Przedsiębiorca co miesiąc jest zobligowany do płacenia składek w Urzędzie Skarbowym oraz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, dzięki czemu może on m.in. korzystać z zasiłku chorobowego. Co się jednak stanie, kiedy zalega się z opłatami? W dzisiejszym artykule poruszymy konsekwencje zalegania z opłatami oraz odpowiemy na pytanie, czy można dostać kredyt na spłatę ZUS i US.
Przedsiębiorca musi pilnować regularnego płacenia ZUS i US, ponieważ zaległości mogą skutkować tym, że skorzystanie z płatnego zasiłku macierzyńskiego czy chorobowego będzie niemożliwe. Jeśli zadłużenia będą długotrwałe, a przedsiębiorca będzie regularnie zalegał z opłatami, to może skończyć się to egzekucją komorniczą i zajęciem konta bankowego.
Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Urząd Skarbowy mogą naliczać także odsetki, przez co wysokość długu będzie się powiększać wraz ze zwłoką. Zadłużony przedsiębiorca nie może także brać udziału w przetargach, ponieważ jego firma będzie widniała w rejestrze jako zadłużona. Najpoważniejszą konsekwencją zalegania z opłatami w powyższych instytucjach jest jednak utrata zdolności kredytowej – przedsiębiorcy mogą mieć problem z otrzymaniem kredytu dla firmy.
Jak sprawdzić stan swoich zobowiązań
Instytucje takie jak Urząd Skarbowy oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie informują aktywnie o zaległościach finansowych oraz naliczonych odsetkach. Jeśli chcemy dowiedzieć się, czy nie zalegamy z opłatami, musimy udać się do odpowiedniej placówki lub złożyć stosowny wniosek o wydanie zaświadczenia. Ponadto saldo konta w ZUS, jak i US jest dostępne na stronie PUE (Platforma Usług Elektronicznych) oraz w e-Urzędzie Skarbowym. Dostęp do tych platform wymaga zalogowania się przez profil zaufany, który umożliwia bezpieczną weryfikację tożsamości i przeglądanie wszystkich zobowiązań wobec instytucji publicznych.
Możliwości finansowania zobowiązań publicznych
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, długotrwałe zwlekanie z płatnościami może skutkować utratą zdolności kredytowej, przez którą otrzymanie kredytu może być utrudnione. W teorii można uzyskać środki na spłatę ZUS i US, jednak nie ma czegoś takiego jak kredyt na US i ZUS. Osoby, którym zależy na wyrównaniu zaległości w instytucji państwowej, najczęściej decydują się na kredyt gotówkowy, który można przeznaczyć na dowolny cel, lecz nie jest to łatwe.
Po pierwsze, o kredyt mogą wnioskować firmy, które na rynku istnieją od dłuższego czasu, co najmniej od pół roku. Zatem, jeśli firma przedsiębiorcy ma problemy finansowe już na samym początku swojej działalności, może nie otrzymać pomocy finansowej. W większości banków warunkiem otrzymania kredytu na firmę jest jednak niezaleganie ze składkami w instytucjach państwowych. Niektóre z nich zgadzają się udzielić kredyt gotówkowy, który jest bezpośrednio przelewany na konto urzędu. Warto jednak pamiętać, że przedsiębiorca jest wtedy zobowiązany przedstawić zabezpieczenie w postaci np. majątku firmy.
Alternatywne rozwiązania dla zadłużonych przedsiębiorców
Instytucje państwowe często pozwalają przedsiębiorcom rozłożyć zadłużenia na raty – to prawdopodobnie jedna z korzystniejszych dla przedsiębiorcy opcji. Kolejną opcją jest odroczenie terminu spłaty zaległych składek, a w przypadku całkowitej niewypłacalności firmy można ubiegać się o abolicję, czyli częściowe umorzenie zobowiązania. Abolicja jest rozwiązaniem dla firm znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, które nie mają szans na uregulowanie pełnej kwoty zadłużenia.
Pożyczki pozabankowe jako ostateczność
Kredyt na spłatę ZUS można otrzymać, jednak nie jest to proste, możliwe, że łatwiej byłoby złożyć wniosek o pożyczkę na spłatę składek, ponieważ instytucje pozabankowe nie oczekują zaświadczenia o zaleganiu w opłatach. Mimo większej dostępności tego typu finansowania, wiąże się ono z wysokimi kosztami – oprocentowanie pożyczek pozabankowych jest zwykle wielokrotnie wyższe niż kredytów bankowych, a okres spłaty znacznie krótszy.
Z tego względu pożyczka pozabankowa powinna być rozważana wyłącznie jako ostateczność, gdy inne metody zawiodą. Dużo lepszym wyborem będzie rozłożenie spłat na raty bezpośrednio z ZUS lub US, jeśli jest to możliwe. Takie rozwiązanie nie generuje dodatkowych kosztów związanych z obsługą zobowiązania kredytowego i pozwala zachować płynność finansową firmy na dłuższą metę.
Ryzyko spirali zadłużenia
Zaciągnięcie kredytu lub pożyczki na spłatę zobowiązań wobec ZUS i US wiąże się z dodatkowym ryzykiem. Przedsiębiorca, który ma problemy z regulowaniem bieżących składek, może nie być w stanie jednocześnie spłacać raty kredytu. W takiej sytuacji zamiast jednego zadłużenia powstają dwa, a firma wpada w spiralę długów, z której wyjście jest jeszcze trudniejsze.
Dlatego przed podjęciem decyzji o finansowaniu zewnętrznym warto dokładnie przeanalizować przyczyny powstania zaległości. Jeśli problem wynika z przejściowych trudności – np. opóźnienia w płatnościach od kontrahentów – kredyt może być rozwiązaniem. Jeśli jednak zaległości są efektem strukturalnych problemów firmy, lepiej skupić się na restrukturyzacji działalności, redukcji kosztów lub zmianie modelu biznesowego.
Konsekwencje prawne i windykacyjne
Warto pamiętać, że zarówno ZUS jak i Urząd Skarbowy dysponują rozbudowanym systemem windykacji należności. Po przekroczeniu określonego terminu płatności, instytucje te mogą wystawić tytuł wykonawczy i skierować sprawę do komornika bez konieczności uzyskiwania wyroku sądowego. Proces egzekucyjny może objąć nie tylko firmowe konta bankowe, ale również majątek osobisty przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.
Egzekucja komornicza wiąże się z dodatkowymi kosztami – opłatami egzekucyjnymi, kosztami zajęcia rachunku bankowego czy wyceny majątku. Te dodatkowe obciążenia mogą znacząco zwiększyć łączną kwotę do spłaty, dlatego tak ważne jest reagowanie na zaległości zanim trafią one do komornika.
Jak uniknąć zaległości – dobre praktyki
Najlepszym sposobem radzenia sobie z zobowiązaniami wobec ZUS i US jest ich unikanie. Przedsiębiorcy powinni systematycznie odkładać środki na pokrycie składek i podatków, traktując je jako priorytetowy koszt działalności. Warto rozważyć założenie osobnego subkonta, na które będą trafiać środki przeznaczone wyłącznie na zobowiązania publiczne.
Pomocne może być również korzystanie z usług biura rachunkowego lub księgowego, który będzie przypominał o terminach płatności i pomagał w planowaniu finansów firmy. Regularne monitorowanie stanu zobowiązań przez PUE ZUS oraz system e-US pozwala na bieżąco kontrolować sytuację i reagować na ewentualne rozbieżności, zanim przerodzą się one w poważne zaległości z odsetkami.
