Zakres ochrony ubezpieczeniowej w przypadku zdarzeń atmosferycznych
Musisz wiedzieć, że nie zawsze huragan czy nawałnica są rozumiane identycznie przez obie strony umowy — o czym ubezpieczający rzadko myśli na etapie podpisywania polisy. Dla ubezpieczalni każda wypłata odszkodowania oznacza stratę finansową, nic dziwnego, że w wielu przypadkach próbuje ona dowieść, iż nie zaistniały warunki przewidziane w regulaminie. Na co konkretnie zwracać uwagę? Jak zabezpieczyć się przed takimi praktykami?
Przede wszystkim musisz zapamiętać, że w umowie każdej polisy dokładnie określone są warunki pogodowe, które muszą mieć miejsce, aby pieniądze zostały przekazane. Informacje te zawarte są najczęściej w OWU — Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia — z tym dokumentem musisz się szczegółowo zapoznać. Znajdują się tam również wszystkie wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Jakie konkretnie pułapki czekają na klientów? Nie zwracają oni uwagi np. na to, że w przypadku nawałnicy wiatr musi osiągać określoną minimalną prędkość, aby ubezpieczalnia uznała taką szkodę za podlegającą odszkodowaniu. Trzeba więc szukać polisy, której dolny limit prędkości wiatru jest jak najniższy — im niższy próg, tym szerszy zakres ochrony.
Nie zawsze umowa obejmuje też powódź czy uderzenie pioruna, co dla ubezpieczającego może być oczywiste. Jeśli jednak nie znajdzie takich zapisów w podpisanym przez siebie dokumencie, nie posiada podstawy prawnej do wnoszenia jakichkolwiek roszczeń. Warto pamiętać, że niektóre towarzystwa wykluczają odpowiedzialność za szkody powstałe w wyniku zamarzania wody w instalacjach, jeśli właściciel nie zadbał o odpowiednie zabezpieczenia przed zimą. Podobnie może być z zalaniem spowodowanym przez cofnięcie się wody z kanalizacji podczas ulewnych deszczy — bywa, że taki scenariusz wymaga wykupienia osobnego rozszerzenia polisy.
Wybór odpowiedniej polisy dla właścicieli nieruchomości
Co robić w takich sytuacjach? Jak rozeznać się w ofertach? Można ich szukać na własną rękę, aczkolwiek wtedy nie ma się pewności, czy pewne podstawowe warunki nie zostaną przeoczone. Nie można też liczyć na to, że ubezpieczalnia samodzielnie przedstawi wszystkie najistotniejsze dane mogące wpłynąć na Twoją decyzję.
Można jednak poszukać sprawdzonego doradcy ubezpieczeniowego. Nie takiego, który współpracuje z jednym towarzystwem ubezpieczeniowym, lecz z wieloma — mówi się wtedy, że posiada tzw. multiagencję. Na podstawie przeprowadzonego z Tobą wywiadu określi, jaki zakres ochrony będzie Ci rzeczywiście potrzebny. Oczywiście warto mu wspomnieć, że zależy Ci na zabezpieczeniu nieruchomości przed każdym rodzajem klęski żywiołowej dostępnym w ofercie.
Niezbędne jest, żeby zapytać go o wszelkie wyłączenia, czyli sytuacje, w których odszkodowanie nie zostanie Ci wypłacone. Ponadto najczęściej od takiego doradcy dostaniesz kilka ofert do przeanalizowania — możesz samodzielnie wybrać tę, która będzie najbardziej dopasowana do Twoich potrzeb i możliwości finansowych. Zwróć uwagę również na tzw. franszyzy, czyli kwoty, którą w przypadku szkody pokrywasz sam z własnej kieszeni — może to być zarówno stała kwota, jak i procent od wartości straty.
Zgłoszenie szkody i weryfikacja szkód przez rzeczoznawcę
Klęski żywiołowe i powstałe na ich skutek szkody są „medialnym” tematem, o którym informują wszystkie serwisy informacyjne. Wtedy też często ubezpieczalnie zapewniają publicznie, że wypłatą odszkodowania zajmą się najszybciej, jak to możliwe. A jak to w praktyce bywa? No cóż, różnie. Dlatego trzeba wiedzieć, jak samodzielnie przyśpieszyć sprawę i zabezpieczyć swoje interesy.
W przypadku wypłaty środków najpierw przeprowadzana jest przez rzeczoznawcę z ubezpieczalni wycena szkód. Zwykle jest ona zaniżona — musisz wiedzieć, że Ty jako klient nie musisz się z nią wcale zgodzić. Zalecane jest skorzystanie z usług wybranego przez siebie niezależnego rzeczoznawcy, który przygotuje obiektywną wycenę strat. Różnica między wyceną ubezpieczyciela a niezależnego eksperta może sięgać nawet kilkudziesięciu procent wartości szkody.
Musisz złożyć zgłoszenie szkody w terminie określonym w OWU — najczęściej wynosi on od 3 do 7 dni roboczych. Jeśli miniesz ten termin bez uzasadnionej przyczyny, ubezpieczalnia może ograniczyć wysokość świadczenia lub nawet odmówić wypłaty. W zgłoszeniu opisz dokładnie, kiedy nastąpiło zdarzenie, jakie były warunki atmosferyczne oraz w jaki sposób uszkodzone zostało mienie.
Dokumentacja szkody i zabezpieczanie mienia
Odszkodowanie można uzyskać za zniszczone mienie, wydatki związane z zakupem materiałów niezbędnych do naprawienia szkód oraz wydatki na zabezpieczenie mienia przed dalszymi uszkodzeniami. Warto więc zbierać wszystkie paragony oraz faktury, aby szczegółowo udokumentować faktycznie poniesiony koszt. Najlepiej jest też na samym początku zrobić zdjęcia wszystkim uszkodzeniom, a także zabezpieczyć przedmioty, które w wyniku klęski żywiołowej nie nadają się już do użytku. Wtedy, jeśli wizyta rzeczoznawcy jest w późniejszym terminie, można od razu przystąpić do niezbędnych prac zabezpieczających — nie czekając biernie na rozwój sytuacji.
Jeśli posiadasz zdjęcia lub nagrania z momentu trwania zdarzenia (np. z monitoringu, kamery samochodowej lub telefonu), dołącz je do zgłoszenia. Pomocne mogą być również dane meteorologiczne z lokalnej stacji pomiarowej — stanowią one dowód, że w danym miejscu i czasie faktycznie wystąpiły warunki uzasadniające uznanie zdarzenia za klęskę żywiołową w rozumieniu OWU.
Dodatkowe świadczenia i koszty towarzyszące
Większość polis przewiduje nie tylko odszkodowanie za uszkodzone mienie, ale również pokrycie tzw. kosztów pomocniczych. Mogą to być między innymi:
- Koszty wynajmu lokalu zastępczego, jeśli mieszkanie stało się tymczasowo niezdatne do użytku
- Koszty wywozu gruzu i zniszczonych przedmiotów
- Koszty zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób trzecich (np. montaż tymczasowych okiennic, ogrodzenia)
- Koszty wynajmu osuszaczy po zalaniu
Nie wszystkie z nich są objęte automatycznie — część wymaga wykupienia dodatkowego wariantu ochrony. Przed podpisaniem umowy zapoznaj się dokładnie z tym, jakie świadczenia wchodzą w skład pakietu podstawowego, a które wymagają dopłaty. Zwróć też uwagę na limity odpowiedzialności ubezpieczyciela dla poszczególnych kategorii kosztów — często suma ubezpieczenia podzielona jest na kilka pozycji z odrębnymi sublimitami.
Spory z ubezpieczycielem i odwołania
Jeżeli ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania lub uznasz, że zaproponowana kwota jest zbyt niska, masz prawo złożyć reklamację. Towarzystwo ma obowiązek udzielić odpowiedzi w ciągu 30 dni. Jeśli rozpatrzenie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego, termin może zostać wydłużony do 60 dni, pod warunkiem poinformowania Cię o tym w formie pisemnej.
Gdy reklamacja nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, możesz skierować sprawę do Rzecznika Finansowego, który działa jako niezależny organ rozpatrujący spory między klientami a instytucjami finansowymi. Ostatecznym krokiem jest postępowanie sądowe — wówczas warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w sprawach ubezpieczeniowych.
Pamiętaj, że udowodnienie zaistnienia szkody i związku przyczynowo-skutkowego z klęską żywiołową leży po Twojej stronie. Dlatego tak istotne jest gromadzenie wszelkich dowodów jeszcze przed wizytą przedstawiciela ubezpieczyciela.
