Dobra passa na warszawskiej giełdzie
Piątkowa sesja sierpnia przyniosła największy wzrost indeksów od stycznia 2017 roku. Wśród beneficjentów znalazły się przede wszystkim spółki z sektora finansowego, paliwowego oraz górniczo-energetycznego. WIG20 urósł o 3,2%, dystansując większość europejskich parkietów, gdzie stopy zwrotu nie przekroczyły 1,5 procenta.
Liderem wzrostów okazał się Lotos – notowania koncernu podskoczyły aż o 6,3%. Indeks WIG-Banki wzrósł o 3,6%, napędzany głównie przez Alior Bank, którego akcje podrożały o 4% po zatwierdzeniu układu w sieci Ruch, oraz Santander Bank Polska z wynikiem 5%. Pozostałe indeksy także zanotowały wzrosty: WIG o 2,7%, mWIG40 o 1,8%, a sWIG80 o 0,6%.
Sierpniowe wzrosty na parkiecie były odpowiedzią rynku na pozytywne sygnały z gospodarki oraz oczekiwania inwestorów związane z sezonem publikacji wyników finansowych. Wzrost wartości akcji spółek z sektora energetycznego i paliwowego wynikał z oczekiwanej poprawy globalnej koniunktury oraz stabilizacji cen surowców.
Spokojna końcówka sierpnia na nowojorskich parkietach
Ostatnia sierpniowa sesja na giełdach amerykańskich nie przyniosła znaczących wahań. Akcje producenta pojazdów elektrycznych Tesli rosły o 4,5% po zapowiedzi władz chińskich, że samochody tej marki zostaną wyłączone z podatku nakładanego przy zakupie nowych aut. Spółka Dell Technologies zwyżkowała o 9%, podczas gdy notowania Campbell Soup poszły w górę o 8 procent.
Inwestorzy z niepokojem oczekują rozwoju sytuacji w amerykańsko-chińskiej wojnie celnej. 1 września weszła w życie pierwsza transza 15-procentowych taryf na chińskie towary o łącznej wartości około 300 miliardów dolarów. Analitycy wskazują, że Chiny mogą przeczekać okres napięć handlowych – eksport stanowi jedynie około 20% krajowego PKB, co ogranicza bezpośredni wpływ protekcjonistycznych działań USA.
Rynki finansowe obserwowały również reakcję Pekinu, który zapowiedział odwetowe cła na wybrane amerykańskie produkty rolne oraz wstrzymanie zakupów soi. Eksperci ostrzegają, że przedłużająca się eskalacja może wpłynąć na tempo wzrostu gospodarczego w obu krajach, choć skutki będą asymetryczne ze względu na różną strukturę handlu zagranicznego.
Nowe mechanizmy kontroli podatników VAT
W ostatnią niedzielę sierpnia zaczęły obowiązywać kolejne przepisy uszczelniające pobór VAT. Centralnym elementem zmian jest utworzenie jednolitej bazy podatników – tzw. białej listy – która ułatwi przedsiębiorcom weryfikację kontrahentów. Wykaz konsoliduje dane, które wcześniej były rozproszone w dwóch odrębnych rejestrach i zawiera m.in. numery rachunków rozliczeniowych zgłoszonych przez podatników.
Przelewy przekraczające 15 tys. zł na konta niewpisane do wykazu nie będą mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Kupujący poniesie solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe dostawcy – odpowiada za część VAT przypadającą proporcjonalnie na daną transakcję.
W celu weryfikacji rachunku kontrahenta uwzględniany będzie dzień zlecenia przelewu bankowi lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, a nie moment uznania rachunku sprzedawcy ani obciążenia konta nabywcy. Mechanizm ten ma zapobiec sytuacjom, w których firmy niezamierzenie zawierają transakcje z podmiotami niewypełniającymi obowiązków podatkowych, narażając się na dodatkowe sankcje fiskalne.
Jak weryfikować kontrahenta przed przelewem
Przedsiębiorcy mogą sprawdzić kontrahenta w bazie udostępnianej przez Ministerstwo Finansów. Dostęp do wykazu jest darmowy i odbywa się przez dedykowaną stronę internetową. System pozwala na:
- Potwierdzenie statusu czynnego podatnika VAT
- Weryfikację numeru rachunku bankowego zarejestrowanego w urzędzie skarbowym
- Sprawdzenie danych rejestrowych firmy oraz jej przedstawicieli
- Uzyskanie zaświadczenia o weryfikacji, które może posłużyć jako dowód należytej staranności
Brak rachunku w wykazie nie oznacza automatycznie, że kontrahent działa nielegalnie – może to wynikać z opóźnień w aktualizacji bazy lub braku obowiązku rejestracji dla niektórych podmiotów. W takich przypadkach konieczna jest dodatkowa weryfikacja lub uzyskanie pisemnego wyjaśnienia od dostawcy.
Konsekwencje płatności na błędne konto
Firmy, które przelały środki na rachunek spoza wykazu, mogą uniknąć negatywnych skutków podatkowych, jeśli:
- Udowodnią, że w momencie przelewu rachunek był wpisany do rejestru (np. poprzez zapis ekranu lub wydruk z systemu)
- Wykażą, że podjęły należytą staranność i zweryfikowały dane przed płatnością
- Przedstawią potwierdzenie od kontrahenta o zgłoszeniu rachunku do urzędu skarbowego
W przeciwnym razie urząd skarbowy może zakwestionować prawo do odliczenia VAT naliczonego oraz zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych. Solidarna odpowiedzialność oznacza, że kupujący może być zobowiązany do pokrycia części zaległości podatkowej sprzedawcy – proporcjonalnie do wartości transakcji.
Oskarżenia o cybernetyczne finansowanie broni masowej rażenia
Raport ONZ opublikowany w sierpniu zawiera informacje o cyberatakach na banki i giełdy kryptowalut, dzięki którym Korea Północna miała pozyskać około 2 miliardy dolarów na programy rozwijania broni masowego rażenia.
Pyongyang stanowczo zaprzecza tym oskarżeniom, twierdząc, że Stany Zjednoczone oraz inne wrogie siły celowo rozpowszechniają dezinformację w celu zniszczenia wizerunku kraju i uzasadnienia sankcji gospodarczych oraz kampanii nacisku politycznego.
Eksperci ds. bezpieczeństwa wskazują, że północnokoreańskie grupy hakerskie wykorzystują zaawansowane techniki socjotechniki i exploitów, aby przełamywać zabezpieczenia instytucji finansowych. Skradzione środki trafiają następnie na konta pośredniczące, skąd – po serii transakcji maskujących – są przenoszone do Korei Północnej.
Skala ataków na instytucje finansowe
Według raportu ONZ ataki przeprowadzano na co najmniej 17 banków oraz 4 giełdy kryptowalut w różnych krajach, w tym w Azji Południowo-Wschodniej, Europie i Ameryce Północnej. Typowy scenariusz ataku obejmował:
- Infiltrację systemów za pomocą złośliwego oprogramowania przesłanego w e-mailach phishingowych
- Wykorzystanie luk w oprogramowaniu bankowym do uzyskania uprawnień administratora
- Przeprowadzenie przelewów na rachunki kontrolowane przez hakerów, często przy użyciu systemu SWIFT
- Wymianę skradzionych środków na kryptowaluty w celu utrudnienia śledzenia
Szczególnie narażone są mniejsze giełdy kryptowalut, które nie dysponują zaawansowanymi systemami ochrony. Straty jednej z azjatyckich platform wyniosły w 2018 roku ponad 500 milionów dolarów, co doprowadziło do jej upadłości.
