Chwilówki, czyli szybkie pożyczki udzielane praktycznie każdemu, stanowią popularne źródło gotówki, zwłaszcza dla osób, które niespodziewanie znajdą się w trudnej sytuacji finansowej. Warto jednak wiedzieć, że za łatwą dostępność trzeba zapłacić – czasem bardzo słono, bo niektóre chwilówki mogą kosztować niezwykle dużo. Od czego zależą ich koszty, jak je obniżyć, czy kwestia ta jest uregulowana prawnie? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdziesz poniżej.
Podstawowe elementy składające się na koszt chwilówki
Mimo łatwości udzielania, szybkie pożyczki to skomplikowane produkty wymagające szczegółowego przeanalizowania przed podpisaniem umowy. Zasadniczo uzależnione są one od trzech głównych składników:
- opłaty rejestracyjnej – kwota wpłacana na specjalnie przeznaczone konto, której celem jest zweryfikowanie tożsamości pożyczkobiorcy w przypadku udzielania pożyczek online,
- prowizji, czyli opłaty za udzielenie kredytu, rozpatrzenie wniosku oraz przygotowanie dokumentacji,
- odsetek będących wynagrodzeniem dla firmy pożyczkowej lub parabanku za wydanie gotówki do dyspozycji na określony czas.
Wszystkie te koszty składają się na Roczną Rzeczywistą Stopę Oprocentowania, czyli całkowity koszt ponoszony przez pożyczkobiorcę w skali roku. W związku z krótszym niż 12 miesięcy czasem na spłatę chwilówek RRSO może osiągać poziom nawet 2000% w skali roku. RRSO stanowi najbardziej rzetelny wskaźnik, który wykorzystany może być do porównywania pomiędzy sobą poszczególnych produktów. Omawiając koszty chwilówek, warto zaznaczyć, że od 1 lipca 2021 roku przestała obowiązywać tarcza antykryzysowa, która w związku z pandemią regulowała maksymalne koszty pozaodsetkowe zaciąganych zobowiązań.
Dodatkowe opłaty związane z nieterminową spłatą
Oprócz podstawowych kosztów chwilówek parabanki i firmy pożyczkowe mają prawo naliczać dodatkowe opłaty. Najczęściej związane są one z nieterminową spłatą zobowiązania. Przy chęci odroczenia spłaty zobowiązania lub jego refinansowania konieczne jest uiszczenie dodatkowej opłaty. Gdy spłata nie zostanie przedłużona, a dług niespłacony, nierzetelni pożyczkobiorcy muszą liczyć się z koniecznością uiszczenia odsetek karnych za opóźnienie. W przypadku windykacji bądź egzekucji należności dłużnik jest obarczony kosztami podjętych procedur. Należy pamiętać, że przedłużenie pożyczki w parabankach wiąże się z dodatkowymi kosztami, które mogą znacząco zwiększyć całkowite zadłużenie.
Prawne regulacje dotyczące kosztów chwilówek
Udzielanie kredytów oraz pożyczek – w tym chwilówek, uwarunkowane jest prawnie. Jedną z najważniejszych dla firm pożyczkowych udzielających szybkich kredytów ustaw powinna być przyjęta przez rząd w 2015 roku tzw. ustawa antylichwiarska, której celem było ograniczanie udzielania zobowiązań finansowych po zawyżonych kosztach, jak i braku respektowania praw kredyto- i pożyczkobiorców.
Koszty pozaodsetkowe i ich limity
Jedną z najistotniejszych kwestii uregulowanych przez ten akt prawny są koszty pozaodsetkowe oraz ich maksymalna wartość. Przyjęto, że nie mogą przekraczać 25% całkowitej kwoty pożyczki, przy czym nie mogą być większe niż 30% zobowiązania w skali roku. Oznacza to, że w przypadku chwilówki zaciągniętej na 30 dni (1/12 roku) koszty nie mogą być wyższe niż 25% + 2,5% = 27,5% kwoty zobowiązania. Ponadto, gdy w czasie 120 dni udzielona zostanie więcej niż 1 chwilówka, ich koszty pozaodsetkowe muszą się zmieścić w omówionym wyżej pułapie.
Maksymalne oprocentowanie i odsetki karne
Oprocentowanie udzielanego zobowiązania nie może być wyższe niż dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5%. Od 29 maja 2021 roku maksymalne odsetki wynoszą 7,2%. Ustalono także maksymalną wysokość odsetek za opóźnienie, które wynoszą dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP oraz 5,5%. We wrześniu 2021 roku maksymalna kara dla nieterminowych dłużników wynosiła 11,2%.
Skuteczne metody ograniczania kosztów zobowiązania
Istnieje kilka sposobów, które mogą pozwolić na zminimalizowanie kosztów związanych z zaciąganiem chwilówek.
Porównanie ofert i wybór najtańszej opcji
Pierwszą z metod jest rzetelne porównywanie ofert firm pożyczkowych i parabanków, by wybrać tę najkorzystniejszą pod kątem RRSO. Można zrobić to samodzielnie albo skorzystać z rankingów lub kalkulatorów kredytowych, które wskazują najlepsze w danym czasie rozwiązania. Stanowią świetną wskazówkę i bazę do dalszego, bardziej dogłębnego analizowania ofert.
Weryfikacja historii kredytowej jako szansa na niższe koszty
Zazwyczaj chwilówki, w których weryfikowana jest historia kredytowa, są tańsze – wynika to z niższego ryzyka braku spłaty określonego długu. Firmy pożyczkowe oferujące produkty wymagające sprawdzenia BIK mają większą pewność co do wiarygodności klienta, dlatego mogą sobie pozwolić na obniżenie kosztów pozaodsetkowych.
Wykorzystanie darmowych chwilówek w promocjach
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na darmowe chwilówki. Wiele firm pożyczkowych oraz parabanków umożliwia swoim klientom udział w promocji i przy zaciąganiu (zazwyczaj) pierwszej pożyczki niedoliczane są żadne dodatkowe koszty – dłużnik po upływie określonego czasu oddaje dokładnie tyle, ile otrzymał. To rozwiązanie szczególnie przydatne dla osób potrzebujących jednorazowego wsparcia finansowego, które mają pewność szybkiej spłaty zobowiązania.
