Czy orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne zastąpiło książeczkę
Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób z 2008 roku książeczka sanepidowska już nie obowiązuje. Zastąpiło ją orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, które w zupełności powinno wystarczyć pracodawcy. Mimo to wielu lekarzy nadal stosuje nieobowiązkowe książeczki, choć jest to tylko dodatkowy wydatek. Cała procedura i zakres badań sanitarno-epidemiologicznych pozostały niezmienione po wprowadzeniu ustawy.
Kto jest zobowiązany do wykonania badań sanitarnych
Badania sanitarno-epidemiologiczne są wymagane w pracy, w której istnieje możliwość przeniesienia choroby zakaźnej. Analiza próbek ma sprawdzić, czy pracownik nie jest nosicielem pałeczek duru brzusznego lub salmonelli. Lista zawodów, przy których wymagane jest orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne, jest bardzo długa. Najczęściej badania muszą wykonać osoby pracujące przy żywności, a więc pracownicy gastronomii, produkcji i dystrybucji żywności. Prowadząc restaurację, musisz zapewnić, że Twoi pracownicy posiadają aktualne orzeczenia sanitarne. Badania wymagane są także od pracowników służby zdrowia oraz osób zajmujących się dziećmi do lat 6.
Procedura uzyskania orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego
Pierwsza wizyta w stacji sanitarno-epidemiologicznej
Badania sanepidowskie wykonasz w najbliższej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Przy pierwszej wizycie przychodzisz ze skierowaniem od pracodawcy i otrzymujesz bezpłatnie trzy sterylne pojemniki, w których musisz dostarczyć próbki kału z trzech kolejnych dni. Szczególne znaczenie ma tu właściwe oznaczenie pojemników oraz przestrzeganie zasad pobierania materiału biologicznego, aby wynik badania był wiarygodny.
Czas oczekiwania na wyniki i wizyta lekarska
Na wyniki badań będziesz czekał od 1 do 3 tygodni. Po ich otrzymaniu musisz udać się z nimi do lekarza rodzinnego lub lekarza medycyny pracy. Gdy wynik będzie negatywny, lekarz wyda ci orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy. Jednak jeśli wynik badań sanepidowskich będzie pozytywny, lekarz zleci ci wykonanie dodatkowych badań i wyda orzeczenie o czasowym przeciwwskazaniu do wykonywania pracy. W takim przypadku musisz przejść leczenie i po jego zakończeniu ponownie wykonać badania kontrolne.
Koszty związane z orzeczeniem sanitarnym
Teoretycznie koszt wyrobienia orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego powinien pokryć pracodawca, jednak w rzeczywistości wygląda to zupełnie inaczej i często za badania sanitarno-epidemiologiczne będziesz musiał zapłacić sam. Zakup samej książeczki to wydatek rzędu kilku złotych, jednak jak pisaliśmy na samym początku, nie jest ona już obowiązkowa. Aktualnie koszt badania sanepidowskiego zawiera badanie materiału na nosicielstwo (60-100 złotych) oraz wizytę u lekarza medycyny pracy (50-100 złotych). Najczęściej całkowity koszt wyrobienia orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego zamyka się w 100-150 złotych. Musisz także pamiętać, że cena ta wzrośnie, gdy lekarz zleci ci wykonanie dodatkowych badań.
Obowiązek pracodawcy a praktyka
Choć przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek pokrycia kosztów badań profilaktycznych, w praktyce wielu pracodawców wymaga od kandydatów do pracy, aby ci przedstawili orzeczenie we własnym zakresie. Szczególnie dotyczy to zatrudnienia sezonowego, gdzie dynamika rekrutacji sprawia, że pracodawcy oczekują gotowych dokumentów już w momencie podjęcia pracy.
Okres ważności orzeczenia sanitarnego
Przepisy nie określają jasno okresu, po upływie którego wymagane jest ponowne wykonanie badań. Tę decyzję podejmuje lekarz w oparciu o wyniki laboratoryjne. Możemy mieć orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne ważne 2 lata, 5 lat, a nawet orzeczenie bez daty ważności. W dużej mierze zależy to od rodzaju wykonywanej pracy.
Czynniki wpływające na długość ważności orzeczenia
Lekarz, wydając orzeczenie, bierze pod uwagę charakter wykonywanych obowiązków oraz intensywność kontaktu z żywnością lub osobami szczególnie narażonymi na zakażenia. Osoby pracujące bezpośrednio przy produkcji żywności otrzymują zazwyczaj krótszy termin ważności niż te, które mają jedynie okazjonalny kontakt z produktami spożywczymi. Kolejny istotny czynnik to historia zdrowotna pracownika — wcześniejsze zakażenia bakteryjne mogą skutkować częstszymi kontrolami.
