Nowe przepisy dla kierowców. Nie trzeba już mieć przy sobie dowodu rejestracyjnego

Prawo jazdy, dowód rejestracyjny, certyfikat potwierdzający wykupienie polisy OC – do tej pory kierowca zobowiązany był mieć przy sobie wszystkie wymienione dokumenty. Od 1 października 2018 roku część z nich można zostawić w domu, zachowując pełną zgodność z prawem.

• Uproszczenie wymagań wobec kierowców
• Zakres zmian od października 2018
• Wyjątki wymagające fizycznej obecności dokumentów

Uproszczenie wymagań wobec kierowców

Dowód rejestracyjny stanowi dokument wydawany właścicielowi pojazdu w momencie jego rejestracji. Otrzymują go nie tylko posiadacze samochodów osobowych, ale również ciągników rolniczych, motorowerów, przyczep oraz wolnobieżnych pojazdów wchodzących w skład turystycznych kolejek.

Trzyskrzydełkowy papierowy dokument w charakterystycznej błękitno-żółtej kolorystyce służy do legalizacji tablic rejestracyjnych. Obowiązek posiadania tego dokumentu dotyczył zarówno właściciela pojazdu, jak i osoby prowadzącej ów pojazd za jego zgodą. Każda kontrola generowała ryzyko sankcji finansowej przy braku któregokolwiek z wymaganych dokumentów.

Podczas kontroli drogowej przeprowadzanej przez policję kierowca przedstawiał funkcjonariuszom prawo jazdy, dowód rejestracyjny oraz certyfikat zaświadczający o wykupieniu ważnej polisy OC dla posiadaczy pojazdów mechanicznych. Brak któregokolwiek z tych dokumentów skutkował naganą lub – w przypadku mniej wyrozumiałej postawy funkcjonariusza – grzywną nieprzekraczającą 250 złotych. Wymóg wożenia ze sobą wszystkich papierów generował dodatkowe obowiązki i zwiększał prawdopodobieństwo zgubienia dokumentów w trakcie codziennych podróży.

Zakres zmian od października 2018

Przepisy obowiązujące od 1 października 2018 roku upraszczają procedury kontrolne na drodze. Kierowca zatrzymany do kontroli musi okazać wyłącznie prawo jazdy. Funkcjonariusze weryfikują pozostałe dane samodzielnie, korzystając z elektronicznej bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

System CEPiK gromadzi szczegółowe informacje o pojeździe, obejmujące:

• Parametry techniczne pojazdu wraz z numerem VIN
• Kompletną historię rejestracji i przerejestrowań
• Status obowiązkowego ubezpieczenia OC wraz z datą ważności
• Dane właściciela i współwłaścicieli
• Terminy ważności badań technicznych oraz datę ostatniego przeglądu
• Informacje o znaku legalizacyjnym i tablicach rejestracyjnych

Dostęp do systemu mają wyłącznie uprawnione służby państwowe – Policja, Straż Graniczna, Inspekcja Transportu Drogowego oraz organy kontroli skarbowej. Elektroniczna weryfikacja zajmuje kilkadziesiąt sekund, co znacząco przyspiesza kontrole drogowe i eliminuje możliwość posługiwania się sfałszowanymi lub nieaktualnymi dokumentami papierowymi.

Mechanizm weryfikacji elektronicznej

Funkcjonariusz podczas kontroli wprowadza do terminala mobilnego numer rejestracyjny pojazdu lub odczytuje go automatycznie poprzez system rozpoznawania tablic. W ciągu kilkunastu sekund pojawia się potwierdzenie aktualności ubezpieczenia, statusu prawnego pojazdu oraz danych właściciela. System sygnalizuje również ewentualne nieprawidłowości – na przykład opóźniony przegląd techniczny, wygasłą polisę OC lub zastrzeżenie pojazdu jako skradzionego.

Wyjątki wymagające fizycznej obecności dokumentów

Zniesienie obowiązku wożenia dokumentów nie oznacza ich unieważnienia. Papierowe wersje dowodu rejestracyjnego i certyfikatu polisy OC pozostają ważnymi dokumentami, które należy przechowywać w bezpiecznym miejscu. Podczas kontroli funkcjonariusz może zapytać o miejsce ich przechowywania – kierowca powinien znać odpowiedź na to pytanie. Wystarczającym uzasadnieniem będzie wskazanie miejsca zamieszkania lub siedziby firmy.

Tradycyjną papierową formę dokumentów trzeba okazać w następujących przypadkach:

Podróże zagraniczne

Kierowca wyjeżdżający poza granice Polski zobowiązany jest zabrać ze sobą dowód rejestracyjny i certyfikat polisy OC w formie fizycznej. Służby graniczne i policyjne innych państw nie mają dostępu do polskiego systemu CEPiK, dlatego kontrola dokumentów odbywa się w sposób tradycyjny. Dotyczy to zarówno podróży do krajów Unii Europejskiej, jak i poza obszar Schengen. W niektórych państwach dodatkowym wymaganiem jest posiadanie tzw. Zielonej Karty – międzynarodowego certyfikatu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Pojazdy zagraniczne w Polsce

Jeżeli pojazd został zarejestrowany i ubezpieczony za granicą, polski system ewidencji nie zawiera informacji o nim. Kierowca takiego auta poruszający się po polskich drogach musi mieć przy sobie pełen komplet dokumentów w formie papierowej. Brak możliwości weryfikacji elektronicznej powoduje, że funkcjonariusze stosują standardową procedurę kontroli obejmującą sprawdzenie dokumentu rejestracyjnego, ważności ubezpieczenia oraz uprawnień do kierowania pojazdem w Polsce.

Przeglądy techniczne

Wizyta na Stacji Kontroli Pojazdów w celu przedłużenia ważności badania technicznego wymaga przedstawienia dokumentów w oryginalnej formie papierowej. Diagnostyk sprawdza zgodność danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym z rzeczywistym stanem pojazdu, dlatego samo okazanie prawa jazdy nie wystarcza. Certyfikat polisy OC również podlega weryfikacji – stacja kontrolna musi potwierdzić, że pojazd objęty jest aktualnym ubezpieczeniem obowiązkowym. Po zakończeniu przeglądu diagnostyk umieszcza w dowodzie rejestracyjnym stosowną adnotację wraz z pieczęcią stacji.

Transakcje kupna-sprzedaży

Podczas sprzedaży lub zakupu pojazdu niezbędne jest fizyczne przekazanie dowodu rejestracyjnego nowemu właścicielowi. Dokument ten stanowi podstawę do zarejestrowania pojazdu na nową osobę w odpowiednim wydziale komunikacji. Bez oryginału dowodu rejestracyjnego procedura rejestracji jest niemożliwa do przeprowadzenia. Analogiczna sytuacja dotyczy przekazywania pojazdu w ramach darowizny lub dziedziczenia.