Narodziny włoskiego giganta motoryzacyjnego
Fabrica Italiana Automobil Torino, czyli Fiat, powstał 11 lipca 1899 roku w Turynie. Pierwszym pojazdem opuszczającym zakłady był Fiat 3 1/2 HP – konstrukcja o mocy zaledwie 3,5 konia mechanicznego, wyposażona w dwucylindrowy silnik. Tempo rozwoju przedsiębiorstwa pozwoliło na wprowadzenie do oferty już 16 modeli samochodów osobowych w 1905 roku, co stawiało firmę w czołówce europejskich producentów.
Rok 1908 przyniósł wyprodukowanie 1000 egzemplarzy Fiata 1 Fiacre z nowatorskim układem silnika „barca” ze zintegrowaną skrzynią biegów. Przełomowy model Tipo z 1910 roku wprowadził po raz pierwszy akumulatory do wyposażenia fabrycznego, eliminując konieczność ręcznego rozruchu korbą.
Fiat 509 z 1925 roku – dostępny jako limuzyna, kabriolet lub coupe – należał do pierwszych samochodów sprzedawanych na raty na świecie. Model 508 z 1932 roku zdobył popularność dzięki konkurencyjnej cenie i oszczędnemu spalaniu na poziomie 6–7 litrów benzyny na 100 kilometrów. Największym sukcesem okazał się jednak 500 („Topolino”) z 1936 roku – pojazd o zaokrąglonej, nowoczesnej karoserii, mieszczący dwie dorosłe osoby. Silnik o pojemności zaledwie 569 cm³ zapewniał prędkość maksymalną 85 km/h.
Dla polskiej motoryzacji przełomowym momentem był 1973 rok, gdy rozpoczęto produkcję modelu 126p na terenie kraju, co zapoczątkowało masową motoryzację społeczeństwa.
Maluch – jak Fiat 126p zmienił polskie drogi
Ten model wyróżnia się wśród całej produkcji włoskiego koncernu szczególnym sentymentem Polaków. Produkowany od 1972 do 2000 roku, ukształtował krajobraz polskich dróg na dziesięciolecia. Przed wprowadzeniem „Malucha” samochód pozostawał dobrem luksusowym, niedostępnym dla większości rodzin. Model 126p zmienił tę sytuację dzięki przystępnej cenie – po zakupie przez Polskę licencji produkcyjnej nasze drogi stopniowo zapełniały się prywatnymi pojazdami.
Wpływ na rozwój motoryzacji w Polsce
Fiat 126p zdemokratyzował dostęp do motoryzacji w czasach gospodarki niedoboru. Jego produkcja w zakładach FSM w Bielsku-Białej oraz Tychach pozwoliła na ominięcie wieloletnich kolejek na importowane pojazdy. Mimo skromnych parametrów technicznych – silnik umieszczony z tyłu o pojemności 650 cm³, niewielka przestrzeń bagażowa wynosząca 40 litrów – model ten służył polskim rodzinom jako podstawowe środkło transportu przez niemal trzy dekady. W szczytowym okresie produkcji z linii montażowych wyjeżdżało rocznie ponad 100 tysięcy egzemplarzy. Dziś historia polskiej produkcji samochodowej obejmuje również działalność FSO, które również odegrało ważną rolę w motoryzacji kraju.
Równowaga między ceną a jakością – Fiat Punto
Zaprezentowany w 1993 roku w Turynie, Punto należy do najpopularniejszych modeli w historii Fiata. Klucz do sukcesu stanowiło zachowanie równowagi między wydajnością silnika, jakością wykonania, komfortem prowadzenia a wysokością kosztów eksploatacji. Model ten trafiał w potrzeby kierowców poszukujących niezawodnego samochodu segmentu B w rozsądnej cenie. Pierwsza generacja sprzedała się w nakładzie przekraczającym 3,5 miliona egzemplarzy, co czyni ją jednym z najpopularniejszych aut kompaktowych lat 90. Punto oferowano z gamą silników benzynowych (od 1.1 do 1.8 litra) oraz wysokoprężnych (od 1.7 do 1.9 litra), co pozwalało dopasować pojazd do indywidualnych potrzeb użytkownika.
Prestiżowa limuzyna – Fiat 130
Model ten reprezentuje ostatnią próbę Fiata w walce o segment luksusowych limuzyn z takimi producentami jak Mercedes czy BMW. Wyposażenie pojazdu dorównywało konkurencji – automatyczna skrzynia biegów, klimatyzacja, elektryczne szyby, hamulce tarczowe na wszystkich kołach. Osiągi pozostawały zbliżone dzięki sześciocylindrowemu silnikowi o pojemności 3,2 litra generującemu 165 koni mechanicznych, natomiast cena była o kilkanaście procent niższa. W swoim czasie nie osiągnął komercyjnego sukcesu, na jaki zasługiwał – wyprodukowano zaledwie 15 tysięcy egzemplarzy w latach 1969–1977. Współcześnie zyskuje coraz szersze grono miłośników motoryzacji klasycznej, którzy doceniają włoską elegancję wykonania i charakterystyczny design nadwozia.
Perspektywy rozwoju włoskiej marki
W lipcu 2018 roku koncern Fiata zmuszony został pożegnać dotychczasowego dyrektora generalnego Sergio Marchionne, który przez 14 lat kierował przekształceniem firmy z zagrożonego upadłością producenta w rentownego gracza na rynku motoryzacyjnym. To wydarzenie postawiło pod znakiem zapytania przyszłość przedsiębiorstwa. Nowym szefem koncernu został Mike Manley, dotychczas odpowiedzialny za markę Jeep, który zadeklarował realizację ustalonego w czerwcu planu produkcyjnego bez istotnych zmian. Decyzja ta wywołała dyskusję wśród analityków branżowych – część z nich wskazywała na potrzebę rewizji strategii w obliczu zmian na rynku.
Restrukturyzacja gamy modelowej
Europejska oferta zostanie ograniczona do modelu Panda oraz różnych wersji 500. Oznacza to rezygnację między innymi z Fiata Tipo, który nie przyniósł oczekiwanych rezultatów sprzedażowych w segmencie C. Oficjalnie potwierdzono także brak następcy dla modelu Punto, co kończy ponad 25-letnią historię tego oznaczenia w gamie producenta. Decyzja ta wynika z analizy rentowności poszczególnych linii produktowych – Fiat koncentruje się na modelach osiągających najwyższe marże zysku.
Nowe warianty i elektryfikacja
Tradycyjna odmiana 500 pozostanie w ofercie jako hołd dla klasycznego designu zapoczątkowanego w latach 50. XX wieku. Równolegle pojawić ma się nowy wariant – 500 Giardiniera, pięciodrzwiowy pojazd stanowiący odpowiedź na MINI Clubmana, który ma przyciągnąć klientów poszukujących większej przestronności bez rezygnacji z kompaktowych wymiarów. Koncern zamierza położyć większy nacisk na rozwiązania ekologiczne – poszczególne modele zyskają elektryczne i hybrydowe wersje napędowe, odpowiadając na rosnące wymagania dotyczące emisji spalin w Unii Europejskiej. Wersja w pełni elektryczna Fiata 500e oferuje zasięg do 320 kilometrów na jednym ładowaniu, co czyni ją konkurencyjną wobec innych elektryków miejskich.
