Przedsiębiorcy poszukują rozwiązań pozwalających zmniejszyć comiesięczne obciążenia z tytułu składek ubezpieczeniowych. Przejście do KRUS wydaje się atrakcyjne finansowo, lecz wymaga spełnienia szeregu warunków prawnych oraz faktycznego związania z działalnością rolniczą.
Porównanie obciążeń składkowych w systemie ZUS i KRUS
Aby zrozumieć motywację osób zainteresowanych zmianą systemu ubezpieczenia, warto zestawić kwoty składek w obu instytucjach. W 2018 roku przedsiębiorca opłacający pełne składki w ZUS musiał liczyć się z miesięcznym wydatkiem przekraczającym 900 zł. W ramach tej kwoty znajdowały się następujące pozycje:
- ubezpieczenie emerytalne: 520,36 zł
- ubezpieczenie rentowe: 213,26 zł
- ubezpieczenie chorobowe: 65,31 zł
- ubezpieczenie wypadkowe: 47,98 zł
Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulg i płacić około 200 zł miesięcznie przez pierwsze dwa lata. W przypadku rolników ubezpieczonych w KRUS sytuacja wygląda odmiennie. Składka opłacana kwartalnie wynosi około 400 zł i obejmuje ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz macierzyńskie. Rolnicy nie odprowadzają składki na Fundusz Pracy, a ci posiadający mniej niż 6 ha użytków rolnych zwolnieni są z obowiązku opłacania składki zdrowotnej.
Warunki formalne umożliwiające przejście do KRUS
Zmiana systemu ubezpieczenia z ZUS na KRUS wymaga dopełnienia formalności oraz spełnienia określonych przesłanek prawnych. Pierwszym wymogiem jest posiadanie co najmniej 1 ha gruntu rolnego w użytkowaniu — decyduje przy tym nie tylko powierzchnia, lecz także jakość gleby wyrażona klasą bonitacyjną. Konieczne jest również wyrejestrowanie dotychczasowej działalności gospodarczej, a zatem zakończenie wpłacania składek do ZUS. Dopiero po tym etapie można zgłosić się do KRUS jako rolnik.
Trzyletni czas oczekiwania przed podjęciem innych form zarobkowania
Osoby przyjęte do ubezpieczenia w KRUS muszą opłacać składki jako rolnicy przez nieprzerwany okres 3 lat. W tym czasie obowiązuje zakaz prowadzenia działalności gospodarczej oraz zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Dopuszczalna jest jedynie współpraca w formie umowy o dzieło, która nie generuje obowiązku zgłoszenia do ZUS.
Obowiązki po upływie okresu karencji
Po zakończeniu trzyletniego okresu rolnik może założyć firmę bez konieczności rejestracji w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Warunkiem pozostania w KRUS jest jednak złożenie oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia rolniczego oraz faktyczne prowadzenie działalności rolniczej. Oznacza to konieczność pracy w gospodarstwie o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha lub prowadzenie takiego gospodarstwa we własnym zakresie.
Osoby uprawnione do objęcia ubezpieczeniem w systemie rolniczym
System ubezpieczenia w KRUS obejmuje nie tylko właścicieli gospodarstw rolnych. Prawo do ubezpieczenia przysługuje również domownikom rolnika, pod warunkiem że:
- ukończyli 16 rok życia
- mieszkają wspólnie z rolnikiem lub w pobliżu jego gospodarstwa
- prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z rolnikiem
- wykonują prace w gospodarstwie rolnym należącym do rolnika
Warunki nabycia prawa do emerytury w systemie KRUS
O emeryturę rolniczą mogą ubiegać się osoby, które opłacały składki w KRUS przez co najmniej 25 lat oraz osiągnęły ustawowy wiek emerytalny. Należy podkreślić, że wymagany staż składkowy dotyczy wyłącznie lat ubezpieczenia w KRUS — okresy opłacania składek do ZUS nie są przy tym uwzględniane. Warto dokładnie przeanalizować całościowy bilans składkowy przed podjęciem decyzji o przejściu do systemu rolniczego, zwłaszcza gdy wcześniej przez wiele lat odprowadzano składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
