Każdy, kto szuka pożyczki, chce by była ona jak najtańsza. Oprócz prowizji i innych opłat pojawić się może jeszcze PCC, czyli podatek od czynności cywilnoprawnych. Nie wszystkie pożyczki mu podlegają. Kiedy więc nie trzeba płacić podatku od zaciąganych zobowiązań?
- Czym jest podatek od czynności cywilnoprawnych
- Wysokość stawek podatkowych
- Sytuacje zwalniające z obowiązku płatności
Czym jest podatek od czynności cywilnoprawnych
PCC to podatek uregulowany przez Ustawę z 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jego zakres przedmiotowy obejmuje umowy darowizn, pożyczek, sprzedaży i zamiany rzeczy oraz praw majątkowych, a także dożywocia, depozytu nieprawidłowego, spółki, umowy o dział spadku, zniesienie współwłasności czy ustanowienie odpłatnego użytkowania. Obowiązek podatkowy powstaje również w przypadku zmian wymienionych umów oraz orzeczeń sądowych.
Podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne związane ze sprawami alimentacyjnymi, opieki, kurateli, przysposobienia, ubezpieczenia zdrowotnego, społecznego, zatrudnienia, nauki, świadczeń socjalnych, a także szereg innych umów z różnych dziedzin prawa i nieruchomości.
Wysokość stawek podatkowych
Stawki podatku od czynności cywilnoprawnych są zróżnicowane i mogą wynosić od 0,1% do 2%. W przypadku ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej należy uiścić opłatę w wysokości 19 zł. Jeżeli chodzi o pożyczki, ich całkowity koszt obejmuje także podatek — podstawowa stawka PCC wynosi 2%, jednak nie w każdym przypadku obowiązuje ten próg, ponieważ istnieją sytuacje wyłączające konieczność jej płacenia lub uprawniające do zwolnienia.
Sytuacje zwalniające z obowiązku płatności
Generalnie pożyczki obowiązuje podatek od czynności prawnych w wysokości 2% wartości zobowiązania, jednak istnieją liczne wyjątki. PCC nie trzeba płacić, gdy pożyczka jest zaciągana w firmie, której działalność opiera się głównie na udzielaniu takich produktów — dotyczy to zarówno banków, jak i instytucji pozabankowych działających na podstawie odpowiednich przepisów.
Pożyczki w ramach pierwszej grupy podatkowej
Zwolnione z płacenia podatku są także pożyczki udzielane między osobami należącymi do I grupy podatkowej — do kwoty nieco ponad 9 tysięcy złotych. Dotyczy to konkretnych osób: pożyczki mogą być udzielane przez małżonków, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, pasierbów, zięciów, synowe, ojczymów, macochy i teściów. Taka pożyczka w określonej kwocie może być udzielona na okres maksymalnie 5 lat. Po upływie tego terminu trzeba albo spłacić zobowiązanie, albo zgłosić przedłużenie umowy — w przeciwnym razie powstanie obowiązek podatkowy.
Wyższe kwoty pożyczek bez podatku
Istnieje możliwość uzyskania wyższej pożyczki, jednak musi być ona zaciągnięta u takich osób jak małżonkowie, rodzeństwo, wstępni, zstępni, pasierbowie, ojczymowie i macochy. Wówczas można uzyskać pożyczkę wyższą niż 9 tysięcy złotych i nie musi być ona opodatkowana, ale pod jednym warunkiem. Należy złożyć deklarację odnośnie podatku od czynności cywilnoprawnych we właściwym urzędzie. Na to pożyczkobiorcy mają 14 dni od zawarcia umowy pożyczkowej. Do deklaracji należy dołączyć dokumenty potwierdzające zobowiązanie między konkretnymi osobami — może to być na przykład potwierdzenie przelewu bankowego czy przekaz pocztowy. Brak złożenia deklaracji w terminie skutkuje utratą zwolnienia i koniecznością zapłaty PCC wraz z odsetkami.
Pożyczki od znajomych i osób spoza rodziny
Inne prywatne pożyczki mogą być również zwolnione z podatku PCC. Mowa tutaj o pożyczkach od znajomych lub osób spoza I grupy podatkowej. Można uniknąć płacenia podatku, jeśli zobowiązanie nie przekracza 5 tysięcy złotych od jednej osoby lub 25 tysięcy złotych pożyczonych od kilku osób, jednak muszą to być pieniądze otrzymane w ciągu 3 lat kalendarzowych. Przekroczenie tych progów oznacza obowiązek samodzielnego obliczenia i wpłaty podatku do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od zawarcia umowy pożyczkowej.
