Choć coraz więcej osób decyduje się na zagraniczne wakacje, biura podróży nie zawsze są w stanie utrzymać stabilność finansową. Wiele z nich boryka się z zadłużeniem, a według BIG InfoMonitor zdecydowana większość przedsiębiorstw z branży turystycznej znajduje się w słabej lub złej sytuacji ekonomicznej. Do grona firm, które nie wywiązują się z umów zawartych z klientami, dołączyło właśnie Millennium Travel International.
Oświadczenie o niewypłacalności
20 września 2018 roku do Dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego wpłynęło oświadczenie o niewypłacalności biura podróży Millennium Travel International. W momencie ogłoszenia niewypłacalności ponad 300 turystów przebywało za granicą w ramach wycieczek zorganizowanych przez tę firmę. Klienci nie mogli liczyć na zapewnienie powrotu do kraju przez organizatora, który sprzedał im pakiet turystyczny.
Podobne przypadki miały miejsce w przeszłości, co skłoniło ustawodawcę do wprowadzenia regulacji chroniących konsumentów przed skutkami upadłości organizatorów wycieczek. Nowe przepisy miały zapobiec sytuacjom, w których turyści zostawiani byli sami sobie w obcym kraju bez środków na powrót. Mechanizm ochronny sprawdza się tym lepiej, im szybciej urząd marszałkowski przekaże informację funduszowi gwarancyjnemu — wtedy ewakuacja przebiega bez zbędnej zwłoki.
Obsługa turystów za granicą
Od sezonu 2017 biura turystyczne są zobowiązane do opłacania składek ubezpieczeniowych od każdego uczestnika imprezy turystycznej na rzecz Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego. Fundusz ten stanowi zabezpieczenie finansowe, dzięki któremu opłacony przez klientów pobyt może być kontynuowany nawet w razie niewypłacalności organizatora.
Środki zgromadzone w funduszu pokrywają również koszty transportu powrotnego do Polski. W przypadku Millennium Travel International osoby przebywające w Grecji na wyspie Korfu, w Bułgarii oraz w Albanii otrzymały gwarancję bezpiecznego powrotu do domów. Mechanizm ten sprawił, że turyści nie odczuli dyskomfortu związanego z problemami finansowymi biura, które sprzedało im wycieczkę.
Mechanizm działania funduszu gwarancyjnego
Fundusz uruchamia procedurę pomocową natychmiast po otrzymaniu oficjalnego zawiadomienia o niewypłacalności organizatora turystyki. Koordynuje działania mające na celu zapewnienie ciągłości usług dla turystów znajdujących się za granicą — od utrzymania rezerwacji hotelowych po organizację lotów powrotnych. System ten eliminuje chaos i stres, jakie wcześniej towarzyszyły podobnym sytuacjom, gdy turyści musieli samodzielnie szukać środków na przedłużenie pobytu lub zakup biletu powrotnego.
Zasięg ochrony wykupionej przez klienta
Warto pamiętać, że fundusz działa wyłącznie w odniesieniu do imprez turystycznych objętych ustawą — oznacza to pakiety zawierające minimum dwie usługi turystyczne (np. nocleg plus transport). Sama rezerwacja hotelu lub lot bez dodatkowych elementów nie podlegają zabezpieczeniu. Dlatego przed zakupem wycieczki warto upewnić się, czy organizator figuruje w rejestrze prowadzonym przez marszałka województwa i regularnie odprowadza składki na fundusz gwarancyjny.
Zadłużenie sektora turystycznego
Już w pierwszej połowie 2018 roku dług branży turystycznej wzrósł o 66 milionów złotych. Oznacza to przyrost liczby firm borykających się z trudnościami finansowymi o 18% w porównaniu z okresem poprzednim. Co istotne, wśród przedsiębiorstw odpowiedzialnych za rosnące zadłużenie znajdują się także największe i powszechnie rozpoznawalne firmy turystyczne działające na polskim rynku.
Przyczyny narastających problemów finansowych
Wzrost zadłużenia branży wynika z kilku czynników. Po pierwsze, rosnąca konkurencja cenowa zmusza organizatorów do oferowania wycieczek po cenach często niższych niż koszty ich realizacji. Po drugie, klienci coraz częściej rezerwują wyjazdy w ostatniej chwili, co utrudnia planowanie i negocjowanie korzystnych warunków z kontrahentami zagranicznymi. Po trzecie, wahania kursów walut oraz nieoczekiwane zdarzenia polityczne czy klimatyczne w krajach docelowych generują dodatkowe, nieplanowane wydatki.
Dodatkowo segment turystyki masowej charakteryzuje się bardzo niskimi marżami — biura muszą sprzedać dziesiątki wycieczek, aby pokryć koszty operacyjne związane z obsługą klienta, wynajmem biura czy marketingiem. Jeśli chociaż kilka procent rezerwacji zostaje anulowanych na ostatnią chwilę lub następują nieoczekiwane podwyżki cen ze strony hoteli i przewoźników, rentowność całej działalności drastycznie spada.
Perspektywy dla branży turystycznej
Eksperci wskazują, że kondycja finansowa sektora turystycznego w Polsce wymaga głębokiej restrukturyzacji modelu biznesowego. Firmy muszą znaleźć równowagę między atrakcyjnością cenową oferty a rentownością działalności. Znaczenie ma również dywersyfikacja źródeł przychodów oraz budowanie długoterminowych relacji z dostawcami usług, co pozwala na lepsze negocjowanie warunków współpracy i unikanie nagłych skoków kosztów.
Część organizatorów stawia na sprzedaż wycieczek premium z wyższą marżą zamiast na walczenie ceną w segmencie last minute. Inni poszerzają ofertę o dodatkowe produkty — ubezpieczenia podróżne, wynajem samochodów, organizację atrakcji lokalnych — które pozwalają zwiększyć przychód przypadający na jednego klienta bez konieczności drastycznego obniżania ceny podstawowego pakietu.
