Faktoring to usługa, z której do niedawna korzystały przede wszystkim duże firmy, a obecnie decydują się na nią także małe oraz nowo powstałe przedsiębiorstwa. Wiele osób zastanawia się, dla kogo jest to dobre rozwiązanie i kiedy warto się nim zainteresować? Czy profil działalności ma w tym wypadku znaczenie? Jakie są rodzaje faktoringu?
- Warianty faktoringu i ich specyfika
- Wykup wierzytelności jako narzędzie kontroli przepływu gotówki
- Sektory gospodarcze stosujące finansowanie wierzytelności
Warianty faktoringu i ich specyfika
Faktoring polega na powierzeniu finansowania faktur przychodowych wystawianych kontrahentom z odroczonym terminem płatności wyspecjalizowanej instytucji finansowej – faktorowi. W praktyce oznacza to, że jeśli przedsiębiorstwo wykonało zlecenie, za które zgodnie z umową wynagrodzenie ma otrzymać dopiero po dwóch lub trzech miesiącach, może przekazać taką fakturę do faktora i uzyskać środki pieniężne w ciągu jednej doby roboczej.
Usługi faktoringowe są dostępne dla wszystkich segmentów rynku – korzystać z nich mogą zarówno małe, jak i duże firmy. Firmy faktoringowe kierują swoje oferty nawet do mikroprzedsiębiorców, a więc jednoosobowych działalności gospodarczych oraz freelancerów. Co więcej, z faktoringu mogą korzystać także zupełnie nowe przedsiębiorstwa oraz start-upy, które w przeciwieństwie do dojrzałych podmiotów nie dysponują jeszcze pełną historią kredytową. Tego typu podmioty zazwyczaj nie mogą liczyć na standardowy kredyt bankowy na preferencyjnych warunkach, dlatego też faktoring stanowi dla nich atrakcyjne rozwiązanie pomostowe.
Wykup wierzytelności jako narzędzie kontroli przepływu gotówki
Aby móc dopasować odpowiednią formę finansowania do specyfiki działalności, należy najpierw zrozumieć dostępne warianty współpracy z faktorem. Podstawowe typy faktoringu obejmują:
- faktoring bez regresu (właściwy, pełny) – w tej formule faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności dłużnika i samodzielnie dochodzi należności od kontrahenta, co oznacza że przedsiębiorca może definitywnie zamknąć księgowo daną transakcję. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę tworzenia rezerw na należności wątpliwe oraz odciąża dział księgowości od monitorowania spłat;
- faktoring z regresem (niewłaściwy, niepełny) – faktor wykupuje należności od klienta, jednak nie przejmuje ryzyka ich niespłacenia, przez co w przypadku niewypłacalności dłużnika przedsiębiorstwo musi samodzielnie dochodzić należności lub zwrócić środki faktorowi. Ta forma jest zazwyczaj tańsza, ponieważ faktor nie ponosi ryzyka kredytowego związanego z odbiorcą faktury;
- faktoring mieszany – rozwiązanie hybrydowe, w którym odpowiedzialność za ściągnięcie należności dzielona jest pomiędzy faktora oraz przedsiębiorcę, zazwyczaj według wcześniej ustalonego klucza. Pozwala to elastycznie dopasować poziom ryzyka do oczekiwań obu stron umowy;
- faktoring odsetkowy – firma korzystająca z faktoringu otrzymuje zaliczkę odpowiadającą zazwyczaj 80-90% wartości faktury, a pełne rozliczenie następuje dopiero po spłacie należności przez kontrahenta. Za okres korzystania z finansowania naliczane są odsetki, których wysokość zależy od czasu rzeczywistego opóźnienia płatności;
- faktoring dyskontowy – faktor wypłaca przedsiębiorstwu od razu pełną należność pomniejszoną o ustalone opłaty, prowizję oraz dyskonto, co pozwala natychmiast uzyskać definitywną kwotę bez oczekiwania na termin płatności. Przedsiębiorca zna dokładny koszt transakcji już w momencie jej zawarcia, co ułatwia planowanie budżetu.
Widać zatem, że precyzyjne określenie w umowie faktoringu warunków współpracy ma znaczenie fundamentalne i powinno odpowiadać specyfice operacyjnej oraz strukturze należności danego przedsiębiorstwa. Firmy z rozproszonym portfelem dłużników mogą preferować faktoring bez regresu, natomiast podmioty obsługujące kilku stałych, wypłacalnych klientów mogą zoptymalizować koszty wybierając wariant z regresem.
Sektory gospodarcze stosujące finansowanie wierzytelności
Trudno jednoznacznie wskazać, który wariant faktoringu jest optymalny dla konkretnego profilu działalności, można jednak określić kategorie przedsiębiorstw, dla których tego typu finansowanie przynosi wymierne korzyści. Bez wątpienia jest to rozwiązanie szczególnie wartościowe dla firm działających w branżach charakteryzujących się podwyższonym ryzykiem niewypłacalności kontrahentów – w takich przypadkach faktoring bez regresu pozwala przenieść to ryzyko na faktora i uchronić się przed stratami wynikającymi z niezrealizowanych należności.
Faktoring powinny rozważyć także przedsiębiorstwa stosujące wydłużone terminy płatności – szczególnie wtedy, gdy odmowa odroczenia płatności mogłaby skutkować utratą klienta lub pozycji konkurencyjnej na rynku. W segmentach takich jak produkcja przemysłowa, handel hurtowy czy usługi B2B standardem są terminy 60- lub 90-dniowe, a faktoring pozwala zamienić je na natychmiastowy dostęp do kapitału obrotowego.
Faktoring stanowi również stabilne źródło finansowania bieżącej działalności dla firm, które nie dysponują wystarczającym kapitałem obrotowym lub nie mogą pozyskać tradycyjnego kredytu. Dotyczy to zwłaszcza przedsiębiorstw sezonowych, rozwijających się dynamicznie start-upów oraz podmiotów po restrukturyzacji, które potrzebują płynności finansowej mimo braku długiej historii kredytowej lub zabezpieczeń majątkowych wymaganych przez banki.
