Bank Światowy zaktualizował ranking dotyczący indeksu kapitału ludzkiego. Według oceny jego specjalistów, Polska pod względem inwestycji w ludzi dla poprawy gospodarki jak najbardziej ma powody do zadowolenia.
Czym jest indeks kapitału ludzkiego
Indeks kapitału ludzkiego (w skrócie HCI od „human capital index”) to wskaźnik, który pozwala określić w jaki sposób inwestycja w ludzi poprawia produktywność gospodarki. W ten sposób dokonuje się jakościowego pomiaru rozwoju i otrzymuje obraz tego, jak finansowe środki przekładają się na poprawę jakości życia.
Jak podkreśla Jim Yong Kim, szef Banku Światowego, dążąc do gospodarczego wzrostu, rządy skupiają się przede wszystkim na inwestowaniu w kapitał fizyczny, czyli infrastrukturę, natomiast ludzki kapitał to kwestia często zaniedbywana. Jest to oczywisty błąd, ponieważ wiedza, doświadczenie, umiejętności, zdrowie, a nawet rzecz tak prozaiczna jak przyzwyczajenia danej populacji przekładają się na wzrost lub spadek konkurencyjności konkretnego kraju.
Określanie indeksu kapitału ludzkiego i zestawianie pod tym względem krajów w rankingu jest skutecznym sposobem, by uzmysławiać zależność między inwestycją w ludzi a wzrostem gospodarczym. Dzięki temu politycy i ekonomiści mogą porównywać wyniki różnych strategii rozwojowych oraz identyfikować obszary wymagające pilnej interwencji.
Składowe wskaźnika HCI
Co składa się na wskaźnik HCI? Określając go, uwzględnia się następujące czynniki:
- prawdopodobieństwo przeżycia dziecka do piątego roku życia
- przewidywane lata nauki w systemie edukacji
- współczynnik przeżycia dorosłych
- jakość kształcenia mierzona wynikami testów kompetencji
- wskaźnik niedożywienia dzieci poniżej piątego roku życia
Każdy kraj otrzymuje w rankingu punkty z przedziału od 0 do 1, gdzie wartość bliższa jedności oznacza wyższy poziom rozwoju kapitału ludzkiego. Im wyższa punktacja, tym bardziej prawdopodobne jest, że dzieci urodzone dzisiaj osiągną w przyszłości pełny potencjał ekonomiczny i zawodowy.
Liderzy zestawienia
W tegorocznym rankingu pierwsze miejsce zajęła Nowa Zelandia. Kraj ten znalazł się na pozycji lidera już w poprzedniej edycji. To, że udało mu się na niej utrzymać, jest bez wątpienia godne pochwały. Na następnych miejscach podium znalazły się inne państwa przodujące w swoich regionach – Singapur oraz Dania.
Wszystkie trzy kraje łączy kilka wspólnych cech: zaawansowany system opieki zdrowotnej, dostępność edukacji wysokiej jakości oraz stabilne warunki ekonomiczne sprzyjające długoterminowemu planowaniu kariery zawodowej. Warto zwrócić uwagę, że wśród czołówki rankingu dominują państwa skandynawskie oraz azjatyckie „tygrysy gospodarcze”, co potwierdza tezę, że długofalowe inwestycje w kapitał ludzki stanowią fundament trwałego rozwoju.
Szczególnie interesujący jest przykład Singapuru, który w ciągu zaledwie kilku dekad przeszedł drogę od rozwijającej się gospodarki do jednego z najbardziej zamożnych państw świata. Bazą tego sukcesu była świadoma polityka edukacyjna i inwestycje w programy zdrowotne, które pozwoliły wychować wysoko wykwalifikowane pokolenie pracowników.
Pozycja Polski
Pozycja Polski w rankingu Banku Światowego może napawać optymizmem. Na 157 uwzględnionych w zestawieniu krajów zajmujemy 30. miejsce. Może się wydawać, że sporo nas dzieli od pozycji lidera, ale tylko, jeśli skupimy się na tym, ile państw zajmuje wyższe miejsce w rankingu. Jeśli zwrócimy uwagę na punktację, wówczas okaże się, że wiele nam nie brakuje – otrzymaliśmy 0,75 punktów, lider natomiast 0,88.
Produktywność przyszłych pokoleń
Indeks kapitału ludzkiego pozwala też ocenić, gdzie dany kraj znajduje się pod względem produktywności następnego pokolenia pracowników. Specjaliści z Banku Światowego ocenili, że dziś urodzone w Polsce dzieci będą w przyszłości aż o 75% bardziej produktywne jako pracownicy. Wypadliśmy więc naprawdę bardzo dobrze, zwłaszcza w zestawieniu z innymi państwami Europy Środkowo-Wschodniej.
Ranking pokazuje, że w Polsce poprawiają się następujące obszary:
- średnia długość życia
- dostępność zatrudnienia
- dostęp do edukacji i jej jakość
- nierówności w dochodach
- warunki startu zawodowego młodych osób
Co nie znaczy oczywiście, że możemy już spocząć na laurach. Wciąż jest jeszcze wiele do zrobienia, szczególnie w zakresie utrzymania niskiego poziomu bezrobocia oraz podnoszenia standardów edukacyjnych w regionach o słabszej infrastrukturze. Dalszy postęp wymaga konsekwentnych działań zarówno w sferze publicznej, jak i większego zaangażowania sektora prywatnego w tworzenie nowych miejsc pracy oraz programów rozwojowych dla pracowników. Warto także pamiętać, że wysoka pozycja w rankingu to nie tylko zasługa działań rządowych, ale również rosnącej świadomości obywateli na temat znaczenia edukacji i dbałości o zdrowie.
