Komisja sejmowa zaakceptowała projekt, który zakłada wsparcie finansowe produkcji audiowizualnych realizowanych w Polsce. O częściowy zwrot kosztów będą mogli starać się też twórcy seriali fabularnych, dokumentalnych lub animowanych. Ostatecznie ustalono, że polscy filmowcy będą mogli się starać o dofinansowanie w wysokości do 30% poniesionych kosztów na produkcję. Do projektu wprowadzono mnóstwo poprawek i zmian, jednak całość została już zaakceptowana.
Zasady przyznawania dotacji przez Polski Instytut Sztuki Filmowej
Za przyznanie i rozliczenie dotacji odpowiedzialny będzie Polski Instytut Sztuki Filmowej, który niestety nie jest wolny od polityki. Wpływ na decyzję o przyznaniu dofinansowania mogą zatem mieć środowiska związane z obecną władzą. Nic więc dziwnego, jeśli większe szanse na wsparcie finansowe otrzymają filmy, które są popierane przez partie prawicowe. To niestety wpłynie na faworyzowanie niektórych produkcji, a inne, które również mogą być wartościowe, stracą na tym przez brak środków lub będą musiały szukać alternatywnych źródeł finansowania.
Maksymalne kwoty dofinansowania i limity pomocy publicznej
Są oczywiście limity wsparcia finansowego filmów ze strony PISF. Maksymalnie twórcy jednego filmu mogą dostać 15 milionów złotych. Jeśli są przedsiębiorcami otrzymają 5 milionów więcej. Jest jednak kolejny haczyk. Dotacje PISF razem z innymi środkami pochodzącymi z pomocy publicznej nie mogą być wyższe niż połowa poniesionych kosztów na produkcję. Od tego jest jednak wyjątek. Na większe dotacje mogą liczyć tzw. filmy trudne, seriale dla dzieci oraz produkcje, które promują polską kulturę i historię na świecie.
Kategorie produkcji uprzywilejowanych w systemie wsparcia
Wśród produkcji uprzywilejowanych w systemie finansowania znalazły się filmy trudne — czyli te, które ze względu na artystyczną formę lub niszową tematykę mają ograniczone perspektywy komercyjne. System przewiduje także wyższe dofinansowanie dla seriali adresowanych do dzieci, które zgodnie z polityką kulturalną państwa mają promować wartości edukacyjne i wychowawcze. Osobną kategorię stanowią produkcje eksportujące polską kulturę i historię — filmy, które uczestniczą w międzynarodowych festiwalach lub trafiają do dystrybucji zagranicznej, wzmacniając wizerunek Polski na arenie globalnej.
Wymogi formalne i dokumentacyjne dla wnioskodawców
Producenci ubiegający się o dotację będą musieli przedłożyć szczegółowy kosztorys produkcji oraz harmonogram realizacji. Niezbędna będzie także prezentacja scenariusza lub koncepcji artystycznej projektu. PISF wymaga udokumentowania doświadczenia zespołu produkcyjnego — szczególnie reżysera i głównych twórców. Wnioskodawcy muszą także wykazać zabezpieczenie pozostałych źródeł finansowania, ponieważ dotacja publiczna może pokryć jedynie część budżetu.
Tryb rozliczania wydatkowanych środków publicznych
Rozliczenie otrzymanej dotacji odbywa się na podstawie faktycznie poniesionych kosztów, które muszą być udokumentowane fakturami oraz umowami. Polski Instytut Sztuki Filmowej zastrzega sobie prawo do kontroli na każdym etapie realizacji projektu. Producenci zobowiązani są do przedkładania raportów okresowych oraz końcowego rozliczenia finansowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wydatkowaniu środków, PISF może żądać zwrotu całości lub części dotacji wraz z odsetkami.
Wpływ nowego systemu na polski rynek kinematografii
Nowy model wsparcia może wpłynąć na wzrost liczby realizowanych produkcji w Polsce. Zmniejszenie barier finansowych zachęci niezależnych twórców do podejmowania projektów, które wcześniej były nieopłacalne. System może także przyciągnąć zagranicznych producentów, którzy dzięki częściowemu zwrotowi kosztów zobaczą w Polsce atrakcyjną lokalizację dla swoich projektów. Z drugiej strony polityczne uwikłanie instytucji przyznającej dotacje rodzi obawy o obiektywizm w ocenie wniosków i możliwe faworyzowanie produkcji zgodnych z linią ideową obecnej władzy.
Kryteria oceny wniosków o dofinansowanie
Komisja oceniająca wnioski będzie brała pod uwagę wartość artystyczną scenariusza oraz potencjał kulturowy projektu. Ważnym kryterium jest także doświadczenie i dorobek zespołu produkcyjnego. Ocenie podlega realność przedstawionego budżetu oraz wykonalność harmonogramu. Polski Instytut Sztuki Filmowej będzie również analizował plan dystrybucji i promocji gotowego filmu — preferowane są projekty z wyraźnie określoną strategią dotarcia do widzów.
Terminy składania wniosków i czas oczekiwania na decyzję
PISF planuje wprowadzenie cyklicznych naborów wniosków — prawdopodobnie dwa lub trzy razy w roku. Czas oczekiwania na decyzję o przyznaniu dotacji wyniesie od dwóch do czterech miesięcy, w zależności od kompleksowości projektu i liczby zgłoszeń. Producenci będą musieli liczyć się z koniecznością uzupełnienia dokumentacji lub wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez komisję oceniającą.
