Windykacja najczęściej kojarzy nam się z egzekucją komorniczą, a windykator jako osoba zabierająca czyjeś majątki, komornik. Jest to jednak pojęcie mylące i nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, czym właściwie windykator się zajmuje. Czy powinniśmy się bać windykacji? Co warto o niej wiedzieć?
- Czym jest windykacja?
- Kim jest windykator?
- Czym zajmuje się windykator?
- Czego windykator zrobić nie może?
- Czy powinniśmy się obawiać windykatora?
Czym jest windykacja?
Wiele osób utożsamia windykację z egzekucją komorniczą, jednak trzeba pamiętać, że nie jest to wcale to samo. Wprawdzie celem obu działań jest odzyskanie długu, jednak zasady działania są inne, tak samo jak prawo, na którym bazują. Przede wszystkim windykacja skupia się na mediacji pomiędzy dłużnikiem, a osobą lub instytucją wobec której ma dług. Odbywa się to na zasadzie rozmów i negocjacji, na podstawie których poszukiwany jest najlepszy sposób na rozwiązanie problemów. Innymi słowy na wyszukanie najlepszego kompromisu dla obu stron.
Windykacja polega na pozasądowym dochodzeniu roszczeń, co oznacza, że do momentu zakończenia tego procesu sprawa nie trafia przed oblicze sądu. Windykator działa w imieniu wierzyciela, ale nie dysponuje takimi uprawnieniami jak komornik — nie może na przykład zajmować rachunków bankowych ani dokonywać wpisu do rejestru należności i zobowiązań. Jego rolą jest przekonanie dłużnika do dobrowolnej spłaty, ewentualnie ustalenie harmonogramu rozłożonego w czasie, który będzie akceptowalny dla obu stron.
Kim jest windykator?
Windykator jest osobą wynajętą przez wierzyciela, czyli tego, kto chce odzyskać zaciągnięty przez dłużnika dług. Jego głównym zadaniem jest przekonanie tej osoby, rzecz jasna zgodnie z prawem, by zobowiązanie spłaciła w terminie jak najszybszym. Najczęściej windykatorzy są pracownikami banków oraz firm windykacyjnych, które oferują swoje usługi innym. Zdarza się również, że windykatorzy działają na zasadzie prowadzenia własnej działalności gospodarczej.
Warto podkreślić, że zawód windykatora wymaga nie tylko znajomości prawa, ale również umiejętności negocjacyjnych i psychologicznych. Dobry windykator potrafi zidentyfikować przyczyny problemów finansowych dłużnika i zaproponować rozwiązanie, które nie doprowadzi do jego całkowitej ruiny finansowej. W praktyce oznacza to, że windykator powinien rozumieć sytuację dłużnika i dostosować do niej sposób komunikacji oraz proponowane warunki spłaty.
Czym zajmuje się windykator?
Przede wszystkim windykator zajmuje się odzyskiwaniem zaciągniętego zadłużenia. Odbywa się to na różne sposoby: przez kontakt telefoniczny, mailowy lub bezpośredni. Mimo wszystko jednak windykator nie może wejść do naszego domu i dokonać egzekucji naszej własności. Nie jest to jego zadaniem. Ma się on zająć negocjacjami i doprowadzeniem do sytuacji, w której dłużnik sam spłaci swój dług, w sposób najkorzystniejszy i dla niego, i dla wierzyciela. Innymi słowy, ma nie doprowadzić do momentu, w którym egzekucja komornicza będzie konieczna. Gdy do akcji wchodzi komornik, wówczas pojawia się także sąd, a wtedy nie ma już zmiłuj.
Windykator może również weryfikować sytuację majątkową dłużnika w zakresie dozwolonym prawem, czyli na podstawie danych publicznie dostępnych lub uzyskanych od wierzyciela. Na tej podstawie ocenia realność spłaty i proponuje konkretne rozwiązania — na przykład prolongatę terminu płatności, rozłożenie długu na raty czy umorzenie części odsetek. W wielu przypadkach działania windykatora pozwalają uniknąć długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego.
Przede wszystkim jednak windykator musi działać zgodnie z prawem, co za tym idzie, wykluczone jest zastraszanie i zajmowanie majątków. Ma on doprowadzić do ugody między dłużnikiem a wierzycielem.
Czego windykator zrobić nie może?
Jak zostało wspomniane, windykator nie ma prawa wejść do naszego domu czy mieszkania oraz zająć nasz majątek. Nie może on również rozmawiać o zadłużeniu z innymi osobami niż sam zadłużony, a także wywieszać jakichkolwiek informacji o zadłużeniu w miejscach publicznych. Niedozwolone jest również, by windykator pojawiał się w miejscu pracy dłużnika i informował o zadłużeniu szefa czy współpracowników. Bezwzględnie zabronione jest także zastraszanie, grożenie, nękanie oraz używanie siły wobec dłużnika. Zalicza się do tego także podawanie nieprawdziwych informacji o skutkach niespłacenia długu.
Warto wiedzieć, że windykator nie może kontaktować się z dłużnikiem w nieodpowiednich godzinach — na przykład w nocy, w dni wolne od pracy czy w święta, chyba że dłużnik wyraził na to zgodę. Nie może też dzwonić zbyt często — wielokrotne telefony w krótkim czasie mogą być uznane za formę nękania. Za działania windykatora odpowiadają między innymi przepisy kodeksu postępowania cywilnego, kodeks administracyjny, kodeks rodzinno-opiekuńczy czy prawo upadłościowe.
Dodatkowe ograniczenia w działaniach windykatora
Windykator nie może również:
- Podszywać się pod przedstawiciela instytucji państwowych (np. urzędów skarbowych, ZUS-u, policji)
- Sugerować, że niespłacenie długu skutkuje natychmiastowym pozbawieniem wolności
- Ujawniać danych dłużnika osobom trzecim, w tym publikować ich w Internecie
- Stosować jakichkolwiek form przemocy fizycznej lub psychicznej
Jeżeli dłużnik zauważy, że windykator przekracza swoje uprawnienia, ma prawo zgłosić sprawę do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który nadzoruje działalność firm windykacyjnych.
Czy powinniśmy się obawiać windykatora?
Jeżeli mamy jakieś długi, teoretycznie zawsze powinniśmy się obawiać tego, że ktoś przyjdzie do nas właśnie w ich sprawie. Windykator nie jest jednak naszym wrogiem i nie jego zadaniem jest egzekucja długu, jaki mamy do spłacenia. To negocjator, który stara się pomóc w znalezieniu najkorzystniejszego sposobu na spłatę długu, tak by zarówno dłużnik, jak i wierzyciel wyszli na tym dobrze. Dopiero jak ta czynność nie przyniesie porządanych rezultatów, na scenie pojawia się komornik, który ma zdecydowanie szersze kompetencje niż windykator. Jeżeli więc dostajemy szansę na polubowne załatwienie sprawy, warto jest skorzystać z tej możliwości.
W praktyce współpraca z windykatorem może przynieść korzyści obu stronom. Dłużnik unika dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem sądowym i egzekucyjnym, natomiast wierzyciel odzyskuje przynajmniej część należności w krótszym czasie. Dlatego ignorowanie kontaktu ze strony windykatora nigdy nie jest dobrym rozwiązaniem — lepiej podjąć rozmowę i spróbować wynegocjować warunki spłaty dostosowane do naszych możliwości finansowych.
Jeżeli jednak windykator przekroczy swoje uprawnienia, wówczas należy zgłosić sprawę na policję lub do prokuratury.
Jak postępować w kontakcie z windykatorem?
Aby kontakt z windykatorem przebiegł sprawnie i zgodnie z prawem, warto przestrzegać kilku zasad:
- Nie unikaj kontaktu — im wcześniej podejmiesz rozmowę, tym większe szanse na wynegocjowanie korzystnych warunków
- Żądaj pisemnego potwierdzenia — windykator powinien przedstawić pełnomocnictwo od wierzyciela oraz szczegóły zadłużenia
- Proś o rozbicie płatności — jeśli nie stać cię na jednorazową spłatę, zaproponuj harmonogram rat
- Dokumentuj kontakty — zapisuj daty rozmów, treść ustaleń, zachowuj korespondencję mailową
- Nie podpisuj niczego pod presją — jeśli coś budzi twoje wątpliwości, zasięgnij porady prawnej
Warto też pamiętać, że w przypadku problemów możesz rozważyć konsolidację kredytów, która pozwala połączyć kilka zobowiązań w jedno i obniżyć miesięczną ratę. Jeśli sytuacja finansowa wymknęła się spod kontroli, istnieje też opcja ogłoszenia upadłości konsumenckiej, która umożliwia uporządkowanie długów pod nadzorem sądu.
