Nieustanny rozwój Giełdy Papierów Wartościowych sprawia, że rynek polski zaczyna być dostrzegany i doceniany na rynkach zagranicznych. Co planowane jest w ramach strategii #GPW2022? W jaki sposób polska giełda chce „dogonić” najbardziej rozwinięte gospodarki świata?
Struktura i zakres działalności Grupy Kapitałowej GPW
Grupa Kapitałowa GPW należy do jednej z najszybciej rozwijających się giełd w Europie oraz stanowi największą giełdę instrumentów finansowych w Europie Środkowej i Wschodniej. Oferuje obrót wieloma klasami aktywów — od akcji i obligacji, przez prawa poboru, aż po opcje i kontrakty terminowe. Różnorodność ta sprawia, że polski rynek kapitałowy obsługuje zarówno potrzeby inwestorów indywidualnych, jak i instytucjonalnych funduszy. Pozycjonowanie się wśród europejskich liderów wymaga jednak ciągłego rozwoju infrastruktury technologicznej oraz pogłębiania płynności rynku.
Najważniejszym podmiotem GK GPW pozostaje Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, która pełni funkcję głównego kanału pozyskania kapitału na rozwój przedsiębiorstw i samorządów. Prężnie rozwijającymi się spółkami zależnymi Giełdy są BondSpot SA (specjalizująca się w obrocie obligacjami), Towarowa Giełda Energii SA (obsługująca rynki surowcowe i energetyczne), Instytut Rynku Kapitałowego WSE Research SA (prowadzący badania analityczne), WSE InfoEngine SA (rozwijająca rozwiązania danych rynkowych), WSE Services SA (świadcząca usługi pomocnicze) oraz Instytut Analiz i Ratingu SA (dostarczający niezależne oceny kredytowe).
Przy okazji warto podkreślić, że GPW nie tylko organizuje polski rynek kapitałowy, ale również intensywnie wspiera edukację inwestorów i emitentów. Realizowane są programy szkoleniowe, webinary oraz konferencje poświęcone nowoczesnym instrumentom finansowym. Obecnie jednym z głównych projektów giełdy jest strategia rozwoju #GPW2022, która wyznacza priorytetowe kierunki transformacji całej Grupy Kapitałowej.
Cel i założenia strategii #GPW2022
Giełda Papierów Wartościowych planuje stanąć do rywalizacji z 24 najbardziej rozwiniętymi gospodarkami świata. Impulsy do opracowania tej strategii pojawiły się na skutek przekwalifikowania Polski z rynków rozwijających się do rozwiniętych przez globalną agencję indeksową FTSE Russell. Decyzja ta wywołała presję na dostosowanie standardów operacyjnych, jakości danych oraz szerokości oferty produktowej do wymogów stosowanych w krajach takich jak Wielka Brytania, Niemcy czy Japonia.
Strategia #GPW2022 została opracowana z myślą o umocnieniu pozycji polskiej giełdy na arenie międzynarodowej. Zawiera cele w trzech głównych obszarach: zwiększenie atrakcyjności rynku dla zagranicznych inwestorów instytucjonalnych, rozszerzenie oferty produktowej o nowe instrumenty finansowe oraz podniesienie poziomu transparentności i jakości raportowania emitentów. Elementem wyróżniającym stało się również uruchomienie platform łączących inwestorów z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, które dotychczas miały utrudniony dostęp do kapitału publicznego. Warszawa chce w ten sposób odtworzyć sukces giełd rozwiniętych, gdzie segment MŚP stanowi żywotny poligon innowacyjności i wzrostu gospodarczego.
Szczegółowy katalog 14 inicjatyw strategicznych GPW
Za zgodą Rady Giełdy przedstawiono 14 inicjatyw strategicznych, które określają plany na dynamiczny rozwój GK GPW do 2022 roku:
Rozwój rynku pierwotnego — platforma GPW Growth
Rozwój Rynku Pierwotnego (GPW Growth) to program edukacyjny wspierający rozwój przedsiębiorstw z sektora MŚP, który obejmuje szkolenia z zakresu raportowania finansowego, investor relations oraz obowiązków spółek publicznych. Dedykowane warsztaty mają pomóc firmom przejść przez proces debiutu giełdowego oraz rozwijać relacje z inwestorami po notowaniach. Praktyczną wartością dodaną jest cykl webinarów prowadzonych przez doradców IPO, trenerów komunikacji biznesowej oraz specjalistów ds. compliance, którzy omawiają typowe błędy popełniane przez początkujących emitentów.
Infrastruktura pożyczek papierów wartościowych
System Pożyczek Papierów Wartościowych zakłada promocję i zwiększenie skali pożyczek papierów wartościowych. Wprowadzenie centralnego rejestru pożyczek oraz uproszczonego systemu zabezpieczeń ma zmniejszyć koszty transakcyjne i zwiększyć dostępność instrumentów do krótkiej sprzedaży. W założeniu system operuje na zasadzie jednolitego nettingu codziennego, co minimalizuje ekspozycję kredytową pomiędzy uczestnikami. Ponadto automatyzacja kolaterału (zabezpieczenia) w postaci środków pieniężnych lub bonów skarbowych ma przyspieszyć rozliczenia i obniżyć ryzyko operacyjne.
Instrumenty pochodne — rozbudowa oferty kontraktowej
Rozwój Instrumentów Pochodnych przewiduje wprowadzenie nowych kontraktów terminowych opartych na indeksach sektorowych, kursach walut oraz surowcach. Rozbudowa oferty opcji europejskich i azjatyckich na akcje o wysokiej kapitalizacji ma przyciągnąć inwestorów stosujących strategie zabezpieczające. Szczególny nacisk położono na sektory technologiczny, energetyczny i bankowy, gdzie zmienność notowań stwarza naturalne zapotrzebowanie na narzędzia hedgingowe.
Platforma transakcyjna dla rynku niepublicznego — GPW Private Market
GPW Private Market to platforma łącząca spółki z inwestorami na rynku niepublicznym. Przedsiębiorstwa mogą pozyskiwać kapitał przed debiutem giełdowym, a inwestorzy zyskują dostęp do firm o wysokim potencjale wzrostu w fazie rozwoju. Transakcje są rejestrowane w rejestrze blockchain, co zapewnia niezmienność zapisów własnościowych i redukuje koszty notarialnej weryfikacji. System udostępnia również mechanizm licytacji wtórnej, dzięki któremu pierwsi inwestorzy mogą sprzedawać udziały innym uczestnikom rynku przed oficjalnym IPO.
Fundusz seed dla ekosystemu venture capital — GPW Venture
GPW Venture przewiduje stworzenie instrumentu finansowego aktywizującego rozwój rynku venture capital. Fundusz seed lub fundusz funduszy ma inwestować w innowacyjne start-upy technologiczne, sprzyjając budowie ekosystemu przedsiębiorczości innowacyjnej. Priorytetem są sektory FinTech, MedTech, CleanTech oraz cyberbezpieczeństwo. Planuje się partnerstwo z akceleratorami biznesu, uniwersytetami technicznymi oraz zagranicznymi funduszami VC, aby zapewnić przepływ wiedzy, kapitału i dostęp do rynków eksportowych dla młodych spółek.
Rozszerzenie funkcjonalności BondSpot
Rozwój Rynku BondSpot zakłada rozbudowę platformy obrotu obligacjami korporacyjnymi i komunalnymi. Wprowadzenie ustandaryzowanych formatów emisji, uproszczonych procedur rejestracyjnych oraz narzędzi do śledzenia cen wtórnych ma podnieść płynność i transparentność segmentu dłużnego. Dodatkowo emitentom udostępnione zostaną szablony prospektów emisyjnych oraz automatyczne moduły weryfikacji zgodności z wymogami nadzorczymi, co skróci czas przygotowania dokumentacji z kilku miesięcy do kilku tygodni.
Wskaźniki referencyjne dla rynku pieniężnego i obligacji — Warsaw Repo Rate, Bondspot Benchmark
Warsaw Repo Rate, Bondspot Benchmark to wprowadzenie dwóch wskaźników referencyjnych dla rynku obligacji oraz pieniężnego. Warsaw Repo Rate odzwierciedla koszty finansowania na rynku repo, Bondspot Benchmark dostarcza odniesienia dla wyceny długu. Oba wskaźniki będą publikowane codziennie według metodologii zatwierdzonej przez organ nadzorczy. Warsaw Repo Rate ma zastąpić nieformalny POLONIA w niektórych zastosowaniach, podczas gdy Bondspot Benchmark pozwoli emitentom detalicznych obligacji wyceniać kupony w oparciu o weryfikowalną krzywą dochodowości. Publikacja odbywać się będzie o godzinie 10:00 każdego dnia roboczego w formacie XML dostępnym przez API.
Agencja ratingowa dedykowana sektorowi MŚP — Instytut Analiz i Ratingu
Instytut Analiz i Ratingu upowszechnia obiektywne oceny kredytowe (ratingowe) dla małych i średnich emitentów. Certyfikowane ratingi mają zwiększyć zaufanie inwestorów do obligacji firm, które nie posiadają ocen od dużych agencji międzynarodowych. Model biznesowy Instytutu przewiduje finansowanie części ocen ze środków publicznych (dotacje unijne na rozwój rynku kapitałowego), co obniża bariery wejścia dla emitentów. Skala ocen obejmuje 10 stopni — od AAA (najwyższa wiarygodność) do D (default) — i jest aktualizowana kwartalnie na podstawie danych sprawozdawczych oraz wywiadów z zarządem spółki.
Raportowanie strukturalne w formacie XBRL — GPW Data
GPW Data to standardy raportowania biznesowego oparte na XBRL oraz inne formaty strukturyzowane. Ujednolicenie danych sprawozdawczych ułatwi automatyczną analizę wyników finansowych emitentów, co skróci czas podejmowania decyzji inwestycyjnych. System GPW Data wymaga od spółek przekazywania raportów okresowych i skonsolidowanych w plikach XML zgodnych z taksonomią Komisji Nadzoru Finansowego. W efekcie analitycy będą mogli generować porównania wieloletnie, wskaźniki branżowe oraz testy stress w czasie rzeczywistym, bez ręcznego przepisywania tabel.
Narzędzie do pomiaru kosztów realizacji zleceń — GPW TCA TOOL
GPW TCA TOOL przewiduje stworzenie narzędzi do analizy kosztów transakcyjnych (Transaction Cost Analysis). Inwestorzy instytucjonalni zyskają możliwość porównania rzeczywistych kosztów wykonania zleceń z benchmarkami rynkowymi, co pozwoli optymalizować strategie zarządzania portfelem. Aplikacja TCA wyodrębnia pięć składników kosztu: spread bid-ask, odchylenie od ceny VWAP, opłaty maklerskie, podatek od transakcji oraz koszt market impact. Dane historyczne gromadzone są w hurtowni danych przez 10 lat, umożliwiając analizę trendów i budowę modeli predykcyjnych dla algorytmów transakcyjnych.
Platforma OTF dla niepublicznych emisji — Zorganizowana Platforma Obrotu
Zorganizowana Platforma Obrotu (OTF) to uruchomienie platformy umożliwiającej obrót instrumentami niepublicznymi lub emisjami o ograniczonej płynności. OTF dostosuje się do dyrektywy MiFID II, zapewniając elastyczne zasady organizacji obrotu i dopasowanie do potrzeb segmentu korporacyjnego. W odróżnieniu od rynku regulowanego, OTF dopuszcza negocjacje cen przed zawarciem transakcji oraz selektywny dostęp uczestników (model invite-only). Emitentom pozwala to na prywatną alokację akcji lub obligacji wśród węższego grona inwestorów instytucjonalnych bez upublicznienia pełnych danych finansowych.
Aukcyjna alokacja przepustowości infrastrukturalnej — Platforma Aukcyjna Usług Infrastrukturalnych
Platforma Aukcyjna Usług Infrastrukturalnych to narzędzie do elektronicznego organizowania aukcji usług związanych z infrastrukturą (np. przydziału przepustowości w sieciach przesyłowych). Przejrzyste mechanizmy aukcyjne mają zmniejszyć ryzyko preferowania wybranych uczestników. Algorytm aukcji uwzględnia zarówno cenę zgłoszoną przez oferenta, jak i cechy techniczne oferty (np. lokalizację punktu odbioru energii), co pozwala operatorowi sieci wybrać rozwiązanie optymalne pod względem bezpieczeństwa i kosztów. Wszystkie oferty rejestrowane są w rozproszonym rejestrze, dostępnym post factum dla Urzędu Regulacji Energetyki.
Izba rozliczeniowa dla instrumentów OTC — Rozliczanie Transakcji OTC
Rozliczanie Transakcji OTC obejmuje rozbudowę funkcji rozliczeniowych dla instrumentów pozagiełdowych. Centralna izba rozliczeniowa będzie obsługiwać swapy procentowe, walutowe oraz kontrakty forward, co obniży ryzyko kontrahenta i zwiększy bezpieczeństwo rynku. Izba działa jako centralna strona transakcji (CCP), przyjmując zobowiązania od obu kontrahentów i wymagając depozytów zabezpieczających (initial margin oraz variation margin). W sytuacji niewypłacalności jednej ze stron, CCP pokrywa stratę z funduszu gwarancyjnego zasilanego składkami wszystkich uczestników.
Rynek wtórny surowców i odpadów — Platforma Handlu Odpadami i Surowcami Wtórnymi
Platforma Handlu Odpadami i Surowcami Wtórnymi stanowi elektroniczny rynek obrotu odpadami przemysłowymi i surowcami pochodzącymi z recyklingu. Standaryzacja jakości materiałów i przejrzyste notowania cenowe mają wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym. Platforma definiuje klasy jakościowe dla surowców takich jak złom stalowy, aluminium wtórne, tworzywa sztuczne PET, papier makulaturowy oraz szkło kolorowe. Ceny są kwotowane w złotych za tonę i aktualizowane w trybie continuous trading w godzinach 9:00–16:30. Integracja z systemem CEEB (baza danych o odpadach) umożliwia automatyczną weryfikację zgodności transakcji z przepisami środowiskowymi.
Ponadto kolejne inicjatywy strategiczne zostaną przedstawione przez GPW na początku 2019 roku, rozszerzając pakiet działań o dodatkowe obszary — takie jak platformy zrównoważonego finansowania (zielone obligacje) oraz mechanizmy wspierające płynność rynku akcji o małej kapitalizacji. Planowane są również konsultacje ze środowiskiem inwestorów zagranicznych w celu weryfikacji, czy propozycje GPW odpowiadają realnym oczekiwaniom globalnych funduszy wobec rynków Europy Środkowej.
