Wartość waluty najczęściej określa się przez porównanie jej kursu do dolara amerykańskiego. Spośród 180 narodowych środków płatniczych uznawanych za prawny pieniądz wiele jest zdewaluowanych do tego stopnia, że niemal straciło realną siłę nabywczą. Liczba jednostek danej waluty potrzebna do zakupu jednego dolara bardzo wyraźnie wskazuje na kondycję finansową państwa oraz stabilność jego gospodarki.
- Odniesienie kursu do dolara
- Rupia indonezyjska – najbardziej zdewaluowana waluta
- Lej mołdawski – waluta najbiedniejszego państwa europejskiego
- Dinar algierski – najsłabsza waluta afrykańska
Odniesienie kursu do dolara
Zanim przyjrzymy się najmniej wartościowym walutom, warto wyjaśnić mechanizm porównywania ich wartości względem dolara. Amerykański pieniądz nie jest najdroższą walutą — droższy pozostaje chociażby funt szterling — jednak w przeciwieństwie do wielu innych jednostek monetarnych dolar nigdy nie uległ głębokiej dewaluacji. Dominacja dolara w światowym systemie finansowym sięga ustaleń z lipca 1944 roku, kiedy podczas konferencji w Bretton Woods przedstawiciele 44 państw alianckich uzgodnili architekturę powojennego ładu walutowego. Stany Zjednoczone dysponują najbardziej stabilnym i płynnym rynkiem finansowym, co czyni dolara punktem odniesienia dla pozostałych walut — ta pozycja nie jest zagrożona ani przez inflację, ani przez problemy polityczne. Dodatkowo dolar służy jako waluta rezerwowa dla wielu banków centralnych i pozostaje głównym środkiem rozliczeń w handlu międzynarodowym, co zapobiega gwałtownym wahaniom jego wartości.
Rupia indonezyjska – najbardziej zdewaluowana waluta
Wartość rupii indonezyjskiej w stosunku do dolara wynosi obecnie 13 505,3 IDR za 1 USD, co oznacza, że chcąc zakupić 100 dolarów, trzeba dysponować kwotą przekraczającą 1,3 miliona rupii. Źródłem tego stanu rzeczy jest azjatycki kryzys finansowy z lat 1997–1998, którego konsekwencji Indonezja nie zdołała do dziś w pełni przezwyciężyć. Tak drastyczna utrata wartości rupii prowadzi do systematycznego wzrostu zadłużenia zagranicznego kraju, a negatywne skutki widoczne są w całej gospodarce. Wielu drobnych przedsiębiorców zamyka działalność, infrastruktura publiczna wymaga pilnych nakładów, które trudno sfinansować przy tak słabej walucie. Jedyną grupą zadowoloną z obecnej sytuacji są turyści zagraniczni — dla nich pobyt w Indonezji jest nadzwyczaj tani, co napędza sektor turystyczny i w pewnym stopniu łagodzi skutki ekonomiczne kryzysu.
Lej mołdawski – waluta najbiedniejszego państwa europejskiego
Wartość mołdawskiej waluty oscyluje wokół 17 lejów za jednego dolara amerykańskiego. Wydawać by się mogło, że nie jest to szczególnie niski kurs, jednak problem polega na ekstremalnej zmienności wartości leja. Kurs może się zmieniać o kilka procent w ciągu kilku tygodni, co zniechęca inwestorów i utrudnia planowanie importu oraz eksportu. Ta trudna sytuacja ma swoje korzenie w aferze bankowej z 2014 roku, kiedy doszło do masowego wypływu kapitału i upadku trzech największych banków w Mołdawii. Problem pogłębia zła sytuacja gospodarcza związana z brakiem reform strukturalnych, a także ograniczona suwerenność ekonomiczna kraju, którego rząd albo nie potrafi, albo nie chce wprowadzić niezbędnych zmian. Brak stabilności politycznej i uzależnienie od zewnętrznych źródeł finansowania sprawiają, że lej pozostaje jedną z najbardziej niepewnych walut w Europie.
Dinar algierski – najsłabsza waluta afrykańska
Dysponując 1000 dinarów algierskich, można nabyć zaledwie około 8 dolarów amerykańskich. Co istotne, istnieje uzasadniona obawa, że wartość tej waluty jeszcze spadnie w najbliższych latach. Główną przyczyną takiej sytuacji jest wszechobecna korupcja oraz autorytarny system rządów, który blokuje reformy ekonomiczne. Mogłoby się wydawać, że państwo znajdujące się wśród czołowych światowych eksporterów ropy naftowej nie powinno borykać się z problemami finansowymi. Tymczasem od momentu gwałtownego spadku cen ropy naftowej na rynkach międzynarodowych trudności fiskalne Algierii nasilają się z roku na rok. W kraju narastają nierówności społeczne, a inflacja systematycznie osłabia siłę nabywczą dinara. Rząd utrzymuje sztywny kurs walutowy, co w praktyce prowadzi do rozwoju czarnego rynku wymiany walut i jeszcze większej destabilizacji. Niedobór dewiz oraz brak otwarcia gospodarki na konkurencję zagraniczną sprawiają, że dinar algierski pozostaje jedną z najmniej stabilnych walut kontynentu afrykańskiego.
