Bitcoin jest najbardziej znaną kryptowalutą na świecie. To od niego wszystko się zaczęło. Począwszy od 2009 roku, gdy debiutował, rynek walut wirtualnych niesamowicie się rozwinął, ale to właśnie BTC wciąż cieszy się największą popularnością. Skąd wziął się jego fenomen? Co sprawiło, że wartość monety wzrosła z 0,05 dolara do prawie 69 tys. dolarów w szczytowym momencie?
Manifest Satoshiego Nakamoto jako punkt wyjścia
Wszystko za sprawą osoby lub grupy osób działających pod pseudonimem Satoshi Nakamoto i manifestu pt. „Bitcoin: Elektroniczny system pieniężny peer-to-peer”. Trafił on do sieci w październiku 2008 roku. Zawierał dokładny sposób wykorzystania sieci peer-to-peer w celu stworzenia systemu elektronicznych transakcji, który eliminował potrzebę zaufania stronom trzecim. Nakamoto wskazał w dokumencie konkretne problemy tradycyjnych systemów płatniczych — wysokie koszty transakcji, możliwość cofnięcia płatności oraz konieczność pośrednictwa instytucji finansowych.
Dzięki technologii P2P środki miały być przesyłane bezpośrednio od nadawcy do adresata, bez pośredników. To założenie przyciągnęło uwagę programistów i kryptografów, którzy dostrzegli w nim rozwiązanie problemów centralnych systemów finansowych. Manifest zainteresował wiele osób, co zaowocowało rozwojem kryptowaluty oraz powstaniem aktywnej społeczności wokół projektu.
Genesis block — narodziny sieci bitcoin
Bitcoiny nie mają fizycznego odpowiednika jak np. złoto. To raczej linijki kodu zapisane w rozproszonej księdze zwanej blockchainem, a każdy token BTC posiada własny kod identyfikujący jego pochodzenie i historię transakcji. O wartości kryptowaluty decydują ludzie — ich zainteresowanie, zaufanie i gotowość do użycia BTC jako środka wymiany lub rezerwy wartości.
Założenia opisane przez Nakamoto sprawiły, że zgromadziła się wokół niego grupa osób zainteresowanych udziałem w projekcie. Grupa ta dynamicznie rosła i z zapartym tchem obserwowała prace nad rozwojem kryptowaluty. W styczniu 2009 roku Satoshi Nakamoto wydobył na ich oczach pierwszy blok, znany jako Genesis Block, o wartości 50 BTC. Wewnątrz Genesis Block ukryty jest komunikat: „The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks” — odniesienie do artykułu z gazety The Times dotyczącego ratowania banków. Ten cytat stał się manifestem przeciwko systemowi finansowemu opartemu na instytucjach centralnych. W tym samym roku powstała sieć bitcoin, uruchomiona oficjalnie 9 stycznia 2009.
Pierwszy kurs bitcoina ustalono na podstawie kosztów wydobycia — energii elektrycznej zużytej na obliczenia komputerowe. Za 1 dolara można było wówczas nabyć 1309 BTC.
Bitcoin pizza day — pierwsze zastosowanie konsumpcyjne
22 maja 2010 roku na zawsze zapisał się w historii kryptowalut. Tego dnia programista Laszlo Hanyecz po raz pierwszy wykorzystał bitcoina w celu konsumpcyjnym i zapłacił w ten sposób za dwie pizze z Papa John’s. Transakcja opiewała na 10 tys. BTC, co odpowiadało wtedy kwocie ok. 41 dolarów. Hanyecz opublikował na forum Bitcointalk.org propozycję wymiany 10 tys. BTC za dwie duże pizze. Ofertę przyjął użytkownik o pseudonimie jercos, który zamówił pizze i dostarczył je do domu programisty. Od tamtej pory 22 maja bywa określany jako Bitcoin Pizza Day. Dzisiejsza wartość tych 10 tys. BTC to setki milionów dolarów, co czyni tę transakcję jednym z najdroższych posiłków w historii.
Powstanie giełd i dostępność dla szerszego grona użytkowników
Początkowo, aby stać się posiadaczem tokenów, trzeba było je wydobyć lub od kogoś odkupić w transakcji bezpośredniej. Kopanie bitcoinów już w tamtym czasie było procesem długotrwałym i niemożliwym dla każdego, ponieważ wymagało komputera o odpowiedniej mocy obliczeniowej oraz dostępu do taniej energii elektrycznej. Brak scentralizowanego miejsca wymiany utrudniał ocenę wartości rynkowej BTC.
Aby ułatwić zdobywanie BTC i ustanowić referencyjny kurs, w lipcu 2010 roku uruchomiono giełdę Mt. Gox. Podczas pierwszej sesji kurs BTC ustalono na 0,05 dolara. W tym czasie Mt. Gox była najpopularniejszą kryptowalutową platformą na świecie, obsługując w szczycie ponad 70% światowego wolumenu handlu bitcoinem, jednak w lutym 2014 upadła po wykryciu kradzieży około 850 tys. BTC z portfeli użytkowników. Upadek Mt. Gox wywołał kryzys zaufania, ale nie zatrzymał rozwoju ekosystemu — powstały inne giełdy, takie jak Bitstamp czy Kraken.
W międzyczasie zmienił się system wydobywania BTC — można było stosować procesory graficzne GPU zamiast procesorów centralnych CPU, co przyspieszyło proces i zwiększyło efektywność o kilkadziesiąt razy. Pojawienie się dedykowanych układów ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) jeszcze bardziej zrewolucjonizowało kopanie. Tym samym wzrosła popularność kryptowaluty oraz świadomość jej istnienia wśród szerszej publiczności.
Rekordowa wycena i stabilizacja rynku
W 2017 roku, pomimo początkowych spadków wywołanych regulacjami w Chinach, cena bitcoina dalej pięła się w górę. Był to efekt wzrostu jego popularności, rozwoju innych kryptowalut (tzw. altcoinów) oraz wzrostu zainteresowania inwestorów instytucjonalnych. W grudniu 2017 roku BTC osiągnął wartość niemal 20 tys. dolarów. W tym czasie amerykańskie giełdy CME i CBOE wprowadziły kontrakty terminowe na bitcoina, co ustabilizowało rynek i pozwoliło dużym graczom na wejście z kapitałem instytucjonalnym przy jednoczesnym zachowaniu narzędzi hedgingowych.
Rynek kryptowalutowy jest zmienny, zatem i cena BTC zmieniała się w czasie — po szczycie z grudnia 2017 nastąpił długi okres spadków zwany „krypto zimą”, kiedy cena BTC spadła poniżej 4 tys. dolarów w grudniu 2018. Trend wzrostowy był jednak doskonale widoczny w dłuższej perspektywie. W listopadzie 2021 roku bitcoin osiągnął rekordową cenę prawie 69 tys. dolarów, napędzaną rosnącym zainteresowaniem funduszy hedgingowych oraz akceptacją przez znane firmy, takie jak Tesla czy MicroStrategy.
Bitcoin w roli długoterminowego aktywa inwestycyjnego
Obecnie BTC nadal jest najpopularniejszą kryptowalutą, choć wiele osób wybiera ją raczej do inwestycji długoterminowych, traktując jako cyfrowy odpowiednik złota — „cyfrowe złoto” lub rezerwę wartości odporną na inflację walut fiatowych. Zmienność krótkoterminowa odstraszać może traderów poszukujących stabilnych zysków, ale długoterminowe wzrosty przyciągają inwestorów o horyzoncie wieloletnim.
Bitcoiny można kupić za pośrednictwem wielu platform, zarówno giełd kryptowalutowych (takich jak Binance, Coinbase, Bitbay), jak i brokerów oferujących instrumenty pochodne, np. AvaTrade. Zwykle możesz handlować BTC poprzez kontrakty CFD, a zatem spekulować na wzrostach i spadkach wartości bez posiadania fizycznego aktywa. Maksymalna wysokość dźwigni finansowej w przypadku CFD którego instrumentem bazowym jest BTC wynosi 1:2 zgodnie z regulacjami ESMA dla klientów detalicznych. Warto pamiętać, że dźwignia potęguje zarówno zyski, jak i straty, co czyni trading BTC poprzez CFD narzędziem wymagającym wiedzy i doświadczenia.
