Czym jest polisa kredytowa i jak działa
Zaciągając jakikolwiek kredyt zobowiązujemy się do jego spłaty. Niestety nawet w przypadku osoby z nieskazitelną historią oraz zdolnością kredytową istnieje ryzyko, że z jakiegoś powodu może mieć ona problem z oddaniem pieniędzy do banku. Aby zabezpieczyć się przed takimi sytuacjami, banki zachęcają swoich klientów do wykupywania ubezpieczeń kredytów. Takie rozwiązanie jest korzystne z punktu widzenia banku, ale może też bardzo pomóc kredytobiorcy.
Nikomu tego nie życzymy, ale zdarza się, że ktoś zaczyna poważnie chorować, traci pracę albo ginie w wypadku i wtedy spłatą kredytu nie musi martwić się rodzina, gdyż odpowiedzialność bierze na siebie towarzystwo ubezpieczeniowe. Trzeba jednak wziąć pod uwagę to, jakie warunki trzeba spełnić, aby ubezpieczenie nie przestało być ważne. Ponadto takie zabezpieczenie często znacznie podnosi koszt kredytu, dlatego należy się zastanowić czy warto ubezpieczyć kredyt.
Wysokość składki i rzeczywisty koszt ochrony
Koszt ubezpieczenia kredytu gotówkowego jest zazwyczaj powiązany z kwotą, którą pożyczamy z banku. Zwykle jest to około 0,06%-0,45% kwoty kredytu. Może się wydawać, że to nie jest wcale wysoka cena, jednak po przeliczeniu często okazuje się, że jest to dodatkowe kilkaset złotych rocznie. Zanim więc podpiszemy umowę, warto poświęcić trochę czasu na przeliczenie kosztów związanych z pożyczką oraz zapoznanie się z OWU.
Ogólne warunki ubezpieczenia — co warto sprawdzić
OWU to ogólne warunki ubezpieczenia. Czytając je, największą uwagę powinniśmy zwrócić na wyłączenia. Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że szansa na spłatę całego kredytu przez towarzystwo ubezpieczeniowe jest wyłącznie w wypadku śmierci kredytobiorcy. W razie choroby większość polis gwarantuje jedynie spłatę części kredytu. W dodatku jeśli choroba, na którą zachorujemy nie została ujęta przez ubezpieczyciela, to nie mamy szans na jego pomoc.
Utrata pracy a wypłata odszkodowania
Także w wypadku utraty pracy sprawa nie jest wcale prosta. Ubezpieczyciel pomoże nam w spłacie kredytu tylko w sytuacji, jeśli do utraty pracy nie doszło z naszej winy. Nawet zwolnienie za porozumieniem stron może sprawić, że nie będziemy mogli skorzystać z wykupionej polisy.
Kiedy ubezpieczenie kredytu ma sens
Jak widać sprawa wcale nie jest prosta. Dodatkowe ubezpieczenie kredytu ma zarówno wady, jak i zalety. Czasem nie ma wyboru, bank stawia twarde warunki i jeśli nie zdecydujemy się na ubezpieczenie, to nie otrzymamy kredytu. Zdarzają się jednak sytuacje, w których mamy możliwość samodzielnego wyboru polisy i wtedy możemy znaleźć taką, której warunki wydają nam się najkorzystniejsze.
Wysokie raty i obciążenie budżetu domowego
Bez wątpienia warto wziąć pod uwagę ubezpieczenie kredytu w sytuacji, gdy miesięczne raty są wysokie i mocno obciążają nasz domowy budżet, bo w razie kłopotów z płynnością finansową znajdziemy się w bardzo dużych tarapatach. Szczególnie dotyczy to osób zatrudnionych na umowach o pracę na czas określony lub pracujących w branżach narażonych na sezonowe wahania zatrudnienia.
Brak poduszki finansowej
Jeśli nie dysponujemy odpowiednim funduszem awaryjnym, który pozwoliłby nam spłacać zobowiązanie przez kilka miesięcy bez dochodów, polisa kredytowa może okazać się rozsądnym zabezpieczeniem. Idealna poduszka finansowa powinna pokrywać 3–6 miesięcy stałych wydatków, w tym rat kredytu.
Wykonywanie zawodu wysokiego ryzyka
Osoby pracujące w zawodach wysokiego ryzyka — kierowcy zawodowi, pracownicy budowlani, strażacy — powinny szczególnie dokładnie rozważyć wykupienie polisy. Wyższa ekspozycja na wypadki przy pracy zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem.
Jedyny żywiciel rodziny
Gdy jesteśmy głównym lub jedynym źródłem dochodu w rodzinie, a kredyt obciąża budżet w znacznym stopniu, ubezpieczenie staje się formą ochrony bliskich. W przypadku śmierci kredytobiorcy pozostali członkowie rodziny nie będą musieli przejmować zobowiązania, co może być decydujące zwłaszcza przy kredytach długoterminowych.
Sytuacje, w których polisa kredytowa nie jest opłacalna
Niski udział raty w dochodach
Jeśli miesięczna rata kredytu stanowi niewielki procent naszych dochodów (poniżej 15–20%), a posiadamy stabilne zatrudnienie i oszczędności, koszt polisy może przewyższać potencjalne korzyści. W takiej sytuacji bezpieczniej zainwestować równowartość składki w budowę własnego funduszu awaryjnego.
Krótki okres kredytowania
Przy kredytach krótkoterminowych (do 2–3 lat) i niskich kwotach, składka ubezpieczeniowa w stosunku do całkowitego zobowiązania może być nieproporcjonalnie wysoka. Warto wówczas rozważyć wcześniejszą spłatę zobowiązania zamiast płacenia za dodatkowe zabezpieczenie.
Posiadanie innych ubezpieczeń na życie
Jeśli mamy już wykupione ubezpieczenie na życie z odpowiednio wysoką sumą ubezpieczenia, dodatkowa polisa kredytowa może okazać się redundantna. Warto wtedy sprawdzić, czy posiadane ubezpieczenie nie pokrywa już ryzyka niespłacenia kredytu.
Alternatywy dla polisy kredytowej
Osobne ubezpieczenie na życie
Zamiast polisy narzuconej przez bank, możemy wykupić indywidualne ubezpieczenie na życie z sumą odpowiadającą wysokości zadłużenia. Często jest to tańsze rozwiązanie, a składka nie rośnie proporcjonalnie do kredytu. Dodatkowo możemy samodzielnie wybrać zakres ochrony i ubezpieczyciela.
Gwarancje osobiste
W przypadku braku zgody na wykupienie polisy, niektórzy kredytobiorcy decydują się na przedstawienie poręczyciela. To rozwiązanie nie generuje dodatkowych kosztów miesięcznych, choć obarcza odpowiedzialnością osobę trzecią.
Zabezpieczenie rzeczowe
Bank może zaakceptować inne formy zabezpieczenia — np. hipotekę na nieruchomości, zastaw rejestrowy na pojeździe lub blokadę środków na rachunku oszczędnościowym. Te rozwiązania nie wymagają regularnych składek, choć wiążą się z ograniczeniem dostępu do określonych aktywów.
Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy ubezpieczenia
Dokładna analiza wyłączeń odpowiedzialności
Kluczowe jest prześledzenie każdej pozycji z listy wyłączeń. Należy sprawdzić, czy polisa obejmuje choroby przewlekłe, jakie są definicje trwałej niezdolności do pracy, czy ubezpieczyciel wymaga wcześniejszego zatrudnienia na umowę o pracę przez określony czas.
Okres karencji i maksymalny czas wypłaty świadczeń
Wiele polis przewiduje okres karencji — czas od wykupienia ubezpieczenia, w którym ubezpieczyciel nie wypłaca świadczeń. Może on wynosić od 30 do 180 dni. Dodatkowo należy sprawdzić, przez jaki maksymalny okres ubezpieczyciel będzie spłacał raty w przypadku utraty pracy lub choroby.
Sposób kalkulacji składki
Składka może być liczona od kwoty kredytu, od salda kredytu (malejąca w czasie) lub być stała przez cały okres. Wariant ze składką malejącą jest zazwyczaj korzystniejszy finansowo, choć początkowe obciążenie może być wyższe.
Możliwość rezygnacji i zwrot składki
Warto sprawdzić, czy umowa przewiduje możliwość wcześniejszej rezygnacji z ubezpieczenia i na jakich warunkach. Niektóre polisy pozwalają na zwrot niewykorzystanej części składki, inne nie przewidują takiej opcji.
