Coraz więcej osób zwraca uwagę na to, co kupuje. Dotyczy to także kawy, która wciąż jest jednym z ulubionych napojów Polaków. Prawdziwa, dobra kawa to często wcale nie ta kupiona w hipermarkecie. Smakosze tego napoju wiedzą, jak kupić wysokiej jakości kawę i są świadomi tego, co wpływa na jej cenę.
Gdzie kupić świeżo paloną kawę i ile za nią zapłacić
Chcąc kupić kawę wysokiej jakości, trzeba przede wszystkim zrezygnować z hipermarketów. To, co znajduje się tam na półkach, często odbiega od dobrej kawy. Jedyne, co przyciąga kupujących to niska cena, a ta oczywiście nie ma przełożenia na wyjątkowy smak. Lepszym wyborem jest zakup w sklepach specjalistycznych, które zajmują się sprzedażą kaw z różnych zakątków świata i wiedzą o konkretnych gatunkach niemal wszystko. Kawa prosto z palarni kawy nie musi być droga (zobacz Java Coffee), wystarczy przejrzeć oferty sklepów internetowych. W zależności od wybranego rodzaju, kraju pochodzenia itp., dobra kawa może kosztować ok. 30–50 zł za 250 g.
Jak rozpoznać i wybrać kawę najwyższej jakości
W wyborze dobrej kawy pomaga znajomość jej rodzajów, smaków, państw, z których pochodzą. Nie ma co ukrywać, że konieczne jest też smakowanie, testowanie, jaki gatunek najbardziej nam odpowiada. Zamiast kierować się marką, warto dowiedzieć się, jak odróżnić dobrą kawę od tej, która leży na półkach w hipermarketach.
Pochodzenie geograficzne ziaren
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na kraj pochodzenia. Od tego w znacznej mierze zależy smak kawy. Niektóre państwa słyną z ziaren o aromacie karmelu, inne produkują kawy o owocowym posmaku. Ziarna z Etiopii mają zazwyczaj nuty kwiatowe i cytrusowe, podczas gdy ziarna z Brazylii charakteryzują się czekoladowym, orzechowym profilem. Wiedza o regionie uprawy pozwala przewidzieć, czy dany gatunek spełni nasze oczekiwania smakowe jeszcze przed zakupem.
Stopień wypalenia a profil smakowy
Kolejną kwestią jest stopień wypalenia. Tutaj również preferencje osobiste mają znaczenie, choć wiadomo, że mocno wypalona kawa może dawać aromat dymu. Jeśli więc zależy nam na oryginalnym smaku, lepiej decydować się na ziarna o niskim stopniu wypalenia. Wówczas kawa nie będzie taka gorzka w smaku. Jasne wypalenie (light roast) podkreśla kwasowość i naturalne aromaty owoców, średnie wypalenie (medium roast) równoważy kwasowość ze słodyczą, a ciemne wypalenie (dark roast) uwydatnia gorzkość i nuty palonych ziaren. Producenci palarni zazwyczaj podają informacje o profilu wypalenia na etykiecie, co ułatwia świadomy wybór.
Metoda obróbki ziaren kawowych
Czytanie etykiet to podstawa przy wyborze dobrej jakości kaw. Może na nich pojawić się napis natural lub washed. Odnosi się to do metody obróbki. Cechą pierwszego sposobu jest duża gęstość, słodycz, drugiego natomiast większa kwasowość. Taka wiedza pomoże w wyborze kawy, która faktycznie może nam smakować. Ma to ogromne znaczenie, kiedy dopiero testujemy różne gatunki i wciąż nie znaleźliśmy tego najlepszego dla siebie. Metoda honey (miodowa) stanowi trzecią opcję — znajduje się gdzieś pomiędzy natural a washed, dając zarówno słodycz jak i czystość smaku. W przypadku ziaren przetwarzanych metodą natural owoc kawowca wysycha na ziarnie, co sprawia że cukry przenikają głębiej, nadając intensywniejszy, słodszy charakter. Przy metodzie washed owoc jest usuwany zaraz po zbiorze, dzięki czemu kawa zyskuje większą klarowność i przejrzystość nut smakowych.
Kawa speciality jako najwyższy standard jakości
Niektórzy za dobrą kawę uznają wyłącznie tę określaną jako speciality. Czym się ona charakteryzuje? Decydując się na taką kawę, smakosze dostają gwarancję najwyższej jakości. Aby móc dany gatunek zaliczyć do speciality, konieczne jest spełnienie wielu wymagań i uzyskania konkretnej liczby punktów w specjalnej skali. Ocenę przeprowadza licencjonowany Q Grader — certyfikowany degustator kawy, który sprawdza każdy aspekt ziarna: od wyglądu zewnętrznego, przez zapach suchego i mokrego fuszu, po smak, teksturę i czystość. Kawa musi uzyskać minimum 80 punktów na 100 możliwych, aby zostać zakwalifikowana jako speciality. Taka kawa to zapewnienie o świeżym zbiorze ziaren, świeżym wypaleniu, czystym i wyjątkowym smaku. Jest ona niemal pozbawiona wad, można pić kilka jej filiżanek w ciągu dnia, bez obawy o problemy zdrowotne. Taka kawa to najwyższa jakość, ale i różnorodność. Wiele gatunków można zaliczyć do speciality. Są one oceniane przed szereg specjalistów, zanim zostaną uznane za takie wyjątkowe kawy, przez co można mieć pewność, że naprawdę kupuje się ziarna z najlepszych upraw na świecie. Certyfikacja speciality obejmuje również warunki uprawy — plantacje muszą znajdować się na odpowiedniej wysokości (zazwyczaj powyżej 1200 m n.p.m.), zbiór odbywa się ręcznie, a przetwarzanie ziaren spełnia rygorystyczne standardy jakościowe.
Dlaczego świeżość kawy z palarni ma znaczenie
Kiedy mówimy o świeżości kawy, nie chodzi tylko o datę ważności. Prawdziwa świeżość to kawa wypaloną nie wcześniej niż 2–4 tygodnie przed zakupem. Po wypaleniu ziarna przez około 48 godzin uwalniają dwutlenek węgla — proces ten nazywa się degassing. Dopiero po tym czasie kawa osiąga optymalny profil smakowy. Z drugiej strony, po upływie miesiąca od wypalenia ziarna zaczynają tracić aromaty lotne, stając się płaskie w smaku. Palarnie kawy zazwyczaj podają dokładną datę wypalenia na opakowaniu, co pozwala konsumentowi kupić produkt w szczycie smakowym. Kawa z supermarketu często leży na półkach miesiącami — nawet jeśli teoretycznie jest jeszcze w terminie ważności, jej aromaty zdążyły ulec degradacji. Świeżość ziaren ma bezpośredni wpływ na bogactwo smaku, intensywność aromatu i ogólne doświadczenie picia kawy.
Jak przechowywać kawę aby zachować jej jakość
Zakup dobrej kawy to dopiero połowa sukcesu — równie ważne jest jej odpowiednie przechowywanie. Ziarna powinny być trzymane w szczelnym pojemniku, z dala od światła, wilgoci i ciepła. Najlepiej sprawdzają się nieprzezroczyste pojemniki ceramiczne lub metalowe z zamknięciem zapewniającym odcięcie dostępu powietrza. Nie należy przechowywać kawy w lodówce ani zamrażarce — różnice temperatur powodują kondensację wilgoci, która niszczy strukturę ziarna. Mielenie kawy tuż przed parzeniem to kolejny sposób na zachowanie świeżości — zmielone ziarna tracą aromaty wielokrotnie szybciej niż całe. Jeśli nie posiadamy młynka, lepiej kupować mniejsze opakowania kawy mielonej i zużywać je w ciągu tygodnia. Otwarte opakowanie kawy ziarnistej powinno być zużyte w ciągu 3–4 tygodni, aby smak pozostał optymalny.
