięcy. Wtedy w Citi Handlowym cały kredyt wyniesie cię 5 352,74 zł (RRSO 13,55%), w Santander 5 414,86 zł (RRSO 16,05%), a w Alior Banku aż… 6 487,93 zł (RRSO 64,87%). Tylko musisz wziąć pod uwagę, że warunki mogą się zmieniać, w zależności od twojej zdolności kredytowej. Często też istnieje możliwość negocjowania oferty.
Co wpływa na wysokość kosztów
Oprócz oprocentowania i prowizji mogą wystąpić dodatkowe elementy wpływające na całkowity koszt kredytu gotówkowego. Należą do nich ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, opłaty za wcześniejszą spłatę czy koszty związane z prowadzeniem rachunku. Banki mogą również różnicować warunki w zależności od wysokości kwoty – niższe pożyczki bywają droższe proporcjonalnie niż wyższe.
Koszty pożyczania gotówki w instytucji pozabankowej
Parabanki nie stawiają tak wielu wymogów swoim klientom. W ofercie często mają pożyczki bez BIK, pożyczki dla zadłużonych czy pożyczki dla bezrobotnych. Oczywiście, wtedy pożyczana suma nie jest wysoka, to maksymalnie kilka tysięcy złotych. Aczkolwiek wyższe ryzyko sprawia, że parabanki rekompensują je sobie wyższymi kosztami.
Rzeczywista wysokość kosztów w parabanku
Jakimi? Trudno jest podać dokładne przykłady, jak powyżej, ponieważ oferty pożyczek w parabankach zwykle są bardziej elastyczne. Najczęściej jednak posiadają RRSO na poziomie 400-550%! Choć zwykle dotyczy to niższych kwot, w praktyce i tak okazuje się, że spłacasz przynajmniej dwa razy więcej.
Czy się to opłaca? Nie. To skąd w takim razie taka popularność pożyczek pozabankowych? Wynika to przede wszystkim z tego, że są łatwo dostępne, wystarczy mieć ukończone 18 lat oraz posiadać dowód osobisty, aby je otrzymać.
Pierwsza darmowa pożyczka – wyjątek od reguły
Chociaż jest pewien wyjątek – to pierwsza darmowa pożyczka, o RRSO 0%. Spłacasz dokładnie tyle, ile pożyczyłeś, ale tylko, gdy po raz pierwszy korzystasz z oferty danego parabanku. Trzeba jednak pamiętać, że takie promocje mają ograniczenia czasowe – zwykle od 14 do 30 dni – i dotyczą niewielkich kwot, najczęściej do 1 500 zł.
Dodatkowe koszty i pułapki w parabanku
W parabankach występują dodatkowe obciążenia, których można nie zauważyć przy pierwszej lekturze oferty. Oprócz odsetek i prowizji klienci ponoszą opłaty za:
- Przedłużenie terminu spłaty (rollover) – w praktyce każde przesunięcie terminu generuje nowe odsetki w wysokości często równej całej pożyczonej kwocie
- Monity i wezwania do zapłaty – już po kilku dniach opóźnienia parabank może wysłać płatne wezwanie o wartości kilkudziesięciu złotych
- Ubezpieczenie pożyczki – teoretycznie dobrowolne, w praktyce często wliczone w ofertę jako element pakietu
- Prowizję za wypłatę gotówki – jeśli zdecydujesz się na przelew błyskawiczny zamiast standardowego
Konsekwencje nieterminowej spłaty
Problemy ze spłatą chwilówek prowadzą do lawinowego narastania kosztów. Po przekroczeniu terminu parabank nalicza odsetki karne, które mogą sięgać nawet kilkuset procent w skali roku. Dodatkowo wierzyciel może przekazać sprawę do windykacji – wtedy do należności dochodzą opłaty komornicze oraz honorarium firmy windykacyjnej, które wynosi zazwyczaj 25-40% wartości długu.
Jak porównać oferty i wybrać najtańszą opcję
Podstawowym narzędziem porównawczym jest RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania). Ten wskaźnik uwzględnia wszystkie koszty związane z pożyczką: oprocentowanie nominalne, prowizję, opłaty administracyjne oraz koszty ubezpieczeń. Dzięki temu możesz porównać oferty różnych instytucji na równych zasadach.
Na co zwrócić uwagę przy porównywaniu
- Wysokość RRSO – im niższa, tym tańsza pożyczka w całościowym rozrachunku
- Okres spłaty – dłuższy oznacza niższe raty, ale wyższe łączne koszty odsetek
- Możliwość wcześniejszej spłaty – czy wiąże się z dodatkowymi opłatami
- Sposób naliczania odsetek – czy od malejącego kapitału, czy od pełnej kwoty przez cały okres
- Wymagania formalne – im więcej dokumentów, tym zazwyczaj lepsza oferta cenowa
Kiedy warto rozważyć pożyczkę w banku
Bank będzie lepszym wyborem, gdy:
- Potrzebujesz wyższej kwoty (powyżej 5 000 zł) na dłuższy okres
- Posiadasz stałe źródło dochodu i dobrą historię kredytową
- Zależy ci na niskich miesięcznych ratach rozłożonych w czasie
- Planujesz wykorzystać pożyczone środki na konkretny cel (remont, wakacje, sprzęt)
Kiedy parabank może być opcją
Pożyczka pozabankowa ma sens wyłącznie w bardzo konkretnych sytuacjach:
- Potrzebujesz niewielkiej kwoty (do 1 500 zł) na bardzo krótki okres (do 30 dni)
- Jesteś w stanie spłacić całość w jednej racie bez żadnego przesunięcia terminu
- Korzystasz z pierwszej darmowej pożyczki (RRSO 0%) i masz pewność terminowej spłaty
- Bank odmówił ci kredytu, ale potrzebujesz środków na pilny, jednorazowy wydatek
W każdej innej sytuacji koszt parabanku przewyższy potencjalne korzyści z szybkiego dostępu do gotówki.
