jak obecnie wygląda odwoływanie się od decyzji pokontrolnych
Przedsiębiorcy niezadowoleni z wysokości nałożonego podatku w wyniku kontroli celno-skarbowej dysponują prawem odwołania od tych rozstrzygnięć. Zanim jednak zdecydują się na drogę sądową, mogą złożyć dwie korekty deklaracji podatkowej – mechanizm, który do tej pory stanowił bezpieczną opcję dla firm chcących uniknąć sankcji.
Po korekcie rozliczenia przedsiębiorca dopłaca należny fiskusowi podatek, dzięki czemu unika kar pieniężnych wynikających z zaległości podatkowych. Nie musi też uiszczać odsetek, a więc wychodzi na czysto.
Jeśli jednak uważa, że podatek nałożono bezpodstawnie, już z uregulowanym kontem może ponownie złożyć korektę – tym razem kwestionując wynik kontroli. Ma na to czas do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Skutkiem tego jest ponowne rozpoczęcie sporu między podatnikiem a organem skarbowym, ale już nie o dopłatę, lecz o zwrot nadpłaty. Co więcej, jeśli w postępowaniu sądowym uda mu się wygrać sprawę, nie tylko odzyska zapłacony podatek, lecz również otrzyma od fiskusa odsetki – dotyczy to jednak wyłącznie spraw trwających co najmniej dwa lata.
Resort finansów zamierza jednak zmienić ten tok postępowania. Jak będzie wyglądać procedura po wprowadzeniu nowych przepisów?
projektowane zmiany w KAS – nowe obowiązki i ograniczenia
Obecnie trwają konsultacje nad projektem nowelizacji ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Punktem budzącym największe kontrowersje jest zapis dotyczący sposobu odwoływania się od decyzji kontroli celno-skarbowej oraz jego wpływu na możliwości składania korekt deklaracji.
Przedsiębiorcy dalej będą mieli możliwość prowadzenia sporu z fiskusem, ale może to mieć dla nich poważne konsekwencje finansowe. Zacznijmy od tego, że jeśli podatnik złoży pokontrolną korektę i uiści dopłatę, straci możliwość występowania na drodze sądowej o jej zwrot – jest to zasadnicza zmiana w dotychczasowej praktyce.
Natomiast w sytuacji, gdy przedsiębiorca postanowi wyrazić natychmiastowy sprzeciw wobec nałożonego podatku, nie będzie mógł składać korekty deklaracji. W konsekwencji – będzie ryzykować sankcjami karnoskarbowymi oraz rosnącymi odsetkami za zwłokę.
Mechanizm ten ma zniechęcić podatników do toczenia długotrwałych sporów. Jeśli będą się one ciągnąć przez lata, a ostateczna decyzja okaże się niekorzystna dla przedsiębiorców, zostaną zmuszeni do uiszczenia znacznie wyższej zapłaty obejmującej odsetki i ewentualne kary.
wybór między pewnym rozliczeniem a ryzykiem postępowania
Nowelizacja wprowadza dychotomiczny model postępowania: albo firma dopłaca bez prawa do kwestionowania, albo walczy od początku z ryzykiem narastających odsetek. Taka konstrukcja eliminuje możliwość zabezpieczenia się przed sankcjami przy jednoczesnym zachowaniu prawa do kontroli zasadności decyzji fiskusa.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca stanie przed wyborem przypominającym wejście w spór sądowy bez możliwości odstąpienia od niego bez strat. Dotychczas korektę można było traktować jako formę wstrzymania negatywnych konsekwencji finansowych, dającą czas na przemyślenie dalszych kroków prawnych. Po zmianach będzie to niemożliwe.
brak możliwości weryfikacji decyzji po korekcie
Przedsiębiorca, który ureguluje należność poprzez korektę, faktycznie wycofa się z wszelkich roszczeń wobec organu. Oznacza to, że nawet jeśli później okaże się, że podstawa nałożenia podatku była wadliwa, nie będzie mógł żądać zwrotu nadpłaty na drodze administracyjnej czy sądowej.
Taki mechanizm zmusza do natychmiastowej oceny ryzyka jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek działań pokontrolnych. Firmy będą musiały przeprowadzać szczegółowe analizy prawne tuż po otrzymaniu protokołu kontroli, zamiast mieć przestrzeń czasową na konsultacje i późniejsze podjęcie decyzji.
przewidywany termin wejścia w życie nowych regulacji
Spekuluje się, że nowych przepisów można spodziewać się jeszcze w bieżącym roku. Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że przedsiębiorcy mają ograniczony czas na przygotowanie się do zmienionych zasad gry z fiskusem.
skutki dla bieżących postępowań
Firmy, które obecnie prowadzą spory z organami podatkowymi lub znajdują się w trakcie kontroli celno-skarbowej, powinny zwrócić szczególną uwagę na przepisy przejściowe. Możliwe, że część spraw zostanie objęta nowymi zasadami, co znacząco zmieni ich pozycję procesową.
Podmioty, które rozliczają swoje zobowiązania podatkowe online, powinny skonsultować się z doradcą podatkowym odnośnie strategii działania – szczególnie jeśli decyzja o złożeniu korekty może zapaść tuż przed lub po wejściu nowych przepisów w życie.
przygotowanie przedsiębiorców do nowej rzeczywistości prawnej
Nowelizacja wymusza zmianę podejścia do zarządzania ryzykiem podatkowym w firmach. Dotychczasowa praktyka polegająca na korygowaniu rozliczeń w razie kontroli straciła swój ochronny charakter. W zamian przedsiębiorcy będą musieli inwestować w bieżące monitorowanie zgodności z przepisami podatkowymi oraz w analizy prawne pozwalające na szybką ocenę zasadności decyzji fiskusa.
Warto także rozważyć ubezpieczenia pokrywające koszty sporów podatkowych oraz usługi firm doradczych specjalizujących się w reprezentacji przed organami skarbowymi. Wcześniejsze zabezpieczenie się przed konsekwencjami nowelizacji może okazać się tańsze niż ryzyko wieloletniego postępowania obciążonego odsetkami.
