podstawy prawne i mechanizm poboru daniny
Danina solidarnościowa stanowi integralną część ustawy o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych, którą prezydent podpisał we wrześniu 2018 roku. Fundusz powstał jako nowa instytucja dedykowana wspieraniu osób z niepełnosprawnościami, a jego zasilanie odbywa się właśnie poprzez składki z daniny solidarnościowej. Mechanizm polega na odprowadzaniu określonego procentu od nadwyżki dochodów przekraczających ustalony próg podatkowy.
krąg zobowiązanych do uiszczenia daniny
Danina solidarnościowa kierowana jest do osób osiągających najwyższe dochody. Konkretnie – dotyczy tych, których roczny dochód przekracza 1 milion złotych. Od nadwyżki powyżej tego progu odlicza się 4% w każdym roku podatkowym, a zebrane środki w formie składki przekazywane są do Funduszu w celu dofinansowania działań wspierających osoby z niepełnosprawnością. Według dostępnych danych, danina obejmie około 21 tysięcy osób w Polsce.
Danina dotyczy wyłącznie osób fizycznych, w tym również prowadzących działalność gospodarczą (np. firmy rodzinne). Obowiązek podatkowy ciąży zarówno na polskich rezydentach, jak i nierezydentach – tych prowadzących działalność za granicą, ale posiadających ograniczony obowiązek podatkowy w naszym kraju. W przypadku nierezydentów podstawą obliczenia jest jedynie dochód przekraczający 1 milion złotych uzyskany w Polsce. Pieniądze zasilające Fundusz pochodzą również częściowo z Funduszu Pracy.
obszary wsparcia finansowanego z funduszu
Środki z daniny są przeznaczane na rzecz wsparcia osób z niepełnosprawnościami – co to jednak oznacza w praktyce? Pomoc obejmuje bardzo szeroki zakres działań, dotyczy zarówno osób trwale, jak i czasowo niepełnosprawnych. Fundusz wspiera ich aktywizację zawodową oraz społeczną. Zalicza się do tego między innymi:
- ułatwienie dostępu do transportu
- dostęp do informacji i technologii
- różnego typu usług i dóbr
- możliwość dokształcania się
- podnoszenie kwalifikacji zawodowych
Działania te mają pomóc osobom z niepełnosprawnościami w normalnym funkcjonowaniu w społeczeństwie oraz na rynku pracy.
procedura rozliczania i wpłaty składki
Danina solidarnościowa związana jest z rocznym rozliczeniem PIT i należy ją rozliczyć w tym samym urzędzie skarbowym, w którym składa się deklarację podatkową. Wzór deklaracji został udostępniony w formie elektronicznej na stronie internetowej właściwego ministerstwa finansów. Termin składania deklaracji z odliczoną daniną solidarnościową jest identyczny jak przy standardowej deklaracji podatkowej, czyli do 30 kwietnia danego roku kalendarzowego.
Osoba zobowiązana do uiszczenia daniny może skorzystać z tej samej formy rozliczenia jaką stosuje przy standardowym zeznaniu rocznym — elektronicznie poprzez system e-Deklaracje lub składając formularz papierowy w odpowiednim urzędzie. Kwota daniny wpływa na łączną wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok.
data wejścia w życie przepisów
Ustawa została opracowana i podpisana w 2018 roku, natomiast weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 roku. Oznacza to, że ma zastosowanie do dochodów przekraczających 1 milion złotych od osób fizycznych, które zostały uzyskane właśnie od 1 stycznia 2019 roku. W konsekwencji, pierwszą deklarację z odliczeniem daniny solidarnościowej w ramach rozliczenia podatku PIT należało złożyć w 2020 roku. Obowiązuje przy tym standardowy termin – do 30 kwietnia danego roku.
