niedziela, 24 Luty 2019
HotMoney

Jak Turcja walczy z kryzysem walutowym?

lira

Coraz wi─Öcej m├│wi si─Ö o kryzysie walutowym w Turcji. Prognozuje si─Ö, ┼╝e b─Ödzie coraz gorzej. S─ů i tacy, kt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e i Polsk─Ö czeka podobny scenariuszÔÇŽ P├│ki co oczy skierowane s─ů na Wsch├│d. Chocia┼╝ nie dzieje si─Ö zbyt dobrze, to okazuje si─Ö, ┼╝e Turcja nie daje za wygran─ů. Jak radzi sobie z kryzysem?

Waluta w Turcji

W Turcji (i na terenie Cypru P├│┼énocnego) walut─ů jest lira turecka. Dzieli si─Ö na 100 kuruszy. Wyst─Öpuje w monetach i banknotach. Lira wesz┼éa w u┼╝ycie w 1844 roku wypieraj─ůc kurusze. Wydawana jest przez Centralny Bank Republiki Tureckiej. Niestety 2018 rok okaza┼é si─Ö dla liry najgorszym. Jej kurs z dnia na dzie┼ä spada. Uznaje si─Ö, ┼╝e jest najta┼äsza w historii w stosunku do dolara ameryka┼äskiego. Sk─ůd taki stan rzeczy?

Kryzys walutowy w Turcji

Inflacja w Turcji jest najwy┼╝sza od 2004 roku i wynosi blisko 16 procent. W uj─Öciu miesi─Öcznym, inflacja wynios┼éa 2,6 procent, a w por├│wnaniu z prognoz─ů 1,3 procent. S─ů to wi─Öc zdecydowanie wy┼╝sze liczby ni┼╝ ktokolwiek m├│g┼é przewidzie─ç.

Niestety, ekonomi┼Ťci mieli nadziej─Ö, ┼╝e bank podniesie stopy procentowe, by zwalczy─ç inflacj─Ö, ale tak si─Ö nie sta┼éo. Turecki bank centralny podj─ů┼é decyzj─Ö o pozostawieniu st├│p procentowych bez zmian. To sprawi┼éo, ┼╝e inwestorzy podeszli do tematu ostro┼╝nie. W efekcie – spowodowali gwa┼étowny spadek warto┼Ťci liry o 3 procent wobec dolara.

Jednak to nie wszystko. Sprawy rozstrzygn─Ö┼éy si─Ö na kilka godzin przed tym, jak Turcja mia┼éa dosta─ç nowy rating. Co si─Ö wi─Öc sta┼éo? Agencja S&P obni┼╝y┼éa w┼éa┼Ťnie d┼éugoterminowy rating Turcji do ÔÇ×BB-ÔÇŁ, wyja┼Ťniaj─ůc to ekstremalnie mocnym os┼éabieniem kursu liry oraz przegrzaniem gospodarki, zad┼éu┼╝eniem kraju i z┼é─ů polityk─ů. Uzasadnia to negatywnymi implikacjami fiskalnymi, kt├│re maj─ů wp┼éyw na bilanse sp├│┼éek i rodzime banki. Z kolei A Moody’s obni┼╝y┼éa rating do „Ba3”, czyli zmieni┼éa perspektyw─Ö ratingu na negatywn─ů. Wszystko z powodu s┼éabo┼Ťci tureckich instytucji publicznych, a wi─Öc i obni┼╝enia przewidywalno┼Ťci tamtejszej polityki. Rosn─ů obawy o utrzymanie niezale┼╝no┼Ťci Tureckiego Banku Centralnego.

Mimo tych problem├│w, Turcja o┼Ťwiadczy┼éa, ┼╝e nie chce pomocy Mi─Ödzynarodowego Funduszu Walutowego.

Trudno m├│wi─ç o kryzysie walutowym tylko w odniesieniu do niestabilno┼Ť─ç krajowej gospodarki. Wiadomo bowiem, ┼╝e wiele namiesza┼éa na rynku polityka. Kryzys przyspieszy┼éy m.in. na┼éo┼╝one przez USA c┼éa i sankcje w zwi─ůzku z uwi─Özieniem przez Ankar─Ö ameryka┼äskiego pastora mieszkaj─ůcego w Turcji – Andrew Brunsona.

Jak Turcja walczy z kryzysem walutowym?

Jakie dzia┼éania zacz─Öto, by poradzi─ç sobie z problemem? Przede wszystkim wsparcie dla liry. Turecki Bank Centralny umo┼╝liwi┼é bankom zaci─ůganie miesi─Öcznych po┼╝yczek walutowych. Dawniej mo┼╝liwe by┼éy tylko tygodniowe. Zwi─Ökszone im zosta┼éy r├│wnie┼╝ limity po┼╝yczek dewizowych. Co wi─Öcej uwolniono ok. 6 mld dolar├│w w wyniku poluzowania polityki zabezpiecze┼ä i rezerw w transakcjach walutowych.

Oczywi┼Ťcie zdecydowanie lepszym wyj┼Ťciem by┼éaby podwy┼╝ka st├│p procentowych. Jednak kolejne posiedzenie Tureckiego Banku Centralnego odb─Ödzie si─Ö dopiero 13 wrze┼Ťnia. Co wi─Öcej, prezydent Turcji Recep Tayyip Erd─čan nie chce podwy┼╝ek, czy nawet mo┼╝na powiedzie─ç – ostro si─Ö im sprzeciwia. Znaleziono jednak inny spos├│b – podnoszenie st├│p procentowych tylnymi drzwiami. Wszystko dzi─Öki po┼╝yczkom overnight.

Oczywi┼Ťcie w wyj┼Ťciu z impasu pomaga r├│wnie┼╝ rz─ůd. Obieca┼é m.in. ci─Öcia bud┼╝etowe w ministerstwach. To pozwoli na redukcj─Ö deficytu i szybsze odd┼éu┼╝anie.

Turcja nie walczy z kryzysem sama. Pomoc nadci─ůga i z zagranicy. Banki centralne Turcji i Kataru podpisa┼éy umow─Ö na swap walutowy. Katar obieca┼é, ┼╝e zainwestuje w Turcji 15 mld dolar├│w ameryka┼äskich.

Jednak, czy to wszystko pomo┼╝e w rozwi─ůzywaniu problem├│w tureckiej gospodarki? Czy b─Ödzie machin─ů nap─Ödow─ů do zmian, by wyj┼Ť─ç z nadmiernego zad┼éu┼╝enia zagranicznego, najwi─Ökszego w┼Ťr├│d kraj├│w OECD deficytu na rachunku obrot├│w bie┼╝─ůcych i niestabilno┼Ťci systemu bankowego wywo┼éanego nadmiern─ů ekspansj─ů kredytow─ů?

2 komentarze

  1. walutowa 2018-09-03, godz. 11:09

    Czas poka┼╝e, ale zmiany te┼╝ nie przyjd─ů z dnia na dzie┼ä, mo┼╝liwe, ┼╝e Turcja sobie poradzi, ale b─Ödzie to pewnie widoczne dopiero za kilka lat, o ile naprawd─Ö postawi─ů na powa┼╝ne zmiany. A czy Polska b─Ödzie mia┼éa podobny problem… te┼╝ si─Ö oka┼╝e, p├│ki co m├│wi si─Ö o wzro┼Ťcie gospodarczym, ale jak zach┼éy┼Ťniemy si─Ö dobrymi wiadomo┼Ťciami, to mo┼╝e by─ç r├│┼╝nie.

  2. Barbara 2018-12-05, godz. 11:15

    Generalnie to mam wra┼╝enie, ┼╝e takie kryzysy dotkn─ů ka┼╝dego pa┼ästwa. Czy Polsk─Ö? To ju┼╝ zale┼╝y, jak─ů polityk─Ö obierze nasz rz─ůd. Na samym rozdawnictwie d┼éugo nie poci─ůgniemy.

Dodaj komentarz