Jednym z zagadnień wywołujących największe kontrowersje jest usuwanie drzew, zwłaszcza w obrębie prywatnej działki. Przepisy w tej dziedzinie podlegają częstym zmianom, dlatego warto zapoznać się z aktualnymi regulacjami obowiązującymi od 2018 roku dotyczącymi wycinki bez pozwolenia.
- Nowelizacje przepisów o ochronie przyrody
- Kiedy zgłosić zamiar wycinki
- Sankcje finansowe za nielegalne usunięcie drzew
Nowelizacje przepisów o ochronie przyrody
Regulacje zawarte w ustawie o ochronie przyrody precyzują warunki dopuszczające wycinkę oraz sankcje wobec osób naruszających te zasady. Głównym celem przepisów jest zapobieganie masowemu usuwaniu drzewostanu, którego nasilenie zaobserwowano podczas obowiązywania poprzednich regulacji.
Wcześniejsza nowelizacja pozwalała na likwidację drzew i krzewów niezależnie od obwodu, pod warunkiem że nie wiązało się to z prowadzeniem działalności gospodarczej. Praktyka pokazała jednak, że właściciele nieruchomości nadużywali tego uprawnienia, co skłoniło ustawodawcę do wprowadzenia bardziej restrykcyjnych zapisów. W efekcie w latach 2016–2017 z prywatnych terenów zniknęły tysiące drzew, często zdrowych i posiadających znaczną wartość ekologiczną. Reakcją na te zdarzenia była nowelizacja, która przywróciła obowiązek zgłaszania zamiaru wycinki w większości przypadków.
Kiedy zgłosić zamiar wycinki
Obecnie przepisy szczegółowo określają, kiedy właściciel nieruchomości musi zgłosić zamiar usunięcia drzew. Kryterium stanowi obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm od poziomu gruntu, przy czym wartości graniczne różnią się w zależności od gatunku. Topola, wierzba oraz klon srebrzysty o obwodzie przekraczającym 80 cm wymagają wcześniejszego uzyskania zgody. Kasztanowiec zwyczajny oraz platan klonolistny podlegają tym samym wymogom już przy obwodzie powyżej 65 cm. Dla pozostałych gatunków drzew próg wynosi 50 cm obwodu pnia.
Wyjątki od obowiązku zgłaszania
Zwolnienie z procedury administracyjnej obejmuje drzewa i krzewy owocowe, rośliny złamane lub wywrócone wskutek działania sił przyrody bądź wypadku komunikacyjnego. Nie ma również obowiązku uzyskiwania zgody w przypadku krzewów o dowolnych rozmiarach, chyba że są objęte szczególną ochroną gatunkową.
Istotne jest również to, że usunięcie drzewa z terenu przeznaczonego pod planowaną inwestycję budowlaną może zostać zakwestionowane przez organ administracji, jeśli uzna, że działanie miało charakter obejścia przepisów budowlanych.
Przebieg procedury administracyjnej
Po złożeniu wniosku można spodziewać się kontroli terenowej przeprowadzonej przez urzędników gminy, podczas której sporządzony zostanie protokół oględzin. Dokument ten zawiera między innymi pomiar obwodu drzewa, ocenę jego stanu zdrowotnego oraz potencjalne zagrożenia wynikające z jego położenia. Na podstawie protokołu organ administracji wydaje decyzję zezwalającą na wycinkę lub ją odmawiającą.
Należy pamiętać, że w przypadku wycinki drzew na terenie przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wystąpienia w ciągu 5 lat od usunięcia roślin o pozwolenie na budowę związane z tą działalnością, właściciel zobowiązany będzie uiścić dodatkową opłatę. Wysokość tej opłaty może przewyższać stawki określone dla standardowej nielegalnej wycinki, co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe dla przedsiębiorców.
Sankcje finansowe za nielegalne usunięcie drzew
Nielegalnie przeprowadzona wycinka skutkuje nałożeniem kary finansowej. Wysokość opłaty zależy od gatunku usuniętej rośliny i oblicza się ją mnożąc liczbę centymetrów obwodu pnia przez stawkę określoną w rozporządzeniu.
Szczegółowe stawki za poszczególne gatunki
W przypadku kasztanowca zwyczajnego stawka wynosi 12 zł za każdy centymetr obwodu poniżej 100 cm oraz 15 zł przy obwodzie przekraczającym tę wartość. Dla dębu opłata może sięgać od 55 do nawet 77 zł za centymetr obwodu. Buk, jesion oraz lipa podlegają stawkom odpowiednio 33 zł i 44 zł w zależności od przekroczenia progu 100 cm obwodu.
Przykładowo: usunięcie dębu o obwodzie 150 cm bez wymaganego zgłoszenia może skutkować karą przekraczającą 10 000 złotych. W praktyce oznacza to, że właściciel decydujący się na samowolną wycinkę naraża się na bardzo wysokie obciążenia finansowe, które w żaden sposób nie rekompensują ewentualnych zysków z przygotowania terenu pod zabudowę.
Tryb odwoławczy i możliwość rozłożenia płatności
Decyzja nakazująca uiszczenie opłaty może zostać zaskarżona do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 14 dni od jej doręczenia. Organ ten ma prawo podtrzymać, zmienić lub uchylić pierwotne rozstrzygnięcie. W szczególnych sytuacjach, gdy sytuacja materialna zobowiązanego jest trudna, istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie należności na raty.
Podsumowując, zgodnie z obowiązującymi przepisami należy zgłosić zamiar wycinki każdego drzewa, którego obwód przekracza wartości określone w ustawie. Zaniechanie tego obowiązku może skutkować karą sięgającą kilku tysięcy złotych za pojedynczą roślinę. W przypadku zamierzenia usunięcia drzewostanu z terenu wykorzystywanego do działalności gospodarczej, regulacje są jeszcze bardziej restrykcyjne i wymagają szczególnej ostrożności przy planowaniu inwestycji.
