Składniki podstawowe opłat do ZUS
Przedsiębiorcy potocznie określają miesięczną opłatę jako ZUS, choć w rzeczywistości stanowi ona sumę kilku odrębnych składek. Ubezpieczenie społeczne dzieli się na część emerytalno-rentową oraz składkę chorobową — ta druga w przypadku prowadzących działalność gospodarczą ma charakter dobrowolny, podczas gdy zatrudnieni na etacie są zobligowani do jej regulowania.
W strukturze składki ZUS znajduje się również ubezpieczenie zdrowotne oraz opłata na Fundusz Pracy, która zasila budżet Urzędu Pracy i finansuje programy aktywizacji zawodowej.
Obowiązek odprowadzania tych składek spoczywa na każdym przedsiębiorcy, zarówno prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, jak i zatrudniającym pracowników. W dalszej części przedstawiamy szczegółowy podział odpowiedzialności między pracodawcą a pracownikiem.
Pracodawca finansuje 9,76% na składkę emerytalną, 6,5% na składkę rentową, 1,8% na składkę wypadkową, 2,45% na Fundusz Pracy oraz 0,1% na składkę do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wartości te odliczane są od wysokości wynagrodzenia. Analogicznie pracownicy odprowadzają 9,76% na składkę emerytalną, 1,5% na składkę rentową, 2,45% na składkę chorobową oraz 9% na składkę zdrowotną.
Wysokość pełnej składki dla przedsiębiorców
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą zobowiązani są także do opłacania składek ZUS za siebie. Wysokość tych opłat w 2018 roku wynosiła 1228,70 zł z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym oraz 1163,39 zł bez niego.
Koszt ten jest niezależny od faktycznie osiąganych dochodów, co stanowi znaczne obciążenie dla firm rozpoczynających działalność oraz tych, których roczny przychód utrzymuje się na niskim poziomie. Z tego względu ustawodawca przewidział dla nich specjalne rozwiązania ułatwiające prowadzenie księgowości i zarządzanie budżetem przedsiębiorstwa.
Preferencyjne warunki dla nowopowstałych firm
Przedsiębiorcy, którzy po raz pierwszy rejestrują swoją działalność, mogą skorzystać z preferencyjnych składek ZUS. W tym okresie opłacają składkę niewiele przekraczającą 500 zł, co stanowi znaczące odciążenie budżetu na etapie budowania pozycji rynkowej. Uprawnienie to obowiązuje przez pełne 24 miesiące od dnia rejestracji działalności.
W poprzednich latach projektowano wydłużenie tego okresu do trzech lat, jednak propozycja nie uzyskała akceptacji w toku prac legislacyjnych. Osoby rozważające rozpoczęcie działalności powinny także wziąć pod uwagę, że zmiana formy opodatkowania po pierwszym roku może wpłynąć na sposób rozliczania składek.
Składka proporcjonalna do przychodów
Wśród małych przedsiębiorców często podejmowany był temat zbyt wysokich składek ZUS, które nierzadko stanowiły połowę ich przychodów. W poprzednim roku wprowadzono zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, które weszły w życie od stycznia 2018 roku. Czego dotyczą?
Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, których przychód nie przekracza 30-krotności minimalnego wynagrodzenia w poprzednim roku (w 2018 roku kwota ta wynosiła 63 tys. zł) mogą skorzystać z tzw. małego ZUS-u. Polega on na tym, że składka obliczana jest proporcjonalnie do przychodów firmy, co pozwala na wymierne oszczędności.
Z tej możliwości można korzystać przez 36 miesięcy. Następnie przez 24 miesiące należy opłacać tzw. duży ZUS, po czym — jeśli przychód nadal utrzymuje się na niskim poziomie — ponownie przez 36 miesięcy można odliczać składkę na korzystniejszych warunkach. Istotne jest także to, że osoby posiadające zdolność kredytową mogą łatwiej uzyskać finansowanie po stabilizacji poziomu składek.
