Już kilka dni temu światowe media poinformowały, że we wrześniu prezydent USA Donald Trump spotka się z prezydentem Polski Andrzejem Dudą. Eksperci analizują, jakie konkretne ustalenia przyniesie to spotkanie i czy poza wartością wizerunkową zakończy się realnymi deklaracjami po stronie amerykańskiej. Co więc wiadomo o spotkaniu na linii Trump – Duda i jakie korzyści może z niego wyniknąć dla Polski?
Wizyta Andrzeja Dudy w Waszyngtonie
18 września 2018 roku prezydent Andrzej Duda wraz z małżonką Agatą Kornhauser-Dudą odlecą do USA. Tam spotkają się z Donaldem Trumpem oraz jego żoną Melanią. Wizyta odbędzie się w Białym Domu w Waszyngtonie, co stanowi wyjątkowe wyróżnienie dla strony polskiej. Zaplanowano rozmowę w cztery oczy między oboma przywódcami — będzie to pierwsza oficjalna polska wizyta prezydencka w siedzibie głowy państwa amerykańskiego od lat. Tuż po spotkaniu odbędzie się wspólna konferencja prasowa obu prezydentów, podczas której spodziewane są oświadczenia dotyczące najważniejszych ustaleń.
Oprócz rozmów bezpośrednich przewidziano także szersze spotkania plenarne z udziałem delegacji obu krajów oraz szereg konsultacji z kluczowymi amerykańskimi politykami w Senacie. Prezydent Trump zapowiedział również wydanie koktajlu honorującego zbliżającą się rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę, co wskazuje na oficjalny i uroczysty charakter całej wizyty, adresowanej przede wszystkim do decydentów z Waszyngtonu.
Tematy rozmów między prezydentami
Według oficjalnych komunikatów przedstawicieli polskiego prezydenta, Donald Trump i Andrzej Duda będą omawiać wzmocnienie polsko-amerykańskiego partnerstwa strategicznego. Podczas rozmowy na stole znajdą się następujące zagadnienia:
- rozszerzenie handlu dwustronnego oraz zwiększenie inwestycji amerykańskich w Polsce
- rola geopolityczna Polski w Europie Środkowo-Wschodniej i wpływ na układ sił w regionie
- bezpieczeństwo energetyczne, w tym dostawy skroplonego gazu ziemnego (LNG) z USA
- współpraca wojskowa, ze szczególnym uwzględnieniem obecności wojsk USA na terytorium Rzeczypospolitej
Rozmowy mają wykraczać poza standardowe uprzejmości dyplomatyczne i przynieść konkretne zobowiązania w każdym z wymienionych obszarów. Prezydent Duda planuje zabiegać o stałą obecność amerykańskich baz wojskowych w Polsce — jeśli to zostanie uzgodnione — może znacząco zmienić równowagę w regionie oraz wpłynąć na postrzeganie Polski przez pozostałych członków Sojuszu Północnoatlantyckiego. Tego typu deklaracja wzmocniłaby także polską pozycję negocjacyjną w rozmowach z partnerami europejskimi oraz sąsiadami z Rosji i Białorusi.
Infrastruktura wojskowa w centrum uwagi
Kwestia rozmieszczenia sił zbrojnych USA na polskim terytorium nie jest nowa, lecz dotychczas nie doczekała się trwałego rozwiązania. Strona polska od lat podkreśla, że zwiększona obecność amerykańskich jednostek wojskowych stanowiłaby odstraszający sygnał wobec Rosji oraz potwierdzenie zobowiązań sojuszniczych wobec państw Europy Środkowej. Planowane spotkanie może przynieść przełom w tej kwestii, zwłaszcza jeśli Trump postanowi to wykorzystać jako element swojej polityki zagranicznej skierowanej na wzmocnienie pozycji USA w Europie.
Przewidywane efekty wizyty
Przedstawiciele Kancelarii Prezydenta jasno deklarują, że spotkanie Trumpa z Dudą nie będzie miało charakteru wyłącznie protokolarnego. Ma ono przynieść wymierne rezultaty, zwłaszcza w zakresie dalszej współpracy w dziedzinie obronności. Podjęte mogą zostać także ustalenia dotyczące bezpośrednich inwestycji amerykańskich firm w Polsce, szczególnie w sektorze energetycznym i technologicznym. Polska oczekuje zarówno kontraktów na dostawy LNG, jak i udziału amerykańskich koncernów w polskich projektach infrastrukturalnych, w tym budowy elektrowni jądrowych.
Prezydent Duda nie uda się do Waszyngtonu jedynie z małżonką — w delegacji znajdzie się również minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak, co potwierdza wagę tematów związanych z bezpieczeństwem i wojskowością. Obecność szefa resortu obrony ma zapewnić możliwość prowadzenia równoległych rozmów na szczeblu resortowym, co pozwoli na dopracowanie szczegółów ewentualnych porozumień.
Kolejny etap amerykańskiej wizyty
Spotkanie w Białym Domu nie będzie jedynym punktem obecności Andrzeja Dudy w Stanach Zjednoczonych w tym miesiącu. Tydzień po rozmowie z Donaldem Trumpem prezydent udaje się na Zgromadzenie Ogólne ONZ w Nowym Jorku, gdzie planowane są kolejne dwustronne spotkania z przywódcami państw członkowskich oraz wystąpienie w debacie plenarnej. Ta dwuetapowa wizyta w USA podkreśla ambicje strony polskiej do wzmocnienia swojej pozycji na arenie międzynarodowej oraz wybicia się poza ramy rutynowych spotkań dyplomatycznych.
Eksperci podkreślają, że tak zaprojektowana wizyta — połączenie spotkania bilateralnego z udziałem w forum ONZ — może pozwolić Polsce nie tylko na zacieśnienie relacji z Waszyngtonem, ale także na zaprezentowanie polskiej agendy politycznej szerszej społeczności międzynarodowej. Sukces wizyty będzie jednak zależał nie tylko od deklaracji złożonych na konferencjach prasowych, lecz przede wszystkim od umiejętności przekucia tych słów w wiążące porozumienia oraz realne działania w nadchodzących miesiącach.
