Ubezpieczenie to element, którego nie można pomijać podczas zakupu samochodu. Mimo iż część kierowców rezygnuje z polis dobrowolnych w trosce o domowy budżet, warto zastanowić się, czy oszczędności w tym obszarze rzeczywiście są uzasadnione. Jakie stawki obowiązują obecnie na rynku ubezpieczeń motoryzacyjnych?
- Autocasco – zakres i czynniki wpływające na cenę
- OC pojazdu – składniki składki i rozpiętość cen
- Przyczyny wzrostu składek ubezpieczeniowych
Autocasco – zakres i czynniki wpływające na cenę
Autocasco stanowi rodzaj ubezpieczenia komunikacyjnego, które właściciel pojazdu wykupuje fakultatywnie – żadne regulacje prawne nie nakładają obowiązku jego posiadania, co oznacza że decyzja należy wyłącznie do zainteresowanego.
Polisa AC chroni przed finansowymi konsekwencjami zdarzeń losowych. Obejmuje szkody spowodowane działaniem innych uczestników ruchu oraz zwierząt. Pokrywa koszty naprawy po wypadkach i kolizjach, chroni też w sytuacji pożaru lub eksplozji. Zabezpiecza właściciela przed skutkami kradzieży pojazdu oraz prób jego zaboru. Dodatkowo uwzględnia uszkodzenia wywołane zjawiskami pogodowymi i klęskami żywiołowymi – od gradobicia po podtopienia, wichury czy osuwiska.
Składka AC nie ma charakteru zunifikowanego. Towarzystwa ubezpieczeniowe wyceniają ją indywidualnie, a rozpiętość cen kształtuje się od kilkuset do ponad tysiąca złotych rocznie.
Na finalną kwotę wpływa przede wszystkim wartość rynkowa auta, a w szczególności jego wiek. Drugie kryterium to zakres ochrony – czy polisa przewiduje naprawę z użyciem zamienników i wycenę według kosztorysu warsztatowego, czy też wymóg stosowania części fabrycznych i serwisowania w autoryzowanej stacji. W tym ostatnim przypadku składka rośnie znacząco.
Trzeci element taryfikacji dotyczy historii szkodowej kierowcy. Osoby, które w przeszłości zgłaszały roszczenia, muszą liczyć się z podwyższeniem stawki – ubezpieczyciele traktują je jako bardziej ryzykowne. Jednocześnie bezszkodowa przeszłość może obniżyć składkę nawet o kilkadziesiąt procent, ponieważ świadczy o ostrożnej jeździe i mniejszym prawdopodobieństwie powstania szkód.
Nie bez znaczenia pozostaje również miejsce parkowania pojazdu. Samochód garażowany w zamykanym garażu generuje niższe składki niż auto stojące na niestrzeżonym parkingu. Towarzystwa ubezpieczeniowe analizują dane statystyczne dotyczące kradzieży i dewastacji w poszczególnych dzielnicach miast, co bezpośrednio przekłada się na wycenę polisy.
OC pojazdu – składniki składki i rozpiętość cen
Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych to polisa obowiązkowa. Podobnie jak w AC, tutaj również brak jest sztywnej stawki. Każdą składkę towarzystwo wycenia osobno, uwzględniając szereg zmiennych. Do najważniejszych należy pojemność skokowa silnika. Kierowcy aut z jednostkami poniżej 1,0 litra płacą najmniej, natomiast właściciele pojazdów z silnikami przekraczającymi 3,0 litra muszą liczyć się z dopłatą sięgającą nawet 73% do podstawowej stawki.
Kolejnym czynnikiem taryfikacyjnym jest wiek ubezpieczonego. Choć może się to wydawać niesprawiedliwe, statystyki potwierdzają że młodzi kierowcy powodują więcej szkód. Gdy niewielkie doświadczenie za kierownicą łączy się z dużą mocą silnika, składka OC osiąga najwyższe poziomy.
Równie istotnym parametrem pozostaje miejsce zamieszkania. Ubezpieczyciele dzielą terytorium kraju na strefy taryfikacyjne, przypisując im różne współczynniki ryzyka. Miasta o wysokiej gęstości zaludnienia i intensywnym ruchu drogowym generują wyższe składki niż tereny wiejskie, gdzie prawdopodobieństwo kolizji jest niższe ze względu na mniejszy ruch pojazdów.
Oprócz parametrów związanych z kierowcą i pojazdem, na wysokość składki wpływa także historia ubezpieczeniowa. System bonusowo-malusowy nagradza bezszkodową jazdę obniżką sięgającą nawet kilkudziesięciu procent, natomiast każda zgłoszona szkoda komunikacyjna skutkuje podwyżką w kolejnym okresie ubezpieczeniowym.
Aktualnie średnia cena polisy wynosi 355 zł, lecz wartość ta ma charakter ulotny – w ostatnich miesiącach stawki rosną w tempie uniemożliwiającym ustalenie stabilnego punktu odniesienia. Nierzadko odstęp zaledwie czterech tygodni przynosi wyraźne zmiany cenowe.
Z uiszczanej przez kierowcę kwoty zdecydowana większość, tj. 308 zł, przeznaczana jest na wypłatę świadczeń odszkodowawczych. Średnio 72 zł to wynagrodzenie pośrednika oraz nakłady na marketing, a 29 zł stanowią koszty obsługi administracyjnej – wynagrodzenia pracowników, wydatki na infrastrukturę informatyczną i dzierżawę powierzchni biurowych.
Suma tych elementów przekracza wspomnianą przeciętną składkę. Różnicę zakłady ubezpieczeń pokrywają z własnych rezerw kapitałowych. Z tego wynika że sprzedaż polis OC nie generuje zysku, lecz służy budowaniu bazy klientów, a ewentualne straty kompensowane są marżą na innych produktach ubezpieczeniowych. Tak przynajmniej funkcjonował ten mechanizm przed falą podwyżek.
Dodatkowe koszty związane z eksploatacją pojazdu
Poza składkami ubezpieczeniowymi właściciele pojazdów ponoszą szereg innych wydatków związanych z użytkowaniem samochodu. Do najczęstszych należy holowanie pojazdu po awarii, które może być objęte polisą assistance, ale tylko w określonych wariantach AC. Standardowe OC nie pokrywa takich kosztów, co oznacza że kierowca bez rozszerzonej ochrony musi zapłacić za lawetę z własnej kieszeni.
Przyczyny wzrostu składek ubezpieczeniowych
W ciągu ostatnich lat ceny polis motoryzacyjnych wzrosły w tempie budzącym niepokój konsumentów, co skłoniło Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Analiza rynku nie potwierdziła jednak podejrzeń o zmowę cenową czy inne nieuczciwe praktyki. Za wzrostem stawek stoją przede wszystkim rosnące koszty operacyjne zakładów ubezpieczeń oraz ich pogarszające się wyniki ekonomiczne.
Wyższe koszty wynikają głównie z korzystnych dla poszkodowanych wyroków sądowych, które zobowiązały towarzystwa między innymi do finansowania oryginalnych części zamiennych oraz pokrycia kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez cały okres naprawy uszkodzonego auta.
Dodatkowym czynnikiem napędzającym podwyżki jest wzrost wartości odszkodowań związanych z uszkodzeniem ciała i utratą zdrowia. Kwoty zadośćuczynień za cierpienie fizyczne i psychiczne poszkodowanych systematycznie rosną, co bezpośrednio przekłada się na rezerwę kapitałową, którą towarzystwa muszą utrzymywać na pokrycie przyszłych roszczeń.
Nie bez znaczenia pozostaje również drożejący rynek części zamiennych i usług warsztatowych. Inflacja dotknęła branżę motoryzacyjną szczególnie dotkliwie – ceny komponentów wzrosły średnio o kilkanaście procent rocznie, a wynagrodzenia mechaników również podążają w górę. W efekcie średnia wartość naprawy po kolizji zwiększyła się o około 30% w porównaniu do poziomu sprzed trzech lat.
Ponadto ubezpieczyciele borykają się z rosnącą liczbą oszustw ubezpieczeniowych, które generują dodatkowe koszty. Fałszywe zgłoszenia kradzieży, inscenizowane kolizje czy zawyżanie wartości szkód to praktyki, które wymuszają na towarzystwach zwiększenie nakładów na weryfikację roszczeń i zatrudnienie większej liczby rzeczoznawców.
Wszystkie te elementy sprawiają, że zakłady ubezpieczeń nie miały innego wyjścia niż podwyższenie składek. Alternatywą byłoby pogłębianie strat finansowych, co w dłuższej perspektywie mogłoby zagrozić stabilności całego sektora i wypłacalności towarzystw wobec poszkodowanych kierowców.
