Metody wyliczania zdolności przez różne instytucje
Zdolność kredytowa nie jest wartością stałą — każda instytucja finansowa stosuje własny algorytm jej obliczania. Jedne banki przyjmują bardziej restrykcyjne kryteria, inne mniej. Choć to dla kredytobiorcy bywa rozczarowaniem (nie zawsze otrzyma tyle, ile planował), warto pamiętać, że zabezpieczenie to chroni obie strony umowy — zarówno bank, jak i samego kredytobiorcę przed nadmiernym zadłużeniem.
W uproszczeniu zdolność kredytowa to różnica między przychodami a wydatkami. Przychody to najczęściej kwota netto wynagrodzenia, natomiast wydatki już nie zawsze są tak łatwe do precyzyjnego określenia.
Do wydatków zalicza się wszelkie zobowiązania: opłaty za mieszkanie (czynsz, media), zakupy codzienne (żywność, odzież, leki) oraz istniejące zadłużenia — inne kredyty, raty, limity na kartach kredytowych, debety. Część banków przyjmuje minimalny koszt utrzymania — przykładowo 600 zł dla jednej osoby i 1000 zł dla dwóch osób w gospodarstwie domowym.
Obliczenie tej różnicy bywa trudne, zwłaszcza gdy wydatki oscylują wokół poziomu zarobków. Wówczas pomocne jest spisywanie wydatków przez kilka miesięcy — dzięki temu łatwiej oddzielić stałe koszty od wydatków uznaniowych.
Narzędzia do weryfikacji możliwości kredytowych
Najprostszym sposobem na oszacowanie własnej zdolności jest kalkulator zdolności kredytowej. Po wprowadzeniu danych (dochody, wydatki, zobowiązania) narzędzie przeprowadza symulację i wskazuje przybliżoną kwotę, na jaką można liczyć.
Zdolność zależy jednak od wielu czynników wykraczających poza podstawową rachubę. Ważny jest okres kredytowania — dłuższy czas spłaty oznacza niższe miesięczne raty, co zwiększa zdolność. Kolejnym parametrem jest oprocentowanie oraz rodzaj rat: przy ratach równych bank przyjmuje korzystniejszą symulację, przy malejących — pod uwagę brane są najwyższe raty początkowe. Liczą się także liczba osób w gospodarstwie, waluta kredytu oraz posiadanie wkładu własnego.
Warto wiedzieć, że pełną weryfikację własnej historii można wykonać poprzez zapytanie do Biura Informacji Kredytowej (BIK). Każdy raport wiąże się jednak z kosztem — zarówno finansowym, jak i punktowym. Każde zapytanie odejmuje 17 punktów rankingowych, dlatego nie należy przesadzać z ich liczbą.
Działania prowadzące do wzrostu zdolności
Poprawa sytuacji dochodowej
Najskuteczniejszym krokiem jest zwiększenie dochodów — negocjacja podwyżki, dodatkowa umowa zlecenie lub awans na wyższe stanowisko. Równie ważna jest forma zatrudnienia. Banki preferują umowy o pracę na czas nieokreślony. Osoby zatrudnione na umowę zlecenie lub prowadzące działalność gospodarczą muszą wykazać się dłuższą historią stabilnych dochodów.
Redukcja istniejących zobowiązań
Im mniej zobowiązań, tym wyższa zdolność. Warto zamknąć limit na koncie osobistym, zrezygnować z karty kredytowej, unikać poręczania cudzych zobowiązań. Jeśli posiadasz aktywny kredyt — rozważ jego wcześniejszą spłatę. To samo dotyczy rat za zakupy na raty. Choć budowanie historii kredytowej przez zaciągnięcie mniejszych zobowiązań bywa polecane, kluczowe jest regularne regulowanie płatności.
Kontrola danych w BIK również ma znaczenie — jeśli znajdują się tam nieaktualne wpisy (np. dawno spłacone zobowiązania), warto zadbać o ich usunięcie.
Optymalizacja parametrów kredytu
Korzystne jest wydłużenie okresu spłaty — przy większej liczbie rat każda z nich jest niższa, co wpływa na lepszą ocenę zdolności. Wybór rat równych zamiast malejących również działa na korzyść kredytobiorcy, ponieważ bank nie musi uwzględniać obciążenia najwyższymi ratami początkowymi.
Dodanie współkredytobiorcy lub poręczyciela
Jeśli ktoś z bliskich wyrazi zgodę na poręczenie kredytu, bank weźmie pod uwagę również jego dochody, co może znacząco zwiększyć dostępną kwotę kredytową.
