Nowe środki na infrastrukturę żywieniową w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu”
Rząd przyjął rozporządzenie umożliwiające realizację zadań przewidzianych w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu”. Premier Mateusz Morawiecki poinformował o decyzji na wspólnej konferencji prasowej z minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbietą Rafalską oraz minister edukacji narodowej Anną Zalewską.
Program zakłada doposażenie i poprawę standardu działających szkolnych stołówek, uruchomienie tych, które dotąd nie mogły funkcjonować, a także utworzenie nowych. Zaadaptowane i wyposażone mają być również szkolne jadalnie. Z budżetu państwa na realizację tych celów w latach 2019-2023 przeznaczono 200 mln zł.
Szkoły potrzebujące wsparcia mogą składać wnioski do 15 kwietnia. Decyzje o akceptacji podejmie urząd wojewódzki do końca maja, dzięki czemu środki finansowe trafią do samorządów najpóźniej do końca czerwca. Harmonogram został tak zaprojektowany, aby żadna placówka nie traciła czasu na oczekiwanie — procedura administracyjna zamyka się w ciągu dwóch miesięcy od złożenia dokumentacji.
Maksymalna kwota wsparcia wynosi 80 tys. zł na doposażenie i poprawę standardu stołówek szkolnych lub 25 tys. zł na adaptację, poprawę standardu i wyposażenie pomieszczeń przeznaczonych do spożywania posiłków. Środki można przeznaczyć na zakup sprzętu kuchennego, modernizację pomieszczeń sanitarnych przylegających do jadalni, wymianę instalacji wodno-kanalizacyjnej lub zakup mebli do jadalni. Wnioskodawca składa szczegółowy kosztorys inwestycji, który urząd wojewódzki weryfikuje pod kątem zgodności z wytycznymi programu. Jeśli wartość robót przekracza przyznaną dotację, samorząd musi pokryć różnicę z własnych zasobów.
Zmiany w prawie dotyczącym wyrobów tytoniowych
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Po wejściu w życie nowelizacji Państwowa Inspekcja Sanitarna uzyska prawo poboru próbek papierosów bezpośrednio w miejscach produkcji.
Obecnie próbki pobierają sami producenci, co budzi wątpliwości dotyczące obiektywności kontroli jakości — podmiot kontrolujący i kontrolowany są tożsame. Mechanizm samokontroli generuje ryzyko manipulacji wynikami badań, zwłaszcza gdy producent chce uniknąć sankcji za przekroczenie dopuszczalnych limitów substancji smolistych, nikotyny lub tlenku węgla. W praktyce oznacza to, że firma może dostarczyć do laboratorium próbkę nietypową dla całej partii produkcyjnej.
Po wprowadzeniu zmian próbki będzie pobierać sześciu państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych, odpowiedzialnych za nadzór nad firmami produkującymi wyroby tytoniowe. Chodzi o stacje w powiatach augustowskim, grójeckim, poddębickim, poznańskim, radomskim oraz w Krakowie. Celem nowelizacji jest poddanie weryfikacji poziomu wydzielanych substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla w dymie papierosowym. Inspektor sanitarny pojawia się w zakładzie bez uprzedzenia, pobiera losową próbkę z linii produkcyjnej i niezwłocznie przekazuje ją do akredytowanego laboratorium. Wynik badania staje się podstawą decyzji administracyjnej — w przypadku stwierdzenia niezgodności producent może zostać ukarany grzywną lub nakazem wstrzymania sprzedaży konkretnej serii wyrobów.
Zgodnie z projektowaną nowelizacją producenci i importerzy wyrobów tytoniowych będą musieli również uzyskać specjalny identyfikator. Zostaną także zobowiązani do śledzenia ruchu i pochodzenia wyrobów tytoniowych, co ułatwi sprawdzanie, czy pochodzą z legalnego źródła. System śledzenia opiera się na unikalnych kodach nanoszonych na opakowania jednostkowe — każda paczka papierosów otrzymuje numer seryjny rejestrowany w centralnej bazie danych. Dzięki temu organy celne i skarbowe mogą w czasie rzeczywistym identyfikować podejrzane partie towaru, które mogły zostać przemycone lub wyprodukowane poza oficjalnym obiegiem. W dłuższej perspektywie nowelizacja ma zwiększyć wpływy budżetowe z akcyzy na wyroby tytoniowe poprzez ograniczenie szarej strefy.
Mechanizm awaryjny dla Irlandii Północnej
Premier Wielkiej Brytanii Theresa May podczas wizyty w Belfaście zapowiedziała, że liczy na wypracowanie zmian w mechanizmie awaryjnym dla Irlandii Północnej. Wyraziła determinację w sprawie uniknięcia powrotu granicznej infrastruktury między oboma państwami. Jednocześnie premier zaznaczyła, że planowane zmiany w umowie wyjścia z Unii Europejskiej nie mają na celu usunięcia mechanizmu, lecz podkreślenie jego tymczasowego charakteru.
Mechanizm awaryjny, zwany również backstopem, ma działać tylko wtedy, gdy Wielka Brytania i Unia Europejska nie osiągną porozumienia handlowego przed końcem okresu przejściowego. Jego zadaniem jest zapobieżenie powstaniu fizycznej granicy między Irlandią Północną a Republiką Irlandii — scenariusz ten mógłby zagrozić procesowi pokojowemu zapisanemu w porozumieniu wielkopiątkowym z 1998 roku. Krytycy backstopu obawiają się jednak, że stanie się on rozwiązaniem trwałym, wiążąc Wielką Brytanię z unijną unią celną na czas nieokreślony. Theresa May starała się przekonać unionistów z Demokratycznej Partii Unionistów (DUP), że rząd dopilnuje wpisania do umowy wyjścia klauzuli wygaśnięcia mechanizmu awaryjnego po ustalonym okresie lub po spełnieniu konkretnych warunków politycznych.
